ଶ୍ରୀଶିବସହସ୍ରନାମସ୍ତୋତ୍ରମ୍ (ମହାଭାରତମ୍)
ସହସ୍ରନାମ (1000 ନାମ) · 184ଟି ଶ୍ଳୋକ
॥ ଶ୍ରୀଶିବସହସ୍ରନାମସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ॥
ବନ୍ଦେ ଶଂଭୁମୁମାପତିଂ ସୁରଗୁରୁଂ ବନ୍ଦେ ଜଗତ୍କାରଣଂ ବନ୍ଦେ ପନ୍ନଗଭୂଷଣଂ ମୃଗଧରଂ ବନ୍ଦେ ପଶୂନାଂ ପତିମ୍ । ବନ୍ଦେ ସୂର୍ଯଶଶାଙ୍କବହ୍ନିନଯନଂ ବନ୍ଦେ ମୁକୁନ୍ଦପ୍ରିଯଂ ବନ୍ଦେ ଭକ୍ତଜନାଶ୍ରଯଂ ଚ ବରଦଂ ବନ୍ଦେ ଶିବଂ ଶଙ୍କରମ୍ ବାସୁଦେବଃ- ତତସ୍ସ ପ୍ରଯତୋ ଭୂତ୍ବା ମମ ତାତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରାହ ବିପ୍ରର୍ଷିନାମସଂଗ୍ରହମାଦିତଃ ॥
ଉପମନ୍ଯୁଃ- ବ୍ରହ୍ମପ୍ରୋକ୍ତୈର୍ଋଷିପ୍ରୋକ୍ତୈର୍ବେଦବେଦାଙ୍ଗସଂଭବୈଃ। ସର୍ବଲୋକେଷୁ ବିଖ୍ଯାତଂ ସ୍ତୁତ୍ଯଂ ସ୍ତୋଷ୍ଯାମି ନାମଭିଃ॥
ମହଦ୍ଭିର୍ବିହିତୈସ୍ସତ୍ଯୈସ୍ସିଦ୍ଧୈସ୍ସର୍ବାର୍ଥସାଧକୈଃ। ଋଷିଣା ତଣ୍ଡିନା ଭକ୍ତ୍ଯା କୃତୈର୍ବେଦକୃତାତ୍ମନା ॥
ଯଥୋକ୍ତୈସ୍ସାଧୁଭିଃ ଖ୍ଯାତୈର୍ମୁନିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ବଦର୍ଶିଭିଃ । ପ୍ରବରଂ ପ୍ରଥମ ସ୍ବର୍ଗ୍ଯଂ ସର୍ବଭୂତହିତଂ ଶୁଭମ୍ ॥
ଶ୍ରୁତୈସ୍ସର୍ବତ୍ର ଜଗତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକାବତାରିତୈଃ। ସତ୍ଯୈସ୍ତତ୍ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରୋକ୍ତୈସ୍ସନାତନମ୍ ॥୫
ବକ୍ଷ୍ଯେ ଯଦୁକୁଲଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୃଣୁଷ୍ବାବହିତୋ ମମ । ବରଯୈନଂ ଭବଂ ଦେବଂ ଭକ୍ତସ୍ବଂ ପରମେଶ୍ବରମ୍ ॥୬
ତେନ ତେ ଶ୍ରାବଯିଷ୍ଯାମି ଯତ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍ । ନ ଶକ୍ଯଂ ବିସ୍ତରାତ୍କୃତ୍ସ୍ନଂ ବକ୍ତୁଂ ଶର୍ବସ୍ଯ କେନଚିତ୍ ॥ ୭
ଯୁକ୍ତେନାପି ବିଭୂତୀନାମପି ବର୍ଷଶତୈରପି । ଯସ୍ଯାଦିମଧ୍ଯମାନ୍ତାନି ଗମ୍ଯନ୍ତେ ନ ସୁରୈରପି ॥୮
କସ୍ତସ୍ଯ ଶକ୍ନୁଯାଦ୍ବକ୍ତୁଂ ଗୁଣାନ୍ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ମାଧବ । କିନ୍ତୁ ଦେବସ୍ଯ ମହତସ୍ସଙ୍କ୍ଷିପ୍ତାର୍ଥପଦାକ୍ଷରମ୍ ॥୯
ଶକ୍ତିତଶ୍ଚରିତଂ ବକ୍ଷ୍ଯେ ପ୍ରସାଦାତ୍ତସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ଅପ୍ରାପ୍ଯ ତୁ ତତୋଽନୁଜ୍ଞାଂ ନ ଶକ୍ଯଃ ସ୍ତୋତୁମୀଶ୍ବରଃ ॥୧୦
ଯଦା ତେନାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତସ୍ସ୍ତୁତୋ ବୈ ସ ତଦା ମଯା । ଅନାଦିନିଧନସ୍ଯାହଂ ଜଗଦ୍ଯୋନେର୍ମହାତ୍ମନଃ ॥୧୧
ନାମ୍ନାଂ କିଞ୍ଚିତ୍ସମୁଦ୍ଦେଶଂ ବକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯବ୍ଯକ୍ତଯୋନିନଃ । ବରଦସ୍ଯ ବରେଣ୍ଯସ୍ଯ ବିଶ୍ବରୂପସ୍ଯ ଧୀମତଃ ॥ ୧୨
ଶୃଣୁ ନାମ୍ନାଂ ଚଯଂ କୃଷ୍ଣ ଯଦୁକ୍ତଂ ପଦ୍ମଯୋନିନା । ଦଶନାମସହସ୍ରାଣି ଯାନ୍ଯାହ ପ୍ରପିତାମହଃ ॥ ୧୩
ତାନି ନିର୍ମଥ୍ଯ ମନସା ଦଧ୍ନୋ ଘୃତମିବୋଦ୍ଧୃତମ୍ । ଗିରେସ୍ସାରଂ ଯଥା ହେମ ପୁଷ୍ପସାରଂ ଯଥା ମଧୁ ॥ ୧୪
ଘୃତାତ୍ସାରଂ ଯଥା ମଣ୍ଡଂ ତଥୈତସ୍ସାରମୁଦ୍ଧୃତମ୍ । ସର୍ବପାପାପହମିଦଂ ଚତୁର୍ବେଦସମନ୍ବିତମ୍ ॥ ୧୫
ପ୍ରଯତ୍ନେନାଧିଗନ୍ତବ୍ଯଂ ଧାର୍ଂଯ ଚ ପ୍ରଯତାତ୍ମନା । ମାଙ୍ଗଳ୍ଯଂ ପୌଷ୍ଟିକଂ ଚୈବ ରକ୍ଷୋଘ୍ନଂ ପାବନଂ ମହତ୍ ॥ ୧୬
ଇଦଂ ଭକ୍ତାଯ ଦାତବ୍ଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାଽନାସ୍ତିକାଯ ଚ । ନାଶ୍ରଦ୍ଦଧାନରୂପାଯ ନାସ୍ତିକାଯାଜିତାତ୍ମନେ ॥୧୭
ଯଶ୍ଚାଭ୍ଯସୂଯତେ ଦେବଂ କାରଣାତ୍ମାନମୀଶ୍ବରମ୍ । ସ କୃଷ୍ଣ ନରକଂ ଯାତି ସହ ପୂର୍ବୈସ୍ସହାତ୍ମଜଃ ॥ ୧୮
ଇଦଂ ଧ୍ଯାନମିଦଂ ଯୋଗମିଦଂ ଧ୍ଯେଯମନୁତ୍ତମମ୍ । ଇଦଂ ଜପ୍ଯମିଦଂ ଜ୍ଞାନଂ ରହସ୍ଯମିଦମୁତ୍ତମମ୍ ॥୧୯
