śrīviṣṇusahasranāmastotram
Sahasranamams (1000 names) · 192 verses
śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam| prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye|| 1 ||
yasya dviradavaktrādyāḥ pāriṣadyāḥ paraḥ śatam| vighnaṃ nighnanti satataṃ viṣvaksenaṃ tamāśraye|| 2 ||
vyāsaṃ vasiṣṭhanaptāraṃ śakteḥ pautramakalmaṣam| parāśarātmajaṃ vande śukatātaṃ taponidhim|| 3 ||
vyāsāya viṣṇurūpāya vyāsarūpāya viṣṇave| namo vai brahmanidhaye vāsiṣṭhāya namo namaḥ|| 4 ||
avikārāya śuddhāya nityāya paramātmane| sadaikarūparūpāya viṣṇave sarvajiṣṇave|| 5 ||
yasya smaraṇamātreṇa janmasaṃsārabandhanāt| vimucyate namastasmai viṣṇave prabhaviṣṇave|| 6 ||
oṃ namo viṣṇave prabhaviṣṇave| śrīvaiśampāyana uvāca — śrutvā dharmānaśeṣeṇa pāvanāni ca sarvaśaḥ| yudhiṣṭhiraḥ śāntanavaṃ punarevābhyabhāṣata|| 7 ||
yudhiṣṭhira uvāca — kimekaṃ daivataṃ loke kiṃ vāpyekaṃ parāyaṇam| stuvantaḥ kaṃ kamarcantaḥ prāpnuyurmānavāḥ śubham|| 8 ||
ko dharmaḥ sarvadharmāṇāṃ bhavataḥ paramo mataḥ| kiṃ japanmucyate janturjanmasaṃsārabandhanāt|| 9 ||
bhīṣma uvāca — jagatprabhuṃ devadevamanantaṃ puruṣottamam| stuvan nāmasahasreṇa puruṣaḥ satatotthitaḥ|| 10 ||
tameva cārcayannityaṃ bhaktyā puruṣamavyayam| dhyāyan stuvan namasyaṃśca yajamānastameva ca|| 11 ||
anādinidhanaṃ viṣṇuṃ sarvalokamaheśvaram| lokādhyakṣaṃ stuvannityaṃ sarvaduḥkhātigo bhavet|| 12 ||
brahmaṇyaṃ sarvadharmajñaṃ lokānāṃ kīrtivardhanam| lokanāthaṃ mahadbhūtaṃ sarvabhūtabhavodbhavam|| 13 ||
eṣa me sarvadharmāṇāṃ dharmo'dhikatamo mataḥ| yadbhaktyā puṇḍarīkākṣaṃ stavairarcennaraḥ sadā|| 14 ||
paramaṃ yo mahattejaḥ paramaṃ yo mahattapaḥ| paramaṃ yo mahadbrahma paramaṃ yaḥ parāyaṇam|| 15 ||
pavitrāṇāṃ pavitraṃ yo maṅgalānāṃ ca maṅgalam| daivataṃ daivatānāṃ ca bhūtānāṃ yo'vyayaḥ pitā|| 16 ||
yataḥ sarvāṇi bhūtāni bhavantyādiyugāgame| yasmiṃśca pralayaṃ yānti punareva yugakṣaye|| 17 ||
tasya lokapradhānasya jagannāthasya bhūpate| viṣṇornāmasahasraṃ me śṛṇu pāpabhayāpaham|| 18 ||
yāni nāmāni gauṇāni vikhyātāni mahātmanaḥ| ṛṣibhiḥ parigītāni tāni vakṣyāmi bhūtaye|| 19 ||
ṛṣirnāmnāṃ sahasrasya vedavyāso mahāmuniḥ| chando'nuṣṭup tathā devo bhagavān devakīsutaḥ|| 20 ||
amṛtāṃśūdbhavo bījaṃ śaktirdevakinandanaḥ| trisāmā hṛdayaṃ tasya śāntyarthe viniyojyate|| 21 ||
viṣṇuṃ jiṣṇuṃ mahāviṣṇuṃ prabhaviṣṇuṃ maheśvaram| anekarūpadaityāntaṃ namāmi puruṣottamam || 22 ||
pūrvanyāsaḥ śrīvedavyāsa uvāca --- oṃ asya śrīviṣṇordivyasahasranāmastotramahāmantrasya||
śrīvedavyāso bhagavānṛṣiḥ| anuṣṭup chandaḥ| śrīmahāviṣṇuḥ paramātmā śrīmannārāyaṇo devatā| amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījam| devakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktiḥ| udbhavaḥ kṣobhaṇo deva iti paramo mantraḥ| śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakam| śārṅgadhanvā gadādhara ityastram| rathāṅgapāṇirakṣobhya iti netram| trisāmā sāmagaḥ sāmeti kavacam| ānandaṃ parabrahmeti yoniḥ| ṛtuḥ sudarśanaḥ kāla iti digbandhaḥ||
śrīviśvarūpa iti dhyānam| śrīmahāviṣṇuprītyarthaṃ sahasranāmajape viniyogaḥ||
atha nyāsaḥ oṃ śirasi vedavyāsarṣaye namaḥ|
mukhe anuṣṭupchandase namaḥ|
hṛdi śrīkṛṣṇaparamātmadevatāyai namaḥ|
guhye amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījāya namaḥ|
pādayordevakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktaye namaḥ|
