ശ്രീരുദ്രമ് (നമകമ്)
വൈദിക സൂക്തങ്ങൾ · തൈത്തിരീയ സംഹിത (കൃഷ്ണ യജുർവേദം) · 27 ശ്ലോകങ്ങൾ
നമസ്തേ രുദ്ര മന്യവ ഉതോ ത ഇഷവേ നമഃ । നമസ്തേ അസ്തു ധന്വനേ ബാഹുഭ്യാമുത തേ നമഃ । യാ ത ഇഷുഃ ശിവതമാ ശിവമ്ബഭൂവ തേ ധനുഃ । ശിവാ ശരവ്യാ യാ തവ തയാ നോ രുദ്ര മൃഡയ । യാ തേ രുദ്ര ശിവാ തനൂരഘോരാപാപകാശിനീ । തയാ നസ്തനുവാ ശംതമയാ ഗിരിശന്താഭി ചാകശീഹി । യാമിഷും ഗിരിശന്ത ഹസ്തേ
ബിഭര്ഷ്യസ്തവേ । ശിവാം ഗിരിത്ര താം കുരു മാ ഹിഗ്ംസീഃ പുരുഷം ജഗത് । ശിവേന വചസാ ത്വാ ഗിരിശാച്ഛാ വദാമസി । യഥാ നഃ സര്വമിജ്ജഗദയക്ഷ്മഗ്ം സുമനാ അസത് । അധ്യവോചദധിവക്താ പ്രഥമോ ദൈവ്യോ ഭിഷക് । അഹീഗ്ംശ്ച സര്വാഞ്ജമ്ഭയന്ത്സര്വാശ്ച യാതുധാന്യഃ । അസൌ യസ്താമ്രോ അരുണ ഉത ബഭ്രുഃ സുമങ്ഗളഃ । യേ ചേമാഗ്ം രുദ്രാ അഭിതോ ദിക്ഷു
ശ്രിതാഃ സഹസ്രശോഽവൈഷാഗ്ം ഹേഡ ഈമഹേ । അസൌ യോഽവസര്പതി നീലഗ്രീവോ വിലോഹിതഃ । ഉതൈനം ഗോപാ അദൃശന്നദൃശന്നുദഹാര്യഃ । ഉതൈനം വിശ്വാ ഭൂതാനി സ ദൃഷ്ടോ മൃഡയാതി നഃ । നമോ അസ്തു നീലഗ്രീവായ സഹസ്രാക്ഷായ മീഢുഷേ । അഥോ യേ അസ്യ സത്വാനോഽഹം തേഭ്യോഽകരം നമഃ । പ്ര മുഞ്ച ധന്വനസ്ത്വമുഭയോരാര്ത്നിയോര്ജ്യാമ് । യാശ്ച തേ ഹസ്ത ഇഷവഃ
പരാ താ ഭഗവോ വപ । അവതത്യ ധനുസ്ത്വഗ്ം സഹസ്രാക്ഷ ശതേഷുധേ । നിശീര്യ ശല്യാനാമ്മുഖാ ശിവോ നഃ സുമനാ ഭവ । വിജ്യം ധനുഃ കപര്ദിനോ വിശല്യോ ബാണവാഗ്ം ഉത । അനേശന്നസ്യേഷവ ആഭുരസ്യ നിഷങ്ഗഥിഃ । യാ തേ ഹേതിര്മീഢുഷ്ടമ ഹസ്തേ ബഭൂവ തേ ധനുഃ । തയാസ്മാന്വിശ്വതസ്ത്വമയക്ഷ്മയാ പരി ബ്ഭുജ । നമസ്തേ അസ്ത്വായുധായാനാതതായ ധൃഷ്ണവേ । ഉഭാഭ്യാമുത തേ നമോ ബാഹുഭ്യാം തവ ധന്വനേ । പരി തേ ധന്വനോ ഹേതിരസ്മാന്വൃണക്തു വിശ്വതഃ । അഥോ യ ഇഷുധിസ്തവാരേ അസ്മന്നി ധേഹി തമ് ॥