ଯଂ ଜ୍ଞାତ୍ବା ହ୍ଯନ୍ତକାଲେଽପି ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ପବିତ୍ରଂ ମଙ୍ଗଳଂ ମେଧ୍ଯଂ କଲ୍ଯାଣମିଦମୁତ୍ତମମ୍ ॥୨୦
ଇଦଂ ବ୍ରହ୍ମା ପୁରା କୃତ୍ବା ସର୍ବଲୋକପିତାମହଃ । ସର୍ବସ୍ତବାନାଂ ରାଜତ୍ବେ ଦିବ୍ଯାନାଂ ସମକଲ୍ପଯତ୍ ॥ ୨୧
ତଦାପ୍ରଭୃତି ଚୈବାଯମୀଶ୍ବରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ସ୍ତବରାଜ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଜଗତ୍ଯମରପୂଜିତଃ ॥ ୨୨
ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦଯଂ ସ୍ବର୍ଗେ ସ୍ତବରାଜୋଽବତାରିତଃ। ଯତସ୍ତଣ୍ଡିଃ ପୁରା ପ୍ରାପ ତେନ ତଣ୍ଡିକୃତୋଽଭବତ୍ ॥୨୩
ସ୍ବର୍ଗାଶ୍ଚୈବାତ୍ର ଭୂଲୋକଂ ତଣ୍ଡିନା ହ୍ଯବତାରିତଃ । ସର୍ବମଙ୍ଗଳମାଙ୍ଗଲ୍ଯଂ ସର୍ବପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ ॥୨୪
ନିଗଦିଷ୍ଯେ ମହାବାହୋ ସ୍ତବାନାମୁତ୍ତମଂ ସ୍ତବମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣାମପି ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ପରାଣାମପି ଯତ୍ପରମ୍ ॥୨୫
ତେଜସାମପି ଯତ୍ତେଜସ୍ତପସାମପି ଯତ୍ତପଃ । ଶାନ୍ତାନାମପି ଯଶ୍ଶାନ୍ତୋ ଦ୍ଯୁତୀନାମପି ଯା ଦ୍ଯୁତିଃ॥୨୬
ଦାନ୍ତାନାମପି ଯୋ ଦାନ୍ତୋ ଧୀମତାମପି ଯା ଚ ଧୀଃ । ଦେବାନାମପି ଯୋ ଦେବ ଋଷୀଣାମପି ଯସ୍ତ୍ବୃଷିଃ ॥ ୨୭
ଯଜ୍ଞାନାମପି ଯୋ ଯଜ୍ଞଶିଶବାନାମପି ଯଶ୍ଶିବଃ । ରୁଦ୍ରାଣାମପି ଯୋ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଭା ପ୍ରଭବତାମପି ॥୨୮
ଯୋଗିନାମପି ଯୋ ଯୋଗୀ କାରଣାନାଂ ଚ କାରଣମ୍ । ଯତୋ ଲୋକାସ୍ସମ୍ଭବନ୍ତି ନ ଭବନ୍ତି ଯତଃ ପୁନଃ॥ ୨୯
ସର୍ବଭୂତାତ୍ମଭୂତସ୍ଯ ହରସ୍ଯାମିତତେଜସଃ । ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରସହସ୍ରଂ ତୁ ନାମ୍ନାଂ ସର୍ବସ୍ଯ ମେ ଶୃଣୁ ॥୩୦
ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ବା ମନୁଜବ୍ଯାଘ୍ର ସର୍ବାନ୍ କାମାନବାପ୍ସ୍ଯସି । ସ୍ଥିରଃ ସ୍ଥାଣୁଃ ପ୍ରଭୁର୍ଭୀମଃ ପ୍ରବରୋ ବରଦୋ ବରଃ ॥ ୩୧
ସର୍ବାତ୍ମା ସର୍ବବିଖ୍ଯାତଃ ସର୍ବସ୍ସର୍ବକରୋ ଭବଃ । ଜଟୀ ଚର୍ମୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ସର୍ବାଙ୍ଗସ୍ସର୍ବଭାବନଃ ॥ ୩୨
ହରଶ୍ଚ ହରିଣାକ୍ଷଶ୍ବ ସର୍ବଭୂତହରଃ ପ୍ରଭୁଃ। ପ୍ରବୃତ୍ତିଶ୍ଚ ନିବୃତ୍ତିଶ୍ଚ ନିଯତଶ୍ଶାଶ୍ବତୋ ଧ୍ରୁବଃ ॥୩୩
ଶ୍ମଶାନବାସୀ ଭଗବାନ୍ ଖଚରୋ ଗୋଚରୋଽର୍ଦନଃ । ଅଭିବାଦ୍ଯୋ ମହାକର୍ମା ତପସ୍ବୀ ଭୂତଭାବନଃ ॥୩୪
ଉନ୍ମତ୍ତବେଷଃ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନସ୍ସର୍ବଲୋକପ୍ରଜାପତିଃ। ମହାରୂପୋ ମହାକାଯୋ ବୃଷରୂପୋ ମହାଯଶାଃ ॥୩୫
ମହାତ୍ମା ସର୍ବଭୂତାତ୍ମା ବିଶ୍ବରୂପୋ ମହାହନୁ । ଲୋକପାଲୋଽନ୍ତର୍ହିତାତ୍ମା ପ୍ରସାଦୋ ନୀଲଲୋହିତଃ ॥୩୬
ପବିତ୍ରଂ ଚ ମହାଂଶ୍ଚୈବ ନିଯମୋ ନିଯମାଶ୍ରିତଃ। ସର୍ବକର୍ମା ସ୍ବଯଂଭୂତ ଆଦିରାଦିକରୋ ନିଧିଃ ॥୩୭
ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ବିଶାଲାକ୍ଷସ୍ସୋମୋ ନକ୍ଷତ୍ରସାଧକଃ । ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ସୂର୍ଯଶ୍ଶନିଃ କେତୁର୍ଗ୍ରହୋ ଗ୍ରହପତିର୍ବରଃ ॥୩୮
ଆଦିରନ୍ତୋ ଲଯଃ କର୍ତା ମୃଗବାଣାର୍ପଣୋଽନଘଃ । ମହାତପା ଘୋରତପା ଅଦୀନୋ ଦୀନସାଧକଃ ॥ ୩୯
ସଂବତ୍ସରକରୋ ମନ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରମାଣଂ ପରମଂ ତପଃ। ଯୋଗୀ ଯୋଜ୍ଯୋ ମହାବୀଜୋ ମହାରେତା ମହାବଲଃ ॥ ୪୦
ସୁବର୍ଣରେତାସ୍ସର୍ବଜ୍ଞସ୍ସୁବୀଜୋ ବୀଜବାହନଃ । ଦଶବାହୁସ୍ସ୍ବନିମିଷୋ ନୀଲକଣ୍ଠ ଉମାପତିଃ॥୪୧
