मुख्य दरवाजासाठी (सिंहद्वार) वास्तु

मुख्य दरवाजा हे घराचे मुख आहे. ग्रंथ तो घर ज्या बाजूला अभिमुख आहे त्या बाजूच्या पदांनुसार ठेवतात, तो घरातील सर्वात मोठा दरवाजा ठेवतात, आणि त्याच्यासमोरील जागा मोकळी ठेवतात.

हळदीने सजवलेला उंबरठा आणि समोर रांगोळी असलेला कोरीव लाकडी दुहेरी मुख्य दरवाजा
योग्य जागी असलेला मुख्य दरवाजा, उंबरठ्याला हळद लावलेली.

मुख्य दरवाजा: कुठे असावे

घराचे नऊ भाग, उत्तर दिशा वर.

मुख्य दरवाजा: कुठे असावे

मुख्य दरवाजा: कुठे असावे: उत्तर उत्तम, ईशान्य चालेल, पश्चिम चालेल, पूर्व उत्तम, नैऋत्य टाळावे, दक्षिण चालेलवायव्य–उत्तर✓उत्तमईशान्य◐चालेलपश्चिम◐चालेलमध्य–पूर्व✓उत्तमनैऋत्य✕टाळावेदक्षिण◐चालेलआग्नेय–उदपूप
  • उत्तम
  • चालेल
  • टाळावे
  • परिस्थितीनुसार / नियम नाही
  • उत्तर दिशा वर आहे
✓ उत्तमपूर्व आणि उत्तर बाजूंना, शुभ पदांत (ईशान्याकडील अर्ध्या भागात): प्रकाश आणि मोकळ्या जागेसाठी पसंतीच्या बाजू.
◐ चालेलदक्षिण आणि पश्चिम बाजूंनाही, जेव्हा दरवाजा त्यांच्या शुभ पदांत असतो. ईशान्य कोपऱ्याजवळ चालतो, पण अगदी कोपऱ्यात नव्हे.
✕ टाळावेनैऋत्य: घराचा सर्वात जड आणि सर्वात बंद कोपरा, जिथे दरवाजा असणे प्रत्येक परंपरेत गंभीर दोष मानले जाते.

दरवाजाचे पद

घराच्या प्रत्येक बाजूला मंडलाच्या बाहेरील फेऱ्यातील ८ दरवाजा पद असतात. बृहत्संहिता ३२ पैकी प्रत्येक दरवाजाचे फळ सांगते. बहुतेक याद्या हे पद शुभ मानतात: पूर्वेला जयंत आणि इंद्र; दक्षिणेला वितथ आणि गृहक्षत; पश्चिमेला सुग्रीव आणि पुष्पदंत; उत्तरेला मुख्य, भल्लाट आणि सोम. काही याद्या पूर्वेला सूर्य आणि सत्य, आणि पश्चिमेला वरुण हेही स्वीकारतात.

विशेषतः चांगल्या पदांच्या शेजारच्या पदांबाबत ग्रंथांच्या याद्या सारख्या नाहीत, म्हणून चांगल्या पदांचा मधला भाग ही सुरक्षित जागा माना.

दरवाजासाठी ३२ पद

मंडलाचा बाहेरील फेरा, प्रत्येक बाजूला ८ पद. हिरवे: बहुतेक ग्रंथ मुख्य दरवाजासाठी शुभ मानतात ते पद; पिवळसर: काही याद्यांमध्ये स्वीकारलेले.

दरवाजासाठी ३२ पद: पूर्व: जयंत, इंद्र; दक्षिण: वितथ, गृहक्षत; पश्चिम: सुग्रीव, पुष्पदंत; उत्तर: मुख्य, भल्लाट, सोमघर1ईश2पर्जन्य3जयंत4इंद्र5सूर्य6सत्य7भृश8अंतरिक्ष9अग्नी10पूषा11वितथ12गृहक्षत13यम14गंधर्व15भृंगराज16मृग17पितृ18दौवारिक19सुग्रीव20पुष्पदंत21वरुण22असुर23शोष24पापयक्ष्मा25रोग26नाग27मुख्य28भल्लाट29सोम30भुजग31अदिती32दितीउत्तरदक्षिणपूर्वपश्चिम
  • दरवाजासाठी शुभ पद
  • काही याद्यांमध्ये स्वीकारलेले
  • इतर पद

पूर्व: 1 ईश2 पर्जन्य3 जयंत4 इंद्र5 सूर्य6 सत्य7 भृश8 अंतरिक्ष

दक्षिण: 9 अग्नी10 पूषा11 वितथ12 गृहक्षत13 यम14 गंधर्व15 भृंगराज16 मृग

पश्चिम: 17 पितृ18 दौवारिक19 सुग्रीव20 पुष्पदंत21 वरुण22 असुर23 शोष24 पापयक्ष्मा

उत्तर: 25 रोग26 नाग27 मुख्य28 भल्लाट29 सोम30 भुजग31 अदिती32 दिती

उच्च आणि नीच: तेलुगू नियम

तेलुगू बांधकाम करणारे एक सोपा नियम पाळतात: प्रत्येक बाजूचे दोन अर्धे भाग करा. ईशान्याकडील अर्धा (पूर्व आणि उत्तर बाजूंना), आग्नेयाकडील अर्धा (दक्षिण बाजूला) आणि वायव्याकडील अर्धा (पश्चिम बाजूला) हा उच्च; दुसरा अर्धा नीच. दरवाजा उच्च अर्ध्यात असावा.