നമോ ഹിരണ്യബാഹവേ സേനാന്യേ ദിശാം ച പതയേ നമോ നമോ വൃക്ഷേഭ്യോ ഹരികേശേഭ്യഃ പശൂനാമ്പതയേ നമോ നമഃ സസ്പിഞ്ജരായ ത്വിഷീമതേ പഥീനാമ്പതയേ നമോ നമോ ബഭ്ലുശായ വിവ്യാധിനേഽന്നാനാമ്പതയേ നമോ നമോ ഹരികേശായോപവീതിനേ പുഷ്ടാനാമ്പതയേ നമോ നമോ ഭവസ്യ ഹേത്യൈ ജഗതാമ്പതയേ നമോ നമോ രുദ്രായാതതാവിനേ ക്ഷേത്രാണാമ്പതയേ നമോ നമഃ സൂതായാഹന്ത്യായ വനാനാമ്പതയേ നമോ നമഃ
രോഹിതായ സ്ഥപതയേ വൃക്ഷാണാമ്പതയേ നമോ നമോ മന്ത്രിണേ വാണിജായ കക്ഷാണാമ്പതയേ നമോ നമോ ഭുവന്തയേ വാരിവസ്കൃതായൌഷധീനാമ്പതയേ നമോ നമ ഉച്ചൈര്ഘോഷായാക്രന്ദയതേ പത്തീനാമ്പതയേ നമോ നമഃ കൃത്സ്നവീതായ ധാവതേ സത്വനാമ്പതയേ നമഃ ॥
നമഃ സഹമാനായ നിവ്യാധിന ആവ്യാധിനീനാമ്പതയേ നമോ നമഃ കകുഭായ നിഷങ്ഗിണേ സ്തേനാനാമ്പതയേ നമോ നമോ നിഷങ്ഗിണ ഇഷുധിമതേ തസ്കരാണാമ്പതയേ നമോ നമോ വഞ്ചതേ പരിവഞ്ചതേ സ്തായൂനാമ്പതയേ നമോ നമോ നിചേരവേ പരിചരായാരണ്യാനാമ്പതയേ നമോ നമഃ സൃകാവിഭ്യോ ജിഘാഗ്ംസദ്ഭ്യോ മുഷ്ണതാമ്പതയേ നമോ നമോഽസിമദ്ഭ്യോ നക്തം ചരദ്ഭ്യഃ പ്രകൃന്താനാമ്പതയേ നമോ നമ ഉഷ്ണീഷിണേ ഗിരിചരായ കുലുഞ്ചാനാമ്പതയേ നമോ നമഃ
ഇഷുമദ്ഭ്യോ ധന്വാവിഭ്യശ്ച വോ നമോ നമ ആതന്വാനേഭ്യഃ പ്രതിദധാനേഭ്യശ്ച വോ നമോ നമ ആയച്ഛദ്ഭ്യോ വിസൃജദ്ഭ്യശ്ച വോ നമോ നമോഽസ്യദ്ഭ്യോ വിധ്യദ്ഭ്യശ്ച വോ നമോ നമ ആസീനേഭ്യഃ ശയാനേഭ്യശ്ച വോ നമോ നമഃ സ്വപദ്ഭ്യോ ജാഗ്രദ്ഭ്യശ്ച വോ നമോ നമസ്തിഷ്ഠദ്ഭ്യോ ധാവദ്ഭ്യശ്ച വോ നമോ നമഃ സഭാഭ്യഃ സഭാപതിഭ്യശ്ച വോ നമോ നമോ അശ്വേഭ്യോഽശ്വപതിഭ്യശ്ച വോ നമഃ ॥
നമ ആവ്യാധിനീഭ്യോ വിവിധ്യന്തീഭ്യശ്ച വോ നമോ നമ ഉഗണാഭ്യസ്തൃഗ്ംഹതീഭ്യശ്ച വോ നമോ നമോ ഗൃത്സേഭ്യോ ഗൃത്സപതിഭ്യശ്ച വോ നമോ നമോ വ്രാതേഭ്യോ വ്രാതപതിഭ്യശ്ച വോ നമോ നമോ ഗണേഭ്യോ ഗണപതിഭ്യശ്ച വോ നമോ നമോ വിരൂപേഭ്യോ വിശ്വരൂപേഭ്യശ്ച വോ നമോ നമോ മഹദ്ഭ്യഃ ക്ഷുല്ലകേഭ്യശ്ച വോ നമോ നമോ രഥിഭ്യോഽരഥേഭ്യശ്ച വോ നമോ നമോ രഥേഭ്യഃ