ବିଶ୍ବରୂପସ୍ବଯଂଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ବଲବୀରୋ ବଲୋ ଗଣଃ । ଗଣକର୍ତା ଗଣପତିର୍ଦିଗ୍ବାସାଃ କାମ ଏବ ଚ ॥ ୪୨
ମନ୍ତ୍ରବିତ୍ପରମୋ ମନ୍ତ୍ରଃ ସର୍ବଭାବକରୋ ହରଃ। କମଣ୍ଡଲୁଧରୋ ଧନ୍ବୀ ବାଣହସ୍ତଃ କପାଲବାନ୍ ॥ ୪୩
ଅଶନୀ ଶତଘ୍ନୀ ଖଡ୍ଗୀ ପଟ୍ଟିଶୀ ଚାଯୁଧୀ ମହାନ୍ । ସୁବହସ୍ତସ୍ସୁରୂପଶ୍ଚ ତେଜସ୍ତେଜସ୍କରୋ ନିଧିଃ ॥୪୪
ଉଷ୍ଣୀଷୀ ବ ସୁବକ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଉଦଗ୍ରୋ ବିନତସ୍ତଥା । ଦୀର୍ଘଶ୍ଚ ହରିକେଶଶ୍ଚ ସୁତୀର୍ଥଃ କୃଷ୍ଣ ଏବ ଚ ॥୪୫
ସୃଗାଲରୂପଃ ସିଦ୍ଧାର୍ଥୋ ମୁଣ୍ଡସ୍ସର୍ବଶୁଭଙ୍କରଃ । ଅଜଶ୍ଚ ବହୁରୂପଶ୍ଚ ଗଙ୍ଗାଧାରୀ କପର୍ଦ୍ଯପି ॥୪୬
ଊର୍ଧ୍ବରେତା ଊର୍ଧ୍ବଲିଙ୍ଗ ଊର୍ଧ୍ବଶାଯୀ ନଭଃ ସ୍ଥଲଃ । ତ୍ରିଜଟଶ୍ଚୀରବାସାଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରସ୍ସେନାପତିର୍ବିଭୁଃ ॥୪୭
ନକ୍ତଞ୍ଚରୋଽହଶ୍ଚରଶ୍ଚ ତିଗ୍ମମନ୍ଯୁସ୍ସୁବର୍ଚସଃ । ଗଜହା ଦୈତ୍ଯହା କାଲୋ ଲୋକଧାତା ଗୁଣାକରଃ॥ ୪୮
ସିଂହଶାର୍ଦୂଲରୂପଶ୍ଚ ବ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମାମ୍ବରାବୃତଃ । କାଲଯୋଗୀ ମହାନାଥସ୍ସର୍ବକାମଶ୍ଚତୁଷ୍ପଥଃ ॥୪୯
ନିଶାଚରଃ ପ୍ରେତରାଜୋ ଭୂତଚାରୀ ମହେଶ୍ବରଃ। ବହୁଭୂତୋ ବହୁଧରଃ ସ୍ବର୍ଭାନୁରମିତୋ ଗତିଃ ॥୫୦
ନୃତ୍ଯପ୍ରିଯୋ ନିତ୍ଯନର୍ତୋ ନର୍ତକସ୍ସବଲାଲସଃ। ମହାଘୋରତପାଶ୍ଶୂରୋ ନିତ୍ଯୋଽନୀହୋ ନିରାଲଯଃ॥ ୫୧
ସହସ୍ରହସ୍ତୋ ବିଜଯୋ ବ୍ଯବସାଯୋ ହ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତଃ । ଅମର୍ଷଣୋଽମର୍ଷଣାତ୍ମା ଯଜ୍ଞହା କାମନାଶକଃ ॥ ୫୨
ଦକ୍ଷଯାଗାପହାରୀ ଚ ସୁସହୋ ମଧ୍ଯମସ୍ତଥା । ତେଜୋପହାରୀ ବଲହା ମୁଦିତୋଽର୍ଥୋଽଜିତା ବରଃ ॥ ୫୩
ଗମ୍ଭୀରଘୋଷୋ ଗମ୍ଭୀରୋ ଗମ୍ଭୀରବଲବାହନଃ । ନ୍ଯଗ୍ରୋଧରୂପୋ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧବୃକ୍ଷକର୍ଣସ୍ଥିତିର୍ବିଭୁଃ ॥ ୫୪
ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଦଶନଶ୍ଚୈବ ମହାକାଯୋ ମହାନନଃ । ବିଷ୍ବକ୍ସେନୋ ହରିଯଜ୍ଞସ୍ସଂଯୁଗାପୀଡବାହନଃ ॥୫୫
ତୀକ୍ଷ୍ଣତାପଶ୍ଚ ହର୍ଯଶ୍ବସ୍ସହାଯଃ କର୍ମକାଲବିତ୍ । ବିଷ୍ଣୁପ୍ରସାଦିତୋ ଯଜ୍ଞସ୍ସମୁଦ୍ରୋ ବଡବାମୁଖଃ ॥୫୬
ହୁତାଶନସହାଯଶ୍ଚ ପ୍ରଶାନ୍ତାତ୍ମା ହୁତାଶନଃ । ଉଗ୍ରତେଜା ମହାତେଜା ଜନ୍ଯୋ ବିଜଯକାଲବିତ୍ ॥୫୭
ଜ୍ଯୋତିଷାମଯନଂ ସିଦ୍ଧିସ୍ସର୍ବବିଗ୍ରହ ଏବ ଚ । ଶିଖୀ ମୁଣ୍ଡୀ ଜଟୀ ଜ୍ବାଲୀ ମୂର୍ତିଜୋ ମୂର୍ଧଗୋ ବଲୀ ॥୫୮
ବୈଷ୍ଣବଃ ପ୍ରଜବୀ ତାଳୀ ଖେଲୀ କାଲକଟଙ୍କଟଃ। ନକ୍ଷତ୍ରବିଗ୍ରହମତିର୍ଗୁଣବୁଦ୍ଧିର୍ଲଯୋଽଗମଃ ॥ ୫୯
ପ୍ରଜାପତିର୍ବିଶ୍ବବାହୁର୍ବିଭାଗଃ ସର୍ବତୋମୁଖଃ। ବିମୋଚନସ୍ସୁମରଣୋ ହିରଣ୍ଯକବଚୋଦ୍ଭବଃ ॥୬୦
ମେଘଜୋ ବଲଚାରୀଚ ମହୀଚାରୀ ସ୍ତୁତସ୍ତଥା । ସର୍ବତୂର୍ଯବିନୋଦୀ ଚ ସର୍ବବାଦ୍ଯପରିଗ୍ରହଃ ॥ ୬୧
ବ୍ଯାଳରୂପୋ ଗୁହାବାସୀ ଗ୍ରହମାଲୀ ତରଙ୍ଗବିତ୍ । ତ୍ରିଦଶଃ କାଲଦୃକ୍କର୍ମସର୍ବବନ୍ଧବିମୋଚନଃ ॥ ୬୨
ବନ୍ଧନସ୍ତ୍ବସୁରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଯୁଧି ଶତ୍ରୁବିନାଶନଃ। ସାଂଖ୍ଯପ୍ରସାଦୋ ଦୁର୍ବାସାସ୍ସର୍ବସାଧୁନିଷେବିତଃ ॥୬୩
ପ୍ରସ୍କନ୍ଦନୋ ବିଭାଗଜ୍ଞୋ ହ୍ଯତୁଲ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞଭାଗବିତ୍ । ସର୍ବବାସସ୍ସର୍ବଚାରୀ ଦୁର୍ବାସା ବାସବୋଽମରଃ ॥ ୬୪
ହୈମୋ ହେମକରୋ ଯଜ୍ଞସ୍ସର୍ବଧାରୀ ଧରୋତ୍ତମଃ । ଲୋହିତାକ୍ଷୋ ମହାକ୍ଷଶ୍ବ ବିଜଯାକ୍ଷୋ ବିଶାରଦଃ ॥ ୬୫
ସଂଗ୍ରହୋ ନିଗ୍ରହଃ କର୍ତା ସର୍ପଚୀରନିବାସନଃ । ମୁଖ୍ଯୋଽମୁଖ୍ଯଶ୍ଚ ଦେହଶ୍ଚ କାହଳିସ୍ସର୍ବକାମଦଃ ॥ ୬୬
ସର୍ବକାଲପ୍ରସାଦଶ୍ଚ ସୁବଲୋ ବଲରୂପଭୃତ୍ । ସର୍ବକାମପ୍ରଦଶ୍ଚୈବ ସର୍ବଦସ୍ସର୍ବତୋମୁଖଃ ॥୬୭