पूर्व आणि उत्तरेला हे पदांशी जुळते. दक्षिणेलाही चांगले पद आग्नेयाकडील अर्ध्यातच येतात. पश्चिमेला सुग्रीव आणि पुष्पदंत हे पद नैऋत्याकडील अर्ध्यात येतात, तर तेलुगू नियम वायव्याकडील अर्धा पसंत करतो: इथे दोन परंपरांमध्ये खरोखर फरक आहे. अनेक पुरोहित पश्चिमेचा दरवाजा मध्याजवळ ठेवून, किंवा कुटुंबाच्या स्वतःच्या परंपरेनुसार, हा प्रश्न सोडवतात.

दरवाजा स्वतः

  • मुख्य दरवाजा घरातील सर्वात मोठा आणि सर्वात सुंदर दरवाजा ठेवा, शक्यतो चांगल्या लाकडाचा, दोन दारांचा.
  • तो आतल्या बाजूला, सहज आणि आवाज न करता उघडावा.
  • योग्य उंबरठा (गडपा) ठेवा. तेलुगू घरांमध्ये तो धुतला जातो, त्याला हळद-कुंकू लावले जाते, आणि त्यासमोर मुग्गु (रांगोळी) काढली जाते.
  • मुख्य दरवाजा घराच्या अगदी कोपऱ्यात ठेवू नका.
  • थेट शौचालयात उघडणारा, किंवा मागच्या दरवाजाशी एका रेषेत येणारा दरवाजा टाळा.

द्वारवेध: दरवाजाला काय अडवू नये

बृहत्संहिता मुख्य दरवाजासमोरील द्वारवेध मानले जाणारे अडथळे सांगते: झाड, खांब किंवा स्तंभ, विहीर, गटार, दुसऱ्या इमारतीचा कोपरा, किंवा दरवाजावर सरळ येणारा रस्ता. हा नियम सहसा उद्धृत केला जातो त्याप्रमाणे, घराच्या उंचीच्या दुपटीपेक्षा दूर असलेला अडथळा मोजला जात नाही. सर्वसाधारण प्रथेत दरवाजा आणि अडथळा यांच्यामध्ये सार्वजनिक रस्ता असेल तरी वेध मोडतो.

घराच्या दर्शनी भागाकडे सरळ येणारा रस्ता, वरून दिसणारा
दरवाजावर रोखलेला रस्ता हा सर्वात सामान्य द्वारवेध आहे.

✓ हे करा

  • दरवाजा त्या बाजूच्या शुभ पदात ठेवा.
  • दरवाजा घरातील सर्वात मोठा ठेवा, आत उघडणारा.
  • उंबरठा स्वच्छ आणि प्रवेशद्वार भरपूर उजेडाचे ठेवा.
  • दरवाजासमोरील जागा मोकळी ठेवा.

✕ हे टाळा

  • नैऋत्येला मुख्य दरवाजा.
  • अगदी कोपऱ्यात दरवाजा.
  • दरवाजाच्या रेषेत खांब, झाड किंवा इमारतीचा कोपरा.
  • मुख्य दरवाजा, आतला दरवाजा आणि मागचा दरवाजा, तिन्ही एका सरळ रेषेत.

लोक विचारतात असे प्रश्न

माझा मुख्य दरवाजा वाईट पदात असेल तर?

चौकट त्याच भिंतीत चांगल्या पदात सरकवता आली, तर तोच खरा उपाय. नसेल तर प्रवेशद्वार उजळ आणि स्वच्छ ठेवा, समोर कोणताही अडथळा येऊ देऊ नका, आणि वास्तुशांती करा. नैऋत्येचा दरवाजा हा एकमेव प्रसंग आहे जिथे दरवाजा हलवण्याचा ठाम सल्ला दिला जातो.

मुख्य दरवाजा फक्त पूर्वेकडेच असावा का?

नाही. प्रत्येक बाजूला शुभ पद आहेत. योग्य पदातील पश्चिम किंवा दक्षिण दरवाजा, वाईट पदातील पूर्व दरवाजापेक्षा चांगला.

आवाराचे फाटक मुख्य दरवाजापेक्षा वेगळ्या जागी असू शकते का?

हो. फाटकही संरक्षक भिंतीवर त्याच पद-नियमांनुसार ठेवले जाते. ते मुख्य दरवाजाच्या रेषेत असण्याची गरज नाही; दोन्ही चांगल्या पदांत असावेत.

तुमचा अभिप्राय पाठवा

काय सुधारायचे, काय चुकीचे आहे, किंवा तुम्हाला काय आवडले ते सांगा. आम्ही प्रत्येक संदेश वाचतो.

कशाबद्दल
शंख तुम्हाला किती उपयोगी आहे? (ऐच्छिक)