രഥപതിഭ്യശ്ച വോ നമോ നമഃ സേനാഭ്യഃ സേനാനിഭ്യശ്ച വോ നമോ നമഃ ക്ഷത്തൃഭ്യഃ സംഗ്രഹീതൃഭ്യശ്ച വോ നമോ നമസ്തക്ഷഭ്യോ രഥകാരേഭ്യശ്ച വോ നമോ നമഃ കുലാലേഭ്യഃ കര്മാരേഭ്യശ്ച വോ നമോ നമഃ പുഞ്ജിഷ്ടേഭ്യോ നിഷാദേഭ്യശ്ച വോ നമോ നമ ഇഷുകൃദ്ഭ്യോ ധന്വകൃദ്ഭ്യശ്ച വോ നമോ നമോ മൃഗയുഭ്യഃ ശ്വനിഭ്യശ്ച വോ നമോ നമഃ ശ്വഭ്യഃ ശ്വപതിഭ്യശ്ച വോ നമഃ ॥
നമോ ഭവായ ച രുദ്രായ ച നമഃ ശര്വായ ച പശുപതയേ ച നമോ നീലഗ്രീവായ ച ശിതികണ്ഠായ ച നമഃ കപര്ദിനേ ച വ്യുപ്തകേശായ ച നമഃ സഹസ്രാക്ഷായ ച ശതധന്വനേ ച നമോ ഗിരിശായ ച ശിപിവിഷ്ടായ ച നമോ മീഢുഷ്ടമായ ചേഷുമതേ ച നമോ ഹ്രസ്വായ ച വാമനായ ച നമോ ബൃഹതേ ച വര്ഷീയസേ ച നമോ വൃദ്ധായ ച സംവൃധ്വനേ ച
നമോ അഗ്രിയായ ച പ്രഥമായ ച നമ ആശവേ ചാജിരായ ച നമഃ ശീഘ്രിയായ ച ശീഭ്യായ ച നമ ഊര്മ്യായ ചാവസ്വന്യായ ച നമഃ സ്രോതസ്യായ ച ദ്വീപ്യായ ച ॥
നമോ ജ്യേഷ്ഠായ ച കനിഷ്ഠായ ച നമഃ പൂര്വജായ ചാപരജായ ച നമോ മധ്യമായ ചാപഗല്ഭായ ച നമോ ജഘന്യായ ച ബുധ്നിയായ ച നമഃ സോഭ്യായ ച പ്രതിസര്യായ ച നമോ യാമ്യായ ച ക്ഷേമ്യായ ച നമ ഉര്വര്യായ ച ഖല്യായ ച നമഃ ശ്ലോക്യായ ചാവസാന്യായ ച നമോ വന്യായ ച കക്ഷ്യായ ച നമഃ ശ്രവായ ച പ്രതിശ്രവായ ച
നമ ആശുഷേണായ ചാശുരഥായ ച നമഃ ശൂരായ ചാവഭിന്ദതേ ച നമോ വര്മിണേ ച വരൂഥിനേ ച നമോ ബില്മിനേ ച കവചിനേ ച നമഃ ശ്രുതായ ച ശ്രുതസേനായ ച ॥
നമോ ദുന്ദുഭ്യായ ചാഹനന്യായ ച നമോ ധൃഷ്ണവേ ച പ്രമൃശായ ച നമോ ദൂതായ ച പ്രഹിതായ ച നമോ നിഷങ്ഗിണേ ചേഷുധിമതേ ച നമസ്തീക്ഷ്ണേഷവേ ചായുധിനേ ച നമഃ സ്വായുധായ ച സുധന്വനേ ച നമഃ സ്രുത്യായ ച പഥ്യായ ച നമഃ കാട്യായ ച നീപ്യായ ച നമഃ സൂദ്യായ ച സരസ്യായ ച നമോ നാദ്യായ ച വൈശന്തായ ച
നമഃ കൂപ്യായ ചാവട്യായ ച നമോ വര്ഷ്യായ ചാവര്ഷ്യായ ച നമോ മേഘ്യായ ച വിദ്യുത്യായ ച നമ ഈധ്രിയായ ചാതപ്യായ ച നമോ വാത്യായ ച രേഷ്മിയായ ച നമോ വാസ്തവ്യായ ച വാസ്തുപായ ച ॥