ଆକାଶନିର୍ବିରୂପଶ୍ଚ ନିପାତୋ ହ୍ଯବଶଃ ଖଗଃ । ରୌଦ୍ରରୂପୋଂଽଶୁରାଦିତ୍ଯୋ ବହୁରଶ୍ମିସ୍ସୁବର୍ଚସୀ ॥ ୬୮
ବସୁବେଗୋ ମହାବେଗୋ ମନୋବେଗୋ ନିଶାଚରଃ। ସର୍ବବାସୀ ଶ୍ରିଯାବାସୀ ଉପଦେଶକରୋଽକରଃ ॥ ୬୯
ମୁନିରାତ୍ମା ନିରାଲୋକସ୍ସମ୍ଭଗ୍ନଶ୍ଚ ସହସ୍ରଦଃ । ପକ୍ଷୀ ଚ ପ୍ଲକ୍ଷରୂପଶ୍ଚ ଅତିଦୀପ୍ତୋ ବିଶାଂ ପତିଃ॥୭୦
ଉନ୍ମାଦୋ ମଦନଃ କାମୋ ହ୍ଯଶ୍ବତ୍ଥୋଽର୍ଥକରୋ ଯଶଃ। ବାମଦେବଶ୍ଚ ବାମଶ୍ଚ ପ୍ରାଗ୍ଦକ୍ଷିଣ ଉଦଙ୍ମୁଖଃ ॥୭୧
ସିଦ୍ଧଯୋଗୀ ମହର୍ଷିଶ୍ଚ ସିଦ୍ଧାର୍ଥସ୍ସିଦ୍ଧସାଧକଃ। ଭିକ୍ଷୁଶ୍ଚ ଭିକ୍ଷୁରୂପଶ୍ଚ ବିପଗୋ ମୃଦୁରବ୍ଯଯଃ ॥୭୨
ମହାସେନୋ ବିଶାଖଶ୍ଚ ଷଷ୍ଟିଭାଗୋ ଗବାଂ ପତିଃ । ବଜ୍ରହସ୍ତଶ୍ବ ବିଷ୍କମ୍ଭୀ ଚମୂସ୍ତମ୍ଭନ ଏବ ଚ ॥୭୩
ବୃତ୍ତବୃତ୍ତକରସ୍ତାଲୋ ମଧୁର୍ମଧୁକଲୋଚନଃ । ବାଚସ୍ପତ୍ଯୋ ବାଜସନୋ ନିତ୍ଯମାଶ୍ରିତପୂଜିତଃ ॥୭୪
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଲୋକଚାରୀ ସର୍ବଚାରୀ ବିଚାରବିତ୍ । ଈଶାନ ଈଶ୍ବରଃ କାଲୋ ନିଶାଚାରୀ ପିନାକଭୃତ୍ ॥ ୭୫
ନିମିତ୍ତସ୍ଥୋ ନିମିତ୍ତଂ ଚ ନନ୍ଦିର୍ନନ୍ଦିକରୋ ହରିଃ। ନନ୍ଦୀଶ୍ବରଶ୍ଚ ନନ୍ଦୀ ଚ ନନ୍ଦନୋ ନନ୍ଦିବର୍ଧନଃ ॥ ୭୬
ଭଗହାରୀ ନିହନ୍ତା ଚ କାଲୋ ବ୍ରହ୍ମା ପିତାମହଃ । ଚତୁର୍ମୁଖୋ ମହାଲିଙ୍ଗଶ୍ଚାରୁଲିଙ୍ଗସ୍ତଥୈବ ଚ ॥୭୭
ଲିଙ୍ଗାଧ୍ଯକ୍ଷସ୍ସୁରାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଯୋଗାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ରୁଗାବହଃ । ବୀଜାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ବୀଜକର୍ତା ଅଧ୍ଯାତ୍ମାନୁଗତୋ ବଲଃ ॥୭୮
ଇତିହାସସ୍ସକଲ୍ପଶ୍ଚ ଗୌତମୋଽଥ ନିଶାକରଃ । ଦନ୍ଭୋ ହ୍ଯଦମ୍ଭୋ ବୈଦମ୍ଭୋ ବଶ୍ଯୋ ବଶକରଃ କଲିଃ॥୭୯
ଲୋକକର୍ତା ପଶୁପତିର୍ମହାକର୍ତା ହ୍ଯନୌଷଧଃ । ଅକ୍ଷରଂ ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ବଲବାନ୍ ଶକ୍ତ ଏବ ଚ ॥୮୦
ନୀତିର୍ହ୍ଯନୀତିଶ୍ଶୁଦ୍ଧାମା ଶୁଦ୍ଧୋ ମାନ୍ଯୋ ଗତାଗତଃ । ବହୁପ୍ରସାଦସ୍ସୁସ୍ବପ୍ନୋ ଦର୍ପଣୋଽଥ ତ୍ବମିତ୍ରଜିତ୍ ॥୮୧
ବେଦକାରୋ ମନ୍ତ୍ରକାରୋ ବିଦ୍ଧାନ୍ସମରମର୍ଦନଃ। ମହାମେଘନିବାସୀ ଚ ମହାଘୋରୋ ବଶୀକରଃ ॥ ୮୨
ଅଗ୍ନିଜ୍ବାଲୋ ମହାଜ୍ବାଲୋ ହ୍ଯତିଧୂମ୍ରୋ ହୁତୋ ହବିଃ । ବୃଷଭଶ୍ଶଙ୍କରୋ ନିତ୍ଯଂ ବର୍ଚସ୍ବୀ ଧୂମକେତନଃ ॥ ୮୩
ନୀଲସ୍ତଥାଙ୍ଗଲୁବ୍ଧଶ୍ଚ ଶୋଭନୋ ନିରବଗ୍ରହଃ। ସ୍ବସ୍ତିଦସ୍ସ୍ବସ୍ତିଭାଗଶ୍ଚ ଭାଗୀ ଭାଗକରୋ ଲଘୁଃ॥ ୮୪
ଉତ୍ସଙ୍ଗଶ୍ଚ ମହାଙ୍ଗଶ୍ଚ ମହାଗର୍ଭପରାଯଣଃ । କୃଷ୍ଣବର୍ଣସ୍ସୁବର୍ଣଶ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିଯଂ ସର୍ବଦେହିନାମ୍ ॥୮୫
ମହାପାଦୋ ମହାହସ୍ତୋ ମହାକାଯୋ ମହାଯଶାଃ । ମହାମୂର୍ଧୀ ମହାମାତ୍ରୋ ମହାନେତ୍ରୀ ନିଶାଲଯଃ ॥୮୬
ମହାନ୍ତକୋ ମହାକର୍ଣୋ ମହୋଷ୍ଠଶ୍ଚ ମହାହନୁଃ । ମହାନାସୋ ମହାକମ୍ବୁର୍ମହାଗ୍ରୀବଶ୍ଶ୍ମଶାନଭାକ୍ ॥୮୭
ମହାବକ୍ଷା ମହୋରସ୍କୋ ହ୍ଯନ୍ତରାତ୍ମା ମୃଗାଲଯଃ । ଲମ୍ବନୋ ଲମ୍ବିତୋଷ୍ଠଶ୍ଚ ମହାମାଯଃ ପଯୋନିଧିଃ॥ ୮୮
ମହାଦନ୍ତୋ ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ମହାଜିହ୍ବୋ ମହାମୁଖଃ । ମହାନଖୋ ମହାରୋମା ମହାକେଶୋ ମହାଜଟଃ ॥୮୯
ପ୍ରସନ୍ନଶ୍ଚ ପ୍ରସାଦଶ୍ଚ ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଗିରିସାଧନଃ । ସ୍ନେହନୋଽସ୍ନେହନଶ୍ଚୈବ ଅଜିତଶ୍ଚ ମହାମୁନିଃ ॥ ୯୦
ବୃକ୍ଷାକାରୋ ବୃକ୍ଷକେତୁରନଲୋ ବାଯୁବାହନଃ । ଗଣ୍ଡଲୀ ମେରୁଧାମା ଚ ଦେବାଧିପତିରେବ ଚ ॥୯୧
ଅଥର୍ବଶୀର୍ଷସ୍ସାମାସ୍ଯ ଋକ୍ସହସ୍ରାମିତେକ୍ଷଣଃ । ଯଜୁଃପାଦଭୁଜୋ ଗୁହ୍ଯଃ ପ୍ରକାଶୋ ଜଙ୍ଗମସ୍ତଥା ॥ ୯୨
ଅମୋଘାର୍ଥଃ ପ୍ରସାଦଶ୍ଚ ଅଭିଗମ୍ଯସ୍ସୁଦର୍ଶନଃ । ଉପକାରଃ ପ୍ରିଯସ୍ସର୍ବଃ କନକଃ କାଞ୍ଚନଚ୍ଛବିଃ ॥ ୯୩