sarvāṅge śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakāya namaḥ|
karasaṃpūṭe mama śrīkṛṣṇaprītyarthe jape viniyogaḥ||
iti ṛṣyādinyāsaḥ||
atha karanyāsaḥ oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāra ityaṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ|
amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti tarjanībhyāṃ namaḥ|
brahmaṇyo brahmakṛdbrahmeti madhyamābhyāṃ namaḥ|
suvarṇabindurakṣobhya ityanāmikābhyāṃ namaḥ|
nimiṣo'nimiṣaḥ sragvīti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ|
rathāṅgapāṇirakṣobhya iti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ|
iti karanyāsaḥ||
atha ṣaḍaṅganyāsaḥ oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāra iti hṛdayāya namaḥ|
amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti śirase svāhā| brahmaṇyo brahmakṛdbrahmeti śikhāyai vaṣaṭ| suvarṇabindurakṣobhya iti kavacāya hum| nimiṣo'nimiṣaḥ sragvīti netratrayāya vauṣaṭ| rathāṅgapāṇirakṣobhya ityastrāya phaṭ| iti ṣaḍaṅganyāsaḥ||
śrīkṛṣṇaprītyarthe viṣṇordivyasahasranāmajapamahaṃ kariṣye iti saṅkalpaḥ| atha dhyānam kṣīrodanvatpradeśe śucimaṇivilasatsaikate mauktikānāṃ mālākḷptāsanasthaḥ sphaṭikamaṇinibhairmauktikairmaṇḍitāṅgaḥ| śubhrairabhrairadabhrairupariviracitairmuktapīyūṣavarṣairānandī naḥ punīyādarinalinagadāśaṅkhapāṇirmukundaḥ|| 1 ||
bhūḥ pādau yasya nābhirviyadasuranilaścandrasūryau ca netre karṇāvāśāḥ śiro dyaurmukhamapi dahano yasya vāsteyamabdhiḥ| antaḥsthaṃ yasya viśvaṃ suranarakhagagobhogigandharvadaityaiḥ citraṃ raṃramyate taṃ tribhuvanavapuṣaṃ viṣṇumīśaṃ namāmi|| 2 ||
oṃ śāntākāraṃ bhujagaśayanaṃ padmanābhaṃ sureśaṃ viśvādhāraṃ gaganasadṛśaṃ meghavarṇaṃ śubhāṅgam| lakṣmīkāntaṃ kamalanayanaṃ yogibhirdhyānagamyaṃ vande viṣṇuṃ bhavabhayaharaṃ sarvalokaikanātham|| 3 ||
meghaśyāmaṃ pītakauśeyavāsaṃ śrīvatsāṅkaṃ kaustubhodbhāsitāṅgam| puṇyopetaṃ puṇḍarīkāyatākṣaṃ viṣṇuṃ vande sarvalokaikanātham|| 4 ||
namaḥ samastabhūtānāmādibhūtāya bhūbhṛte| anekarūparūpāya viṣṇave prabhaviṣṇave|| 5 ||
saśaṅkhacakraṃ sakirīṭakuṇḍalaṃ sapītavastraṃ sarasīruhekṣaṇam | sahāravakṣaḥsthalakaustubhaśriyaṃ namāmi viṣṇuṃ śirasā caturbhujam|| 6 ||
chāyāyāṃ pārijātasya hemasiṃhāsanopari āsīnamambudaśyāmamāyatākṣamalaṃkṛtam | candrānanaṃ caturbāhuṃ śrīvatsāṅkitavakṣasaṃ rukmiṇīsatyabhāmābhyāṃ sahitaṃ kṛṣṇamāśraye|| 7 ||
stotram || hariḥ oṃ ||
viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ| bhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ|| 1 ||
pūtātmā paramātmā ca muktānāṃ paramā gatiḥ| avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño'kṣara eva ca|| 2 ||
yogo yogavidāṃ netā pradhānapuruṣeśvaraḥ| nārasiṃhavapuḥ śrīmān keśavaḥ puruṣottamaḥ|| 3 ||
sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇurbhūtādirnidhiravyayaḥ| saṃbhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ|| 4 ||
svayaṃbhūḥ śambhurādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ| anādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ|| 5 ||
aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho'maraprabhuḥ| viśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ|| 6 ||
agrāhyaḥ śāśvataḥ kṛṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥ| prabhūtastrikakubdhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param|| 7 ||
īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ| hiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ|| 8 ||
īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ| anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān|| 9 ||
sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ| ahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ|| 10 ||
ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādiracyutaḥ| vṛṣākapirameyātmā sarvayogaviniḥsṛtaḥ|| 11 ||
vasurvasumanāḥ satyaḥ samātmā'sammitaḥ samaḥ| amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ|| 12 ||
rudro bahuśirā babhrurviśvayoniḥ śuciśravāḥ| amṛtaḥ śāśvataḥ sthāṇurvarāroho mahātapāḥ|| 13 ||
sarvagaḥ sarvavidbhānurviṣvakseno janārdanaḥ| vedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavit kaviḥ|| 14 ||
lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥ| caturātmā caturvyūhaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ|| 15 ||
bhrājiṣṇurbhojanaṃ bhoktā sahiṣṇurjagadādijaḥ| anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ|| 16 ||
upendro vāmanaḥ prāṃśuramoghaḥ śucirūrjitaḥ| atīndraḥ saṃgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ|| 17 ||
vedyo vaidyaḥ sadāyogī vīrahā mādhavo madhuḥ| atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ|| 18 ||
mahābuddhirmahāvīryo mahāśaktirmahādyutiḥ| anirdeśyavapuḥ śrīmānameyātmā mahādridhṛk|| 19 ||
maheṣvāso mahībhartā śrīnivāsaḥ satāṃ gatiḥ| aniruddhaḥ surānando govindo govidāṃ patiḥ|| 20 ||
marīcirdamano haṃsaḥ suparṇo bhujagottamaḥ| hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ|| 21 ||
amṛtyuḥ sarvadṛk siṃhaḥ sandhātā sandhimān sthiraḥ| ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā|| 22 ||
gururgurutamo dhāma satyaḥ satyaparākramaḥ| nimiṣo'nimiṣaḥ sragvī vācaspatirudāradhīḥ|| 23 ||
agraṇīrgrāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ| sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt|| 24 ||
āvartano nivṛttātmā saṃvṛtaḥ saṃpramardanaḥ| ahaḥ saṃvartako vahniranilo dharaṇīdharaḥ|| 25 ||
suprasādaḥ prasannātmā viśvadhṛgviśvabhugvibhuḥ| satkartā satkṛtaḥ sādhurjahnurnārāyaṇo naraḥ|| 26 ||
asaṃkhyeyo'prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakṛcchuciḥ| siddhārthaḥ siddhasaṃkalpaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ|| 27 ||
vṛṣāhī vṛṣabho viṣṇurvṛṣaparvā vṛṣodaraḥ| vardhano vardhamānaśca viviktaḥ śrutisāgaraḥ|| 28 ||
subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥ| naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ|| 29 ||
ojastejodyutidharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ| ṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraścandrāṃśurbhāskaradyutiḥ|| 30 ||
amṛtāṃśūdbhavo bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥ| auṣadhaṃ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ|| 31 ||
bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano'nalaḥ| kāmahā kāmakṛtkāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ|| 32 ||
yugādikṛdyugāvarto naikamāyo mahāśanaḥ| adṛśyo vyaktarūpaśca sahasrajidanantajit|| 33 ||
iṣṭo'viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥ| krodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhurmahīdharaḥ|| 34 ||
acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥ| apāṃnidhiradhiṣṭhānamapramattaḥ pratiṣṭhitaḥ|| 35 ||
skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ| vāsudevo bṛhadbhānurādidevaḥ purandaraḥ|| 36 ||
aśokastāraṇastāraḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥ| anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ|| 37 ||
padmanābho'ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhṛt| maharddhirṛddho vṛddhātmā mahākṣo garuḍadhvajaḥ|| 38 ||
atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havirhariḥ| sarvalakṣaṇalakṣaṇyo lakṣmīvān samitiñjayaḥ|| 39 ||
vikṣaro rohito mārgo heturdāmodaraḥ sahaḥ| mahīdharo mahābhāgo vegavānamitāśanaḥ|| 40 ||
udbhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ| karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ|| 41 ||
vyavasāyo vyavasthānaḥ saṃsthānaḥ sthānado dhruvaḥ| pararddhiḥ paramaspaṣṭastuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ|| 42 ||
rāmo virāmo virajo mārgo neyo nayo'nayaḥ| vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭho dharmo dharmaviduttamaḥ|| 43 ||
vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pṛthuḥ| hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyuradhokṣajaḥ|| 44 ||
ṛtuḥ sudarśanaḥ kālaḥ parameṣṭhī parigrahaḥ| ugraḥ saṃvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ|| 45 ||
vistāraḥ sthāvarasthāṇuḥ pramāṇaṃ bījamavyayam| artho'nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ|| 46 ||
anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho'bhūrdharmayūpo mahāmakhaḥ| nakṣatranemirnakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ|| 47 ||
yajña ijyo mahejyaśca kratuḥ satraṃ satāṃ gatiḥ| sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānamuttamam|| 48 ||
suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt| manoharo jitakrodho vīrabāhurvidāraṇaḥ|| 49 ||
svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛt| vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ|| 50 ||
dharmagubdharmakṛddharmī sadasatkṣaramakṣaram| avijñātā sahasrāṃśurvidhātā kṛtalakṣaṇaḥ|| 51 ||
gabhastinemiḥ sattvasthaḥ siṃho bhūtamaheśvaraḥ| ādidevo mahādevo deveśo devabhṛdguruḥ|| 52 ||
uttaro gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥ| śarīrabhūtabhṛdbhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ|| 53 ||
somapo'mṛtapaḥ somaḥ purujitpurusattamaḥ| vinayo jayaḥ satyasaṃdho dāśārhaḥ sāttvatāṃpatiḥ|| 54 ||
jīvo vinayitā sākṣī mukundo'mitavikramaḥ| ambhonidhiranantātmā mahodadhiśayo'ntakaḥ|| 55 ||
ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ| ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ|| 56 ||
maharṣiḥ kapilācāryaḥ kṛtajño medinīpatiḥ| tripadastridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt|| 57 ||
mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī| guhyo gabhīro gahano guptaścakragadādharaḥ|| 58 ||
vedhāḥ svāṅgo'jitaḥ kṛṣṇo dṛḍhaḥ saṃkarṣaṇo'cyutaḥ| varuṇo vāruṇo vṛkṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ|| 59 ||
bhagavān bhagahā''nandī vanamālī halāyudhaḥ| ādityo jyotirādityaḥ sahiṣṇurgatisattamaḥ|| 60 ||
sudhanvā khaṇḍaparaśurdāruṇo draviṇapradaḥ| divaḥspṛk sarvadṛgvyāso vācaspatirayonijaḥ|| 61 ||
