झोपताना डोक्याची दिशा
हे मार्गदर्शन आचारविषयक जुन्या ग्रंथांतून येते (ते सहसा विष्णु पुराणातून उद्धृत केले जाते): डोके पूर्वेकडे किंवा दक्षिणेकडे करून झोपावे. गृहस्थासाठी दक्षिण सर्वोत्तम; विद्यार्थ्यांसाठी पूर्व चांगली. उत्तरेकडे डोके करून झोपू नये.
म्हणून पलंगाचे डोके दक्षिण भिंतीला (किंवा पूर्व भिंतीला) लागून ठेवा.
पलंगाची मांडणी
- पलंग खोलीच्या नैऋत्य भागात ठेवा.
- शक्य असल्यास सर्व बाजूंनी चालायला जागा ठेवा, विशेषतः उत्तर आणि पूर्वेकडे.
- जड कपाटे दक्षिण किंवा पश्चिम भिंतींना लागून ठेवा.
- सर्वसाधारण प्रथेनुसार उघड्या तुळईखाली पलंग टाळा.
- शयनकक्षाचा ईशान्य हलका आणि पसारा नसलेला ठेवा.
ग्रंथ आणि आजची प्रथा
नंतरच्या ग्रंथांतील सोळा विभागांची योजना झोप दक्षिणेला आणि जड सामान नैऋत्येला ठेवते. तेलुगू प्रथेसह आजची प्रथा मुख्य शयनकक्षच नैऋत्येला ठेवते. दोन्ही घरप्रमुखाला घराच्या जड, स्थिर अर्ध्या भागात ठेवतात.