ନାଭିର୍ନନ୍ଦିକରୋ ଭାବଃ ପୁଷ୍କରସ୍ଥପତିଃ ସ୍ଥିରଃ । ଦ୍ବାଦଶସ୍ତ୍ରାସନଶ୍ଚାଦ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞସମାହିତଃ ॥୯୪
ନକ୍ତଂ କଲିଶ୍ଚ କାଲଶ୍ଚ ମକରଃ କାଲପୂଜିତଃ। ସଗଣୋ ଗଣକାରଶ୍ଚ ଭୂତବାହନସାରଥିଃ ॥ ୯୫
ଭସ୍ମାଶଯୋ ଭସ୍ମଗୋପ୍ତା ଭସ୍ମଭୂତସ୍ତରୁର୍ଗଣଃ । ଲୋକପାଲସ୍ତଥା ଲୋକୋ ମହାତ୍ମା ସର୍ବପୂଜିତଃ ॥ ୯୬
ଶୁକ୍ଲସ୍ତ୍ରିଶୁକ୍ଲସମ୍ପନ୍ନଶ୍ଶୁଚିର୍ଭୂତନିଷେବିତଃ । ଆଶ୍ରମସ୍ଥଃ କ୍ରିଯାବସ୍ଥୋ ବିଶ୍ବକର୍ମମତିର୍ବରଃ ॥୯୭
ବିଶାଲଶାଖସ୍ତାମ୍ରୋଷ୍ଠୋହ୍ଯମ୍ବୁଜାଲସ୍ସୁନିଶ୍ଚଲଃ । କପିଲା କପିଶଶ୍ଶୁକ୍ଲ ଆଯୁଶ୍ଚୈବ ପରୋଽପରଃ ॥୯୮
ଗନ୍ଧର୍ବୋ ହ୍ଯଦିତିସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯସ୍ସୁବିଜ୍ଞେଯସ୍ସୁଶାରଦଃ । ପରଶ୍ବଧାଯୁଧୋ ଦେବୋ ହ୍ଯନୁକାରୀ ସୁବାନ୍ଧବଃ ॥୯୯
ତୁମ୍ବବୀଣୋ ମହାକ୍ରୋଧୋ ଊର୍ଧ୍ବରେତା ଜଲେଶଯଃ। ଉଗ୍ରୋ ବଶଙ୍କରୋ ବଂଶୋ ବଂଶନାଦୋ ହ୍ଯନିନ୍ଦିତଃ ॥ ୧୦୦
ସର୍ବାଙ୍ଗରୂପୋ ମାଯାବୀ ସୁହୃଦୋ ହ୍ଯନିଲୋଽନଲଃ । ବନ୍ଧନୋ ବନ୍ଧକର୍ତା ଚ ସୁବନ୍ଧନବିମୋଚନଃ ॥ ୧୦୧
ସ ଯଜ୍ଞାରିସ୍ସ କାମାରିର୍ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ମହାଯୁଧଃ । ବହୁଧାଽନିନ୍ଦିତସ୍ସର୍ବଶ୍ଶଙ୍କରଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଃ ॥୧୦୨
ଅମରେଶୋ ମହାଦେବୋ ବିଶ୍ବଦେବସ୍ସୁରାରିହା । ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ଯୋଽନିଲାଭଶ୍ଚ ଚେକିତାନୋ ହରିସ୍ତଥା ॥୧୦୩
ଅଜୈକପାଚ୍ଚ କାପାଲୀ ତ୍ରିଶଙ୍କୁରଜିତଶିଶବଃ । ଧନ୍ବନ୍ତରିର୍ଧୂମକେତୁସ୍ସ୍କନ୍ଦୋ ବୈଶ୍ରବଣସ୍ତଥା ॥୧୦୪
ଧାତା ଶକ୍ରଶ୍ଚ ବିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ମିତ୍ରସ୍ତ୍ବଷ୍ଟା ଧ୍ରୁବୋ ଧରଃ । ପ୍ରଭାବସ୍ସର୍ବଗୋ ବାଯୁରର୍ଯମା ସବିତା ରବିଃ ॥ ୧୦୫
ଉଷଙ୍ଗୁଶ୍ଚ ବିଧାତା ଚ ମାନ୍ଧାତା ଭୂତଭାବନଃ । ବିଭୁର୍ବର୍ଣବିଭାବୀ ଚ ସର୍ବକାମଗୁଣାବହଃ ॥ ୧୦୬
ପଦ୍ମନାଭୋ ମହାଗର୍ଭଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରବକ୍ତ୍ରୋଽନିଲୋଽନଲଃ। ବଲବାଂଶ୍ଚୋପଶାନ୍ତଶ୍ଚ ପୁରାଣଃ ପୁଣ୍ଯଚଞ୍ଚୁରୀ ॥ ୧୦୭
କୁରୁକର୍ତା କୁରୁବାସୀ କୁରୁଭୂତୋ ଗୁଣୌଷଧଃ । ସର୍ବାଶଯୋ ଦର୍ଭଚାରୀ ସର୍ବେଷାଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ପତିଃ ॥ ୧୦୮
ଦେବଦେବସ୍ସୁଖାସକ୍ତସ୍ସଦସତ୍ସର୍ବରତ୍ନବିତ୍ । କୈଲାସଗିରିବାସୀ ଚ ହିମବଦ୍ଭିରିସଂଶ୍ରଯଃ ॥୧୦୯
କୂଲହାରୀ କୂଲକର୍ତା ବହୁବିଦ୍ଯୋ ବହୁଦଃ। ବଣିଜୋ ବର୍ଧକୀ ବୃକ୍ଷୋ ବକୁଳଶ୍ଚନ୍ଦନଚ୍ଛଦଃ ॥ ୧୧୦
ସାରଗ୍ରୀଚୋ ମହାଜତ୍ରୁରଲୋଲଶ୍ଚ ମହୌଷଧଃ । ସିଦ୍ଧାର୍ଥକାରୀ ସିଦ୍ଧାର୍ଥଶ୍ଛନ୍ଦୋବ୍ଯାକରଣୋତ୍ତରଃ ॥ ୧୧୧
ସିଂହନାଦସ୍ସିଂହଦଂଷ୍ଟ୍ରସ୍ସିଂହଗସ୍ସିଂହବାହନଃ । ପ୍ରଭାବାତ୍ମା ଜଗତ୍କାଲଃ କାଲୋ ଲୋକହିତସ୍ତରଃ॥୧୧୨
ସାରାଙ୍ଗୋ ନବଚକ୍ରାଙ୍ଗଃ କେତୁମାଲୀ ସଭାବନଃ । ଭୂତାଲଯୋ ଭୂତପତିରହୋରାତ୍ରମନିନ୍ଦିତଃ ॥୧୧୩
ବର୍ଧିତସ୍ସର୍ବଭୂତାନାଂ ନିଲଯଶ୍ଚ ବିଭୁର୍ଭବଃ । ଅମୋଘସ୍ସଂଯତୋ ହ୍ଯଶ୍ବୋ ଭୋଜନଃ ପ୍ରାଣଧାରଣଃ ॥୧୧୪
ଧୃତିମାନ୍ ମତିମାନ୍ ଦକ୍ଷଃ ସତ୍କୃତଶ୍ଚ ଯୁଗାଧିପଃ । ଗୋପାଲୀ ଗୋପତିର୍ଗ୍ରାମୋ ଗୋଚର୍ମବସନୋ ହରିଃ ॥ ୧୧୫
ହିରଣ୍ଯବାହୁଶ୍ଚ ତଥା ଗୁହାପାଲଃ ପ୍ରବେଶକଃ । ପ୍ରକୃଷ୍ଟାରିର୍ମହାହର୍ଷୋ ଜିତକାମୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ॥ ୧୧୬
ଗାନ୍ଧାରଶ୍ଚ ସୁବାସଶ୍ଚ ତପସ୍ସକ୍ତୋ ରତିର୍ନରଃ । ମହାଗୀତୋ ମହାନୃତ୍ଯୋ ହ୍ଯ୍ପ୍ସରୋଗଣସେବିତଃ ॥ ୧୧୭
ମହାକେତୁର୍ମହାଧାତୁର୍ନୈକସାନୁଚରଶ୍ଚଲଃ । ଆବେଦନୀଯ ଆବେଶଃ ସର୍ବଗନ୍ଧସୁଖାବହଃ ॥ ୧୧୮