നമഃ സോമായ ച രുദ്രായ ച നമസ്താമ്രായ ചാരുണായ ച നമഃ ശംഗായ ച പശുപതയേ ച നമ ഉഗ്രായ ച ഭീമായ ച നമോ അഗ്രേവധായ ച ദൂരേവധായ ച നമോ ഹന്ത്രേ ച ഹനീയസേ ച നമോ വൃക്ഷേഭ്യോ ഹരികേശേഭ്യോ നമസ്താരായ നമഃ ശമ്ഭവേ ച മയോഭവേ ച നമഃ ശംകരായ ച മയസ്കരായ ച നമഃ ശിവായ ച ശിവതരായ ച
നമസ്തീര്ഥ്യായ ച കൂല്യായ ച നമഃ പാര്യായ ചാവാര്യായ ച നമഃ പ്രതരണായ ചോത്തരണായ ച നമ ആതാര്യായ ചാലാദ്യായ ച നമഃ ശഷ്പ്യായ ച ഫേന്യായ ച നമഃ സികത്യായ ച പ്രവാഹ്യായ ച ॥
നമ ഇരിണ്യായ ച പ്രപഥ്യായ ച നമഃ കിഗ്ംശിലായ ച ക്ഷയണായ ച നമഃ കപര്ദിനേ ച പുലസ്തയേ ച നമോ ഗോഷ്ഠ്യായ ച ഗൃഹ്യായ ച നമസ്തല്പ്യായ ച ഗേഹ്യായ ച നമഃ കാട്യായ ച ഗഹ്വരേഷ്ഠായ ച നമോ ഹ്രദയ്യായ ച നിവേഷ്പ്യായ ച നമഃ പാഗ്ംസവ്യായ ച രജസ്യായ ച നമഃ ശുഷ്ക്യായ ച ഹരിത്യായ ച നമോ ലോപ്യായ ചോലപ്യായ ച
നമ ഊര്വ്യായ ച സൂര്മ്യായ ച നമഃ പര്ണ്യായ ച പര്ണശദ്യായ ച നമോഽപഗുരമാണായ ചാഭിഘ്നതേ ച നമ ആക്ഖിദതേ ച പ്രക്ഖിദതേ ച നമോ വഃ കിരികേഭ്യോ ദേവാനാഗ്ം ഹൃദയേഭ്യോ നമോ വിക്ഷീണകേഭ്യോ നമോ വിചിന്വത്കേഭ്യോ നമ ആനിര്ഹതേഭ്യോ നമ ആമീവത്കേഭ്യഃ ॥
ദ്രാപേ അന്ധസസ്പതേ ദരിദ്രന്നീലലോഹിത । ഏഷാമ്പുരുഷാണാമേഷാമ്പശൂനാമ്മാ ഭേര്മാരോ മോ ഏഷാം കിം ചനാമമത് । യാ തേ രുദ്ര ശിവാ തനൂഃ ശിവാ വിശ്വാഹഭേഷജീ । ശിവാ രുദ്രസ്യ ഭേഷജീ തയാ നോ മൃഡ ജീവസേ । ഇമാഗ്ം രുദ്രായ തവസേ കപര്ദിനേ ക്ഷയദ്വീരായ പ്ര ഭരാമഹേ മതിമ് । യഥാ നഃ ശമസദ്ദ്വിപദേ ചതുഷ്പദേ വിശ്വമ്പുഷ്ടമ്ഗ്രാമേ അസ്മിന്ന്
അനാതുരമ് । മൃഡാ നോ രുദ്രോത നോ മയസ്കൃധി ക്ഷയദ്വീരായ നമസാ വിധേമ തേ । യച്ഛം ച യോശ്ച മനുരായജേ പിതാ തദശ്യാമ തവ രുദ്ര പ്രണീതൌ । മാ നോ മഹാന്തമുത മാ നോ അര്ഭകമ്മാ ന ഉക്ഷന്തമുത മാ ന ഉക്ഷിതമ് । മാ നോ വധീഃ പിതരമ്മോത മാതരമ്പ്രിയാ മാ നസ്തനുവഃ