trisāmā sāmagaḥ sāma nirvāṇaṃ bheṣajaṃ bhiṣak| saṃnyāsakṛcchamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam|| 62 ||
śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā kumudaḥ kuvaleśayaḥ| gohito gopatirgoptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ|| 63 ||
anivartī nivṛttātmā saṃkṣeptā kṣemakṛcchivaḥ| śrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṃvaraḥ|| 64 ||
śrīdaḥ śrīśaḥ śrīnivāsaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥ| śrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmām̐llokatrayāśrayaḥ|| 65 ||
svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandirjyotirgaṇeśvaraḥ| vijitātmā'vidheyātmā satkīrtiśchinnasaṃśayaḥ|| 66 ||
udīrṇaḥ sarvataścakṣuranīśaḥ śāśvatasthiraḥ| bhūśayo bhūṣaṇo bhūtirviśokaḥ śokanāśanaḥ|| 67 ||
arciṣmānarcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥ| aniruddho'pratirathaḥ pradyumno'mitavikramaḥ|| 68 ||
kālaneminihā vīraḥ śauriḥ śūrajaneśvaraḥ| trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ|| 69 ||
kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ| anirdeśyavapurviṣṇurvīro'nanto dhanaṃjayaḥ|| 70 ||
brahmaṇyo brahmakṛd brahmā brahma brahmavivardhanaḥ| brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ|| 71 ||
mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥ| mahākraturmahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ|| 72 ||
stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṃ stutiḥ stotā raṇapriyaḥ| pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ|| 73 ||
manojavastīrthakaro vasuretā vasupradaḥ| vasuprado vāsudevo vasurvasumanā haviḥ|| 74 ||
sadgatiḥ satkṛtiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ| śūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ|| 75 ||
bhūtāvāso vāsudevaḥ sarvāsunilayo'nalaḥ| darpahā darpado dṛpto durdharo'thāparājitaḥ|| 76 ||
viśvamūrtirmahāmūrtirdīptamūrtiramūrtimān| anekamūrtiravyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ|| 77 ||
eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṃ yat tatpadamanuttamam| lokabandhurlokanātho mādhavo bhaktavatsalaḥ|| 78 ||
suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaścandanāṅgadī| vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīracalaścalaḥ|| 79 ||
amānī mānado mānyo lokasvāmī trilokadhṛk| sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ|| 80 ||
tejovṛṣo dyutidharaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ| pragraho nigraho vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ|| 81 ||
caturmūrtiścaturbāhuścaturvyūhaścaturgatiḥ| caturātmā caturbhāvaścaturvedavidekapāt|| 82 ||
samāvarto'nivṛttātmā durjayo duratikramaḥ| durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā|| 83 ||
śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantustantuvardhanaḥ| indrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ|| 84 ||
udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥ| arko vājasanaḥ śṛṅgī jayantaḥ sarvavijjayī|| 85 ||
suvarṇabindurakṣobhyaḥ sarvavāgīśvareśvaraḥ| mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ|| 86 ||
kumudaḥ kundaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pāvano'nilaḥ| amṛtāṃśo'mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ|| 87 ||
sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujicchatrutāpanaḥ| nyagrodho'dumbaro'śvatthaścāṇūrāndhraniṣūdanaḥ|| 88 ||
sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥ| amūrtiranagho'cintyo bhayakṛdbhayanāśanaḥ|| 89 ||
aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo guṇabhṛnnirguṇo mahān| adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṃśo vaṃśavardhanaḥ|| 90 ||
bhārabhṛt kathito yogī yogīśaḥ sarvakāmadaḥ| āśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ|| 91 ||
dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ| aparājitaḥ sarvasaho niyantā'niyamo'yamaḥ|| 92 ||
sattvavān sāttvikaḥ satyaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ| abhiprāyaḥ priyārho'rhaḥ priyakṛt prītivardhanaḥ|| 93 ||
vihāyasagatirjyotiḥ surucirhutabhugvibhuḥ| ravirvirocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ|| 94 ||
ananto hutabhugbhoktā sukhado naikajo'grajaḥ| anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānamadbhutaḥ|| 95 ||
sanātsanātanatamaḥ kapilaḥ kapiravyayaḥ| svastidaḥ svastikṛtsvasti svastibhuksvastidakṣiṇaḥ|| 96 ||
araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramyūrjitaśāsanaḥ| śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ|| 97 ||
akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ kṣamiṇāṃvaraḥ| vidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ|| 98 ||
uttāraṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥ| vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ|| 99 ||
anantarūpo'nantaśrīrjitamanyurbhayāpahaḥ| caturaśro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ|| 100 ||
anādirbhūrbhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ| janano janajanmādirbhīmo bhīmaparākramaḥ|| 101 ||
ādhāranilayo'dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥ| ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ|| 102 ||
pramāṇaṃ prāṇanilayaḥ prāṇabhṛtprāṇajīvanaḥ| tattvaṃ tattvavidekātmā janmamṛtyujarātigaḥ|| 103 ||
bhūrbhuvaḥsvastarustāraḥ savitā prapitāmahaḥ| yajño yajñapatiryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ|| 104 ||
yajñabhṛd yajñakṛd yajñī yajñabhuk yajñasādhanaḥ| yajñāntakṛd yajñaguhyamannamannāda eva ca|| 105 ||
ātmayoniḥ svayaṃjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ| devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ|| 106 ||
śaṅkhabhṛnnandakī cakrī śārṅgadhanvā gadādharaḥ| rathāṅgapāṇirakṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ|| 107 ||
sarvapraharaṇāyudha oṃ nama iti| vanamālī gadī śārṅgī śaṅkhī cakrī ca nandakī| śrīmān nārāyaṇo viṣṇurvāsudevo'bhirakṣatu|| 108 ||
śrīvāsudevo'bhirakṣatu oṃ nama iti| uttaranyāsaḥ bhīṣma uvāca --- itīdaṃ kīrtanīyasya keśavasya mahātmanaḥ| nāmnāṃ sahasraṃ divyānāmaśeṣeṇa prakīrtitam|| 1 ||
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścāpi parikīrtayet| nāśubhaṃ prāpnuyātkiṃcitso'mutreha ca mānavaḥ|| 2 ||
vedāntago brāhmaṇaḥ syātkṣatriyo vijayī bhavet| vaiśyo dhanasamṛddhaḥ syācchūdraḥ sukhamavāpnuyāt|| 3 ||
dharmārthī prāpnuyāddharmamarthārthī cārthamāpnuyāt| kāmānavāpnuyātkāmī prajārthī cāpnuyātprajām|| 4 ||
bhaktimān yaḥ sadotthāya śucistadgatamānasaḥ| sahasraṃ vāsudevasya nāmnāmetatprakīrtayet|| 5 ||
yaśaḥ prāpnoti vipulaṃ jñātiprādhānyameva ca| acalāṃ śriyamāpnoti śreyaḥ prāpnotyanuttamam|| 6 ||