ତୋରଣସ୍ତାରଣୋ ବାତଃ ପରିଧୀପତିଖେଚରଃ। ସଂଯୋଗୋ ବର୍ଧନୋ ବୃଦ୍ଧୋ ହ୍ଯତିବୃଦ୍ଧୋ ଗୁଣାଧିକଃ ॥୧୧୯
ନିତ୍ଯ ଆତ୍ମା ସହାଯଶ୍ଚ ଦେବାସୁରପତିଃ ପତିଃ । ଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ଯୁକ୍ତବାହୁଶ୍ଚ ଦେବୋ ଦିବି ସୁପର୍ବଣଃ ॥୧୨୦
ଆଷାଢଶ୍ଚ ସୁଷାଢଶ୍ଚ ଧ୍ରୁବୋଽଥ ହରିଣୋ ହରଃ। ବପୁରାବର୍ତମାନେଭ୍ଯୋ ବସୁଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମହାପଥଃ ॥୧୨୧
ଶିରୋହାରୀ ବିମର୍ଶଶ୍ଚ ସର୍ବଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତଃ। ଅକ୍ଷଶ୍ଚ ରଥଯୋଗୀ ଚ ସର୍ବଯୋଗୀ ମହାବଲଃ ॥ ୧୨୨
ସମାମ୍ନାଯୋଽସମାମ୍ନାଯସ୍ତୀର୍ଥଦେବୋ ମହାରଥଃ। ନିର୍ଜୀବୋ ଜୀବନୋ ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଶୁଭାକ୍ଷୋ ବହୁକର୍କଶଃ ॥୧୨୩
ରତ୍ନପ୍ରଭୂତୋ ରକ୍ତାଙ୍ଗୋ ମହାର୍ଣବନିପାନବିତ୍ । ମୂଲଂ ବିଶାଲୋ ହ୍ଯମୃତୋ ବ୍ଯକ୍ତାବ୍ଯକ୍ତସ୍ତପୋନିଧିଃ ॥୧୨୪
ଆରୋହଣୋଽଧିରୋହଶ୍ବ ଶୀଲଧାରୀ ମହାଯଶାଃ। ସେନାକଲ୍ପେ ମହାକଲ୍ପେ ଯୋଗୋ ଯୋଗକରୋ ହରିଃ ॥ ୧୨୫
ଯୁଗରୂପୋ ମହାରୂପୋ ମହାନାଗହନୋ ବଧଃ । ନ୍ଯାଯନିର୍ବପଣଃ ପାଦଃ ପଣ୍ଡିତୋ ହ୍ଯଚଲୋପମଃ ॥୧୨୬
ବହୁମାଲୋ ମହାମାଲଶ୍ଶଶୀ ହରିସୁଲୋଚନଃ । ବିସ୍ତାରୋ ଲବଣଃ କୂପସ୍ତ୍ରିଯୁଗଃ ସଫଲୋଦଯଃ ॥ ୧୨୭
ତ୍ରିଲୋଚନୋ ବିଷଣ୍ଣାଙ୍ଗୋ ମଣିବିଦ୍ଧୌ ଜଟାଧରଃ । ବିନ୍ଦୁର୍ବିସର୍ଗସ୍ସୁମୁଖଃ ଶରସ୍ସର୍ବାଯୁଧସ୍ସହଃ ॥ ୧୨୮
ନିବେଦନସ୍ସୁଖାଜାତଃ ସୁଗନ୍ଧାରୋ ମହାଧନୁଃ । ଗନ୍ଧପାଲୀ ଚ ଭଗବାନୁତ୍ଥାନସ୍ସର୍ବକର୍ମଣାମ୍ ॥ ୧୨୯
ମନ୍ଥାନୋ ବହୁଳୋ ବାଯୁଃ ସକଲସ୍ସର୍ବଲୋଚନଃ । ତଲସ୍ତାଲ କରସ୍ଥାଲୀ ଊର୍ଧ୍ବସଂହନନୋ ମହାନ୍ ॥ ୧୩୦
ଛତ୍ରଂ ସୁଛତ୍ରୋ ବିଖ୍ଯାତୋ ଲୋକସ୍ସର୍ବାଶ୍ରଯଃ କ୍ରମଃ । ମୁଣ୍ଡୋ ବିରୂପୋ ବିକୃତୋ ଦଣ୍ଡୀ କୁଣ୍ଡୀ ବିକୁର୍ବଣଃ ॥୧୩୧
ହର୍ଯକ୍ଷଃ କକୁଭୋ ବଜ୍ରୀ ଶତଜିହ୍ବସ୍ସହସ୍ରପାତ୍ । ସହସ୍ରମୂର୍ଧା ଦେବେନ୍ଦ୍ରସ୍ସର୍ବଦେବମଯୋ ଗୁରୁଃ ॥୧୩୨
ସହସ୍ରବାହୁସ୍ସର୍ବାଙ୍ଗଃ ଶରଣ୍ଯସ୍ସର୍ବଲୋକକୃତ୍ । ପବିତ୍ରଂ ତ୍ରିକକୁନ୍ମନ୍ତ୍ରଃ କନିଷ୍ଠଃ କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଳଃ ॥୧୩୩
ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡବିନିର୍ମାତା ଶତଘ୍ନୀପାଶଶକ୍ତିମାନ୍ । ପଦ୍ମଗର୍ଭୋ ମହାଗର୍ଭୋ ବ୍ରହ୍ମଗର୍ଭୋ ଜଲୋଦ୍ଭବଃ ॥ ୧୩୪
ଗଭସ୍ତିର୍ବ୍ରହ୍ମକୃଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଗତିଃ। ଅନନ୍ତରୂପଶ୍ଚୈକାତ୍ମା ତିଗ୍ମତେଜାସ୍ସ୍ବଯମ୍ଭୁବଃ ॥ ୧୩୫
ଊର୍ଧ୍ବଗାତ୍ମା ପଶୁପତିର୍ବାତରଂହା ମନୋଜବଃ । ଚନ୍ଦନୀ ପଦ୍ମନାଳାଗ୍ରସ୍ସୁରଭ୍ଯୁତ୍ତରଣୋ ନରଃ ॥୧୩୬
କର୍ଣିକାରମହାସ୍ରଗ୍ବୀ ନୀଲମୌଳିଃ ପିନାକଭୃତ୍ । ଉମାପତିରୁମାକାନ୍ତୋ ଜାହ୍ନବୀଭୃଦୁମାଧବଃ ॥୧୩୭
ବରୋ ବରାହୋ ବରଦୋ ବରେଣ୍ଯସ୍ସୁମହାସ୍ବନଃ । ମହାପ୍ରସାଦୋ ଦମନଃ ଶତ୍ରୁହା ଶ୍ବେତପିଙ୍ଗଳଃ ॥୧୩୮
ପ୍ରୀତାତ୍ମା ପରମାତ୍ମା ଚ ପ୍ରଯତାତ୍ମା ପ୍ରଧାନଧୃତ୍ । ସର୍ବପାର୍ଶ୍ବସୁଖସ୍ତ୍ର୍ଯକ୍ଷୋ ଧର୍ମସାଧାରଣୋ ବରଃ॥୧୩୯
ଚରାଚରାତ୍ମା ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ମା ଅମୃତୋ ଗୋବୃଷେଶ୍ବରଃ । ସାଧ୍ଯର୍ଷିର୍ବସୁରାଦିତ୍ଯୋ ବିବସ୍ବାନ୍ ସବିତାଽମୃତଃ ॥୧୪୦
ବ୍ଯାସସ୍ସର୍ଗସ୍ସୁସଙ୍କ୍ଷେପୋ ବିସ୍ତରଃ ପର୍ଯଯୋ ନରଃ । ଋତୁସ୍ସଂବତ୍ସରୋ ମାସଃ ପକ୍ଷସ୍ସଂଖ୍ଯାସମାପନଃ ॥୧୪୧
କଳା କାଷ୍ଠା ଲବା ମାତ୍ରା ମୁହୂର୍ତାହଃକ୍ଷପାକ୍ଷଣାଃ । ବିଶ୍ବକ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରଜାବୀଜ ଲିଙ୍ଗମାଦ୍ଯସ୍ସୁନିର୍ଗମଃ ॥୧୪୨
