મહિષાસુરમર્દિનીસ્તોત્રમ્ (અયિ ગિરિનન્દિનિ)
સ્તોત્રો · 22 શ્લોક
અયિગિરિનન્દિનિ નન્દિતમેદિનિ વિશ્વવિનોદિનિ નન્દનુતે ગિરિવરવિન્ધ્ય-શિરોધિનિવાસિનિ વિષ્ણુવિલાસિનિ જિષ્ણુનુતે। ભગવતિ હે શિતિકણ્ઠકુટુમ્બિનિ ભૂરિકુટુમ્બિનિ ભૂરિકૃતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧ ॥
સુરવરવર્ષિણિ દુર્ધરધર્ષિણિ દુર્મુખમર્ષિણી હર્ષરતે ત્રિભુવનપોષિણિ શંકરતોષિણિ કિલ્બિષમોષિણિ ઘોષરતે। દનુજનિરોષિણિ દિતિસુતરોષિણિ દુર્મદશોષિણિ સિન્ધુસુતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૨ ॥
અયિ જગદમ્બ મદમ્બ કદમ્બવનપ્રિયવાસિનિ હાસરતે શિખરિશિરોમણિ તુંગહિમાલયશૃંગનિજાલયમધ્યગતે। મધુમધુરે મધુકૈટભગંજિનિ કૈટભભંજિનિ રાસરતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૩ ॥
અયિ શતખણ્ડવિખણ્ડિતરુણ્ડવિતુણ્ડિતશુણ્ડગજાધિપતે રિપુગજગણ્ડવિદારણચણ્ડપરાક્રમશુણ્ડમૃગાધિપતે। નિજભુજદણ્ડનિપાતિતખણ્ડવિપાતિતમુણ્ડભટાધિપતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૪ ॥
અયિ રણદુર્મદશત્રુવધોદ્યતદુર્ધરનિર્જરશક્તિભૃતે ચતુરવિચારધુરીણમહાશિવદૂતકૃતપ્રમથાધિપતે। દુરિતદુરીહદુરાશયદુર્મતિદાનવદૂતકૃતાન્તમતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૫ ॥
અયિ શરણાગતવૈરિવધૂવરવીરવરાભયદાનકરે ત્રિભુવનમસ્તકશૂલવિરોધિશિરોધિકૃતામલશૂલકરે। દુમિદુમિતામરદુન્દુભિનાદમહો મુખરીકૃતતિગ્મકરે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૬ ॥
અયિ નિજહુંકૃતિમાત્રનિરાકૃતધૂમ્રવિલોચનધૂમ્રશતે સમરવિશોષિતશોણિતબીજસમુદ્ભવશોણિતબીજલતે। શિવશિવશુમ્ભનિશુમ્ભમહાહવતર્પિતભૂતપિશાચરતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૭ ॥
ધનુરનુસંગરણક્ષણસંગપરિસ્ફુરદંગનટત્કટકે કનકપિશંગપૃષત્કનિષંગરસદ્ભટશૃંગહતાબટુકે। કૃતચતુરંગબલક્ષિતિરંગઘટદ્બહુરંગરટદ્બટુકે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૮ ॥
સુરલલના-તતથેયિ-તથેયિ-કૃતાભિનયોદર-નૃત્યરતે કૃતકુકુથઃ કુકુથો ગડદાદિક-તાલ-કુતૂહલ-ગાનરતે। ધુધુકુટ ધુક્કુટ ધિંધિમિતધ્વનિધીરમૃદંગનિનાદરતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૯ ॥
જય-જય-જપ્ય-જયેજયશબ્દ-પરસ્તુતિ-તત્પરવિશ્વનુતે ઝણ-ઝણ-ઝિંઝિમિ ઝિંકૃત નૂપુરસિંજિતમોહિત ભૂતપતે। નટિતનટાર્ધ નટી નટ નાયક નાટિતનાટ્ય સુગાનરતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧૦ ॥
અયિ સુમનઃ સુમનઃ સુમનઃ સુમનઃ સુમનોહરકાંતિયુતે શ્રિતરજની-રજનીરજની-રજનીરજનીકર-વક્ત્રવૃતે। સુનયનવિભ્રમર-ભ્રમરભ્રમર-ભ્રમરભ્રમરાધિપતે। જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧૧ ॥
સહિતમહાહવ-મલ્લમતલ્લિક-મલ્લિતરલ્લક-મલ્લરતે વિરચિતવલ્લિક-પલ્લિકમલ્લિક-ભિલ્લિકભિલ્લિક-વર્ગવૃતે। સિત્કૃત્પુલ્લસમુલ્લસિતારુણ-તલ્લજ-પલ્લવ-સલ્લલિતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧૨ ॥
અવિરલગણ્ડ-ગલન્મદમેદુર-મત્તમત્તંગજ-રાજપતે ત્રિભિવનભૂષણભૂત-કલાનિધિ-રૂપપયોનિધિ-રાજસુતે। અયિ સુદતીજન-લાલસમાનસ-મોહનમન્મથરાજસુતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧૩ ॥
કમલદલામલ-કોમલકાન્તિ-કલા-કલિતામલ-ભાલલતે સકલવિલાસ-કલાનિલયક્રમ-કેલિચલત્કલ-હંસકુલે। અલિકુલસંકુલ-કુવલયમણ્ડલ-મૌલિમિલદ્બકુલાલિકુલે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧૪ ॥
કરમુરલીરવ-વીજિતકૂજિત-લજ્જિતકોકિલ-મંજુમતે મિલિતપુલિન્દ-મનોહરગુંજિત-રંજિતશૈલ-નિકુંજગતે। નિજગુણભૂત-મહાશબરીગણ-સદ્ગુણસમ્ભૃત-કેલિતલે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧૫ ॥
કટિતટપીત-દુકૂલવિચિત્ર-મયૂખતિરસ્કૃત-ચન્દ્રરુચે પ્રણતસુરાસુર-મૌલિમણિસ્ફુરદંશુલ-સન્નખ-ચન્દ્રરુચે। જિતકનકાચલ-મૌલિપદોર્જિત-નિર્ભરકુંજર-કુમ્ભકુચે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧૬ ॥
વિજિતસહસ્ર-કરૈક-સહસ્ર-કરૈક-સહસ્ર-કરૈકનુતે કૃતસુરતારક-સંગરતારક-સંગરતારક-સુનૂસુતે। સુરથસમાધિ-સમાનસમાધિ-સમાધિ-સમાધિ-સુજાતરતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧૭ ॥
પદકમલં કરુણાનિલયે વરિવસ્યતિ યોનુદિનમ્ સ શિવે અયિ કમલે કમલાનિલયે કમલાનિલયઃ સ કથં ન ભવેત્। તવ પદમેવ પરમ્પદમિત્યનુશીલયતો મમ કિં ન શિવે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧૮ ॥
કનકલસત્કલસિન્ધુ-જલૈરનુ-સિંચિનુતે ગુણરંગભુવમ્ ભજતિ સ કિં ન શચીકુચકુમ્ભતટીપરિરમ્ભ-સુખાનુભવમ્। તવચરણં શરણંકરવાણિ નતામરવાણિનિવાસિશિવમ્ જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૧૯ ॥
તવ વિમલેન્દુકુલં વદનેન્દુમલં સકલં નનુકૂલયતે કિમુ પુરુહૂતપુરીન્દુ-મુખી-સુમુખીભિરસૌ વિમુખીક્રિયતે। મમ તુ મતં શિવનામધને ભવતી કૃપયા કિમુત ક્રિયતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૨૦ ॥
અયિ મયિ દીન દયાલુતયા કૃપયૈવ ત્વયા ભવિતવ્યમુમે અયિ જગતો જનની કૃપયાસિ યથાસિ તથાનુમિતાસિરતે। યદુચિતમત્ર ભવત્યુરરી-કુરુતાદુરુતાપમપાકુરુતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે॥ ૨૧ ॥
સ્તુતિમિમાં સ્તિમિતઃ સુસમાધિના નિયમતો યમતોનુદિનં પઠેત્। પરમયા રમયા સ નિષેવ્યતે પરિજનોઽરિજનોઽપિ ચ તં ભજેત્ ॥
સ્રોત: Wikisource · CC BY-SA 4.0