na bhayaṃ kvacidāpnoti vīryaṃ tejaśca vindati| bhavatyarogo dyutimānbalarūpaguṇānvitaḥ|| 7 ||
rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt| bhayānmucyeta bhītastu mucyetāpanna āpadaḥ|| 8 ||
durgāṇyatitaratyāśu puruṣaḥ puruṣottamam| stuvannāmasahasreṇa nityaṃ bhaktisamanvitaḥ|| 9 ||
vāsudevāśrayo martyo vāsudevaparāyaṇaḥ| sarvapāpaviśuddhātmā yāti brahma sanātanam|| 10 ||
na vāsudevabhaktānāmaśubhaṃ vidyate kvacit| janmamṛtyujarāvyādhibhayaṃ naivopajāyate|| 11 ||
imaṃ stavamadhīyānaḥ śraddhābhaktisamanvitaḥ| yujyetātmasukhakṣāntiśrīdhṛtismṛtikīrtibhiḥ|| 12 ||
na krodho na ca mātsaryaṃ na lobho nāśubhā matiḥ| bhavanti kṛtapuṇyānāṃ bhaktānāṃ puruṣottame|| 13 ||
dyauḥ sacandrārkanakṣatrā khaṃ diśo bhūrmahodadhiḥ| vāsudevasya vīryeṇa vidhṛtāni mahātmanaḥ|| 14 ||
sasurāsuragandharvaṃ sayakṣoragarākṣasam| jagadvaśe vartatedaṃ kṛṣṇasya sacarācaram|| 15 ||
indriyāṇi mano buddhiḥ sattvaṃ tejo balaṃ dhṛtiḥ| vāsudevātmakānyāhuḥ kṣetraṃ kṣetrajña eva ca|| 16 ||
sarvāgamānāmācāraḥ prathamaṃ parikalpyate| ācāraprabhavo dharmo dharmasya prabhuracyutaḥ|| 17 ||
ṛṣayaḥ pitaro devā mahābhūtāni dhātavaḥ| jaṅgamājaṅgamaṃ cedaṃ jagannārāyaṇodbhavam|| 18 ||
yogo jñānaṃ tathā sāṃkhyaṃ vidyāḥ śilpādikarma ca| vedāḥ śāstrāṇi vijñānametatsarvaṃ janārdanāt|| 19 ||
eko viṣṇurmahadbhūtaṃ pṛthagbhūtānyanekaśaḥ| trīṃllokānvyāpya bhūtātmā bhuṅkte viśvabhugavyayaḥ|| 20 ||
imaṃ stavaṃ bhagavato viṣṇorvyāsena kīrtitam| paṭhedya icchetpuruṣaḥ śreyaḥ prāptuṃ sukhāni ca|| 21 ||
viśveśvaramajaṃ devaṃ jagataḥ prabhumavyayam| bhajanti ye puṣkarākṣaṃ na te yānti parābhavam|| 22 ||
na te yānti parābhavam oṃ nama iti| arjuna uvāca| padmapatraviśālākṣa padmanābha surottama| bhaktānāmanuraktānāṃ trātā bhava janārdana|| 23 ||
śrībhagavānuvāca| yo māṃ nāmasahasreṇa stotumicchati pāṇḍava| so'hamekena ślokena stuta eva na saṃśayaḥ|| 24 ||
stuta eva na saṃśaya oṃ nama iti| vyāsa uvāca| vāsanādvāsudevasya vāsitaṃ bhuvanatrayam| sarvabhūtanivāso'si vāsudeva namo'stu te|| 25 ||
śrīvāsudeva namo'stu ta oṃ nama iti| pārvatyuvāca| kenopāyena laghunā viṣṇornāmasahasrakam| paṭhyate paṇḍitairnityaṃ śrotumicchāmyahaṃ prabho|| 26 ||
īśvara uvāca| rāmarāmeti rāmeti rame rāme manorame | sahasranāmatattulyaṃ rāmanāma varānane|| 27 ||
śrīrāmanāma varānana oṃ nama iti| brahmovāca| namo'stvanantāya sahasramūrtaye sahasrapādākṣiśirorubāhave| sahasranāmne puruṣāya śāśvate sahasrakoṭiyugadhāriṇe namaḥ|| 28 ||
sahasrakoṭiyugadhāriṇe nama oṃ nama iti| sañjaya uvāca --- yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ| tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama|| 29 ||
śrībhagavānuvāca --- ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate| teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham|| 30 ||
paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām| dharmasaṃsthāpanārthāya saṃbhavāmi yuge yuge|| 31 ||
ārtā viṣaṇṇāḥ śithilāśca bhītā ghoreṣu ca vyādhiṣu vartamānāḥ| saṃkīrtya nārāyaṇaśabdamātraṃ vimuktaduḥkhāḥ sukhino bhavantu|| 32 ||
kāyena vācā manasendriyairvā buddhyātmanā vā prakṛtisvabhāvāt| karomi yadyatsakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayāmi|| 33 ||
iti śrīviṣṇordivyasahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||
Source: Wikisource · CC BY-SA 4.0