ସଦସଦ୍ବ୍ଯକ୍ତମବ୍ଯକ୍ତଂ ପିତା ମାତା ପିତାମହଃ । ସ୍ବର୍ଗଦ୍ବାରଂ ପ୍ରଜାଦ୍ବାରଂ ମୋକ୍ଷଦ୍ବାରଂ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପମ୍ ॥୧୪୩
ନିର୍ବାଣଂ ହ୍ଲାଦନଶ୍ଚୈବ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଃ ପରା ଗତିଃ । ଦେବାସୁରବିନିର୍ମାତା ଦେବାସୁରପରାଯଣଃ ॥୧୪୪
ଦେବାସୁରଗୁରୁର୍ଦେବୋ ଦେବାସୁରନମସ୍କୃତଃ । ଦେବାସୁରମହାମାତ୍ରୋ ଦେବାସୁରଗଣାଶ୍ରଯଃ ॥୧୪୫
ଦେବାସୁରଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଦେବାସୁରଗଣାଗ୍ରଣୀଃ । ଦେବାଦିଦେବୋ ଦେବର୍ଷିର୍ଦେବାସୁରବରପ୍ରଦଃ ॥୧୪୬
ଦେବାସୁରେଶ୍ବରୋ ବିଶ୍ବୋ ଦେବାସୁରମହେଶ୍ବରଃ । ସର୍ବଦେବମଯୋଽଚିନ୍ତ୍ଯୋ ଦେବତାତ୍ମାତ୍ମସମ୍ଭବଃ ॥ ୧୪୭
ଊଦ୍ଭିତ୍ତ୍ରିବିକ୍ରମୋ ବୈଦ୍ଯୋ ବିରଜୋ ନୀରଜୋଽମରଃ । ଈଡ୍ଯୋ ହସ୍ତୀଶ୍ବରୋ ବ୍ଯାଘ୍ରୋ ଦେବସିଂହୋ ନରର୍ଷଭଃ॥୧୪୮
ବିବୁଧୋଽଗ୍ରବରସ୍ସୂକ୍ଷ୍ମସ୍ସର୍ବଦେବସ୍ତପୋମଯଃ । ସୁଯୁକ୍ତଶ୍ଶୋଭନୋ ବଜ୍ରୀ ପ୍ରାସାନାଂ ପ୍ରଭବୋଽବ୍ଯଯଃ ॥୧୪୯
ଗୁହଃ କାନ୍ତୋ ନିଜସ୍ସର୍ଗଃ ପବିତ୍ରଂ ସର୍ବପାବନଃ । ଶୃଙ୍ଗୀ ଶୃଙ୍ଗପ୍ରିଯୋ ବଭ୍ରୂ ରାଜରାଜୋ ନିରାମଯଃ ॥ ୧୫୦
ଅଭିରାମସ୍ସୁରଗଣୋ ବିରାମସ୍ସର୍ବସାଧନଃ । ଲଲାଟାକ୍ଷୋ ବିଶ୍ବଦେବୋ ହରିଣୋ ବ୍ରହ୍ମବର୍ଚସଃ ॥ ୧୧୧
ସ୍ଥାବରାଣାଂ ପତିଶ୍ଚୈବ ନିଯମେନ୍ଦ୍ରିଯବର୍ଧନଃ । ସିଦ୍ଧାର୍ଥସ୍ସିଦ୍ଧଭୂତାର୍ଥୋଽଚିନ୍ତ୍ଯସ୍ସତ୍ଯବ୍ରତଶ୍ଶୁଚିଃ॥୧୫୨
ବ୍ରତଧିପଃ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାରକଃ । ବିମୁକ୍ତୋ ମୁକ୍ତତେଜାଶ୍ଚ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀବର୍ଧନୋ ଜଗତ୍ ॥୧୫୩
ଯଥାପ୍ରଧାନଂ ଭଗବାନିତି ଭକ୍ତ୍ତ୍ଯା ସ୍ତୁତୋ ମଯା । ଯଂ ନ ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେବା ବିଦୁସ୍ତତ୍ବେନ ନର୍ଷଯଃ॥ ୧୫୪
ସ୍ତୋତବ୍ଯମର୍ଚ୍ଯଂ ବନ୍ଦ୍ଯଂ ଚ କଃ ସ୍ତୋଷ୍ଯତି ଜଗତ୍ପତିମ୍ । ଭକ୍ତ୍ତ୍ଯା ତ୍ବେବଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମଯା ଯଜ୍ଞପତିର୍ବିଭୁଃ ॥୧୫୫
ତତୋଽଭ୍ଯନୁଜ୍ଞା ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ତୁତୋ ମତିମତାଂ ବରଃ। ଶିବମେଭିଃ ସ୍ତୁବନ୍ ଦେବଂ ନାମଭିଃ ପୁଷ୍ଟିବର୍ଧନୈଃ ॥୧୫୬
ନିତ୍ଯଯୁକ୍ତଶ୍ଶୁଚିର୍ଭୂତଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯାତ୍ମାନମାତ୍ମନା । ଏତଦ୍ଧି ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିଗଚ୍ଛତି ॥୧୫୭
ଋଷଯଶ୍ଚୈବ ଦେବାଶ୍ଚ ସ୍ତୁବନ୍ତ୍ଯେତେନ ତତ୍ପରାଃ । ସ୍ତୂଯମାନୋ ମହାଦେବସ୍ତୁଷ୍ଯତେ ନିଯତାତ୍ମଭିଃ ॥ ୧୫୮
ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପୀ ଭଗବାନାତ୍ମସଂସ୍ଥାକରୋ ବିଭୁଃ। ତଥୈବ ଚ ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ଯେ ମନୁଷ୍ଯାଃ ପ୍ରଧାନତଃ ॥ ୧୫୯
ଆସ୍ତିକାଶ୍ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାଶ୍ଚ ବହୁଭିର୍ଜନ୍ମଭିସ୍ସ୍ତବୈଃ। ଭକ୍ତ୍ଯା ହ୍ଯନନ୍ଯମୀଶାନଂ ପରଂ ଦେବଂ ସନାତନମ୍ ॥ ୧୬୦
କର୍ମଣା ମନସା ବାଚା ଭାବେନାମିତତେଜସଃ । ଶଯାନା ଜାଗ୍ରମାଣାଶ୍ଚ ବ୍ରଜନ୍ନୁପବିଶଂସ୍ତଥା ॥୧୬୧
ଉନ୍ମିଷନ୍ନିମିଷଂଶ୍ଚୈବ ଚିନ୍ତଯନ୍ତଃ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଶୃଣ୍ବନ୍ତଶ୍ଶ୍ରାବଯନ୍ତଶ୍ଚ କଥଯନ୍ତଶ୍ଚ ତେ ଭବମ୍ ॥ ୧୬୨
ସ୍ତୁବନ୍ତସ୍ସ୍ତୂଯମାନାଶ୍ଚ ତୁଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ରମନ୍ତି ଚ । ଜନ୍ମକୋଟିସହସ୍ରେଷୁ ନାନାସଂସାରଯୋନିଷୁ ॥ ୧୬୩
ଜନ୍ତୋର୍ବିଗତପାପସ୍ଯ ଭବେ ଭକ୍ତିଃ ପ୍ରଜାଯତେ । ଉତ୍ପନ୍ନା ଚ ଭବେ ଭକ୍ତିରନନ୍ଯା ସର୍ବଭାବତଃ ॥ ୧୬୪
