जन्म नक्षत्र आणि रास
राशिचक्र प्रत्येकी 13°20′ च्या 27 नक्षत्रांत विभागलेले आहे, आणि प्रत्येक नक्षत्र 3°20′ च्या चार चरणांत. जन्माच्या क्षणी चंद्र ज्या नक्षत्रात होता ते जन्म नक्षत्र. चंद्र ज्या राशीत (30°) होता ती जन्म रास; प्रत्येक राशीत सव्वादोन नक्षत्रे असतात.
भारतीय पंचांगांप्रमाणे स्थाने निरयन (सायडेरियल) आहेत, त्यामुळे रास साधारणपणे पाश्चात्य सूर्य राशीच्या एक रास आधीची असते.
जन्मवेळ का महत्त्वाची
चंद्र दिवसाला सुमारे 13° पुढे सरकतो, त्यामुळे नक्षत्र साधारण दिवसातून एकदा आणि चरण सुमारे दर सहा तासांनी बदलतो. वेळ नसल्यास दुपारी 12 ची वेळ घेतली जाते आणि निकाल शेजारचे नक्षत्र किंवा चरण येऊ शकतो. वेळ आणि ठिकाण दिल्यास निकाल अचूक असतो.
जन्म नक्षत्राचा उपयोग कुठे होतो
जन्म नक्षत्र हा तारा बल (नक्षत्रांचे दैनिक बल), विवाह गुणमिलन आणि मुहूर्त निवडण्याचा आरंभबिंदू आहे. अनेक कुटुंबे जन्म चरणाच्या अक्षरावरून नावही ठेवतात.