രുദ്ര രീരിഷഃ । മാ നസ്തോകേ തനയേ മാ ന ആയുഷി മാ നോ ഗോഷു മാ നോ അശ്വേഷു രീരിഷഃ । വീരാന്മാ നോ രുദ്ര ഭാമിതോ വധീര്ഹവിഷ്മന്തോ നമസാ വിധേമ തേ । ആരാത്തേ ഗോഘ്ന ഉത പൂരുഷഘ്നേ ക്ഷയദ്വീരായ സുമ്നമസ്മേ തേ അസ്തു । രക്ഷാ ച നോ അധി ച ദേവ ബ്രൂഹ്യധാ ച നഃ ശര്മ യച്ഛ ദ്വിബര്ഹാഃ । സ്തുഹി
ശ്രുതം ഗര്തസദം യുവാനമ്മൃഗം ന ഭീമമുപഹത്നുമുഗ്രമ് । മൃഡാ ജരിത്രേ രുദ്ര സ്തവാനോ അന്യം തേ അസ്മന്നി വപന്തു സേനാഃ । പരി ണോ രുദ്രസ്യ ഹേതിര്വൃണക്തു പരി ത്വേഷസ്യ ദുര്മതിരഘായോഃ । അവ സ്ഥിരാ മഘവദ്ഭ്യസ്തനുഷ്വ മീഢ്വസ്തോകായ തനയായ മൃഡയ । മീഢുഷ്ടമ ശിവതമ ശിവോ നഃ സുമനാ ഭവ । പരമേ വൃക്ഷ ആയുധം നിധായ കൃത്തിം വസാന ആ ചര പിനാകമ്
ബിഭ്രദാ ഗഹി । വികിരിദ വിലോഹിത നമസ്തേ അസ്തു ഭഗവഃ । യാസ്തേ സഹസ്രഗ്ം ഹേതയോഽന്യമസ്മന്നി വപന്തു താഃ । സഹസ്രാണി സഹസ്രധാ ബാഹുവോസ്തവ ഹേതയഃ । താസാമീശാനോ ഭഗവഃ പരാചീനാ മുഖാ കൃധി ॥
സഹസ്രാണി സഹസ്രശോ യേ രുദ്രാ അധി ഭൂമ്യാമ് । തേഷാഗ്ം സഹസ്രയോജനേഽവ ധന്വാനി തന്മസി । അസ്മിന്മഹത്യര്ണവേഽന്തരിക്ഷേ ഭവാ അധി । നീലഗ്രീവാഃ ശിതികണ്ഠാഃ ശര്വാ അധഃ ക്ഷമാചരാഃ । നീലഗ്രീവാഃ ശിതികണ്ഠാ ദിവഗ്ം രുദ്രാ ഉപശ്രിതാഃ । യേ വൃക്ഷേഷു സസ്പിഞ്ജരാ നീലഗ്രീവാ വിലോഹിതാഃ । യേ ഭൂതാനാമധിപതയോ വിശിഖാസഃ കപര്ദിനഃ । യേ അന്നേഷു വിവിധ്യന്തി പാത്രേഷു പിബതോ ജനാന് । യേ പഥാമ്പഥിരക്ഷയ ഐലബൃദാ യവ്യുധഃ । യേ തീര്ഥാനി
പ്രചരന്തി സൃകാവന്തോ നിഷങ്ഗിണഃ । യ ഏതാവന്തശ്ച ഭൂയാഗ്ംസശ്ച ദിശോ രുദ്രാ വിതസ്ഥിരേ । തേഷാഗ്ം സഹസ്രയോജനേഽവ ധന്വാനി തന്മസി । നമോ രുദ്രേഭ്യോ യേ പൃഥിവ്യാം യേഽന്തരിക്ഷേ യേ ദിവി യേഷാമന്നം വാതോ വര്ഷമിഷവസ്തേഭ്യോ ദശ പ്രാചീര്ദശ ദക്ഷിണാ ദശ പ്രതീചീര്ദശോദീചീര്ദശോര്ധ്വാസ്തേഭ്യോ നമസ്തേ നോ മൃഡയന്തു തേ യം ദ്വിഷ്മോ യശ്ച നോ ദ്വേഷ്ടി തം വോ ജമ്ഭേ ദധാമി ॥
ഉറവിടം: Wikisource · CC BY-SA 4.0