ଭାବିନଃ କାରଣଂ ଚାସ୍ଯ ସର୍ବମୁକ୍ତସ୍ଯ ସର୍ବଦା । ଏତଦ୍ଦେବେଷୁ ଦୁଷ୍ପାପଂ ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ନ ଲଭ୍ଯତେ ॥୧୬୫
ନିର୍ବିଘ୍ନା ନିର୍ମଲା ରୁଦ୍ରେ ଭକ୍ତିରବ୍ଯଭିଚାରିଣୀ। ତସ୍ଯୈବ ଚ ପ୍ରସାଦେନ ଭକ୍ତିରୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ନୃଣାମ୍ ॥ ୧୬୬
ଯେନ ଯାନ୍ତି ପରାଂ ସିଦ୍ଧିଂ ତଦ୍ଭାବଗତଚେତସଃ । ଯଂ ସର୍ବଭାବାନୁଗତାଃ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ମହେଶ୍ବରମ୍ ॥୧୬୭
ପ୍ରପନ୍ନବତ୍ସଲୋ ଦେବସଂସାରାତ୍ତାନ୍ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍ । ଏବମନ୍ଯେ ନ କୁର୍ବନ୍ତି ଦେବାସ୍ସଂସାରମୋଚନମ୍ ॥ ୧୬୮
ମନୁଷ୍ଯାଣାମୃତେ ଦେବଂ ନାନ୍ଯା ଶକ୍ତିସ୍ତପୋବଲମ୍ । ଇତି ତେନେନ୍ଦ୍ରକଲ୍ପେନ ଭଗବାନ୍ ସଦସତ୍ପତିଃ ॥ ୧୬୯
କୃତ୍ତିବାସାସ୍ସ୍ତୁତଃ କୃଷ୍ଣ ତଣ୍ଡିନା ଶୁଭବୁଦ୍ଧିନା। ସ୍ତବମେତଂ ଭଗବତୋ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ବଯମଧାରଯତ୍ ॥୧୭୦
ଗୀଯତେ ଚ ସ ବୁଧ୍ଯେତ ବ୍ରହ୍ମଶଙ୍କରସନ୍ନିଧୌ । ଇଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପବିତ୍ରଂ ଚ ସର୍ବଦା ପାପନାଶନମ୍ ॥ ୧୭୧
ଯୋଗଦଂ ମୋକ୍ଷଦଂ ଚୈବ ସ୍ବର୍ଗଦଂ ତୋଷଦଂ ତଥା । ଏବମେତତ୍ପଠନ୍ତେ ଯ ଏକଭକ୍ତ୍ଯା ତୁ ଶଙ୍କରମ୍ ॥ ୧୭୨
ଯା ଗତିସ୍ସାଂଖ୍ଯଯୋଗାନାଂ ବ୍ରଜନ୍ତେ ତାଂ ଗତିଂ ତଥା । ସ୍ତବମେନଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ସଦା ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ ॥୧୭୩
ଅବ୍ଦମେକଂ ଚରେଦ୍ଭକ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦୀପ୍ସିତଂ ଫଲମ୍ । ଏତଦ୍ରହସ୍ଯଂ ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହୃଦି ସଂସ୍ଥିତମ୍ ॥୧୭୪
ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରୋବାଚ ଶକ୍ରାଯ ଶକ୍ରଃ ପ୍ରୋବାଚ ମୃତ୍ଯବେ। ମୃତ୍ଯୁଃ ପ୍ରୋବାଚ ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯୋ ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତଣ୍ଡିମାଗମତ୍॥୧୭୫
ମହତା ତପସା ପ୍ରାପ୍ତଂ ତଣ୍ଡିନା ବ୍ରହ୍ମସଦ୍ମନି । ତଣ୍ଡିଃ ପ୍ରୋବାଚ ଶୁକ୍ରାଯ ଗୌତମାଯ ଚ ଭାର୍ଗବଃ॥୧୭୬
ବୈବସ୍ବତାଯ ମନବେ ଗୌତମଃ ପ୍ରାହ ମାଧବ । ନାରାଯଣାଯ ସାଧ୍ଯାଯ ମନୁରିଷ୍ଟାଯ ଧୀମତେ ॥ ୧୭୭
ଯମାଯ ପ୍ରାହ ଭଗବାନ୍ ସାଧ୍ଯୋ ନାରାଯଣୋଽଚ୍ଯୁତଃ। ନାଚିକେତାଯ ଭଗବାନାହ ବୈବସ୍ବତୋ ଯମଃ॥ ୧୭୮
ମାର୍କଣ୍ଡେଯାଯ ବାର୍ଷ୍ଣେଯ ନାଚିକେତୋଽଭ୍ଯଭାଷତ । ମାର୍କଣ୍ଡେଯାନ୍ମଯା ପ୍ରାପ୍ତୋ ନିଯମେନ ଜନାର୍ଦନ ॥୧୭୯
ତବାପ୍ଯହମମିତ୍ରନଘ୍ନ ସ୍ତବଂ ଦଦ୍ଯାଂ ହ୍ଯବିଶ୍ରୁତମ୍ । ସ୍ବର୍ଯମାରୋଗ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ଧନ୍ଯଂ ବେଦେନ ସମ୍ମିତମ୍ ॥ ୧୮୦
ନାସ୍ଯ ବିଘ୍ନଂ ବିକୁର୍ବନ୍ତି ଦାନବା ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସାଃ । ପିଶାଚା ଯାତୁଧାନା ବା ଗୁହ୍ଯକା ଭୁଜଗା ଅପି ॥
ଯଃ ପଠେତ ଶୁଚିଃ ପାର୍ଥ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ। ଅଭଗ୍ନଯୋଗୋ ବର୍ଷଂ ତୁ ସୋଽଶ୍ବମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍ ॥ ୧୮୨
ଇତି ଶ୍ରୀମନ୍ମହାଭାରତେ ଆନୁଶାସନିକପର୍ବଣି ଦାନଧର୍ମପର୍ବଣି ଶ୍ରୀଶିବସହସ୍ରନାମସ୍ତୋତ୍ରରତ୍ନକଥନଂ ନାମ ସପ୍ତଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶ୍ରୀଶିବସହସ୍ରନାମସ୍ତୋତ୍ରରତ୍ନଂ ସମାପ୍ତମ୍ ॥
ଉତ୍ସ: Wikisource · CC BY-SA 4.0