ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ରାଶି
ରାଶିଚକ୍ରକୁ 13°20′ର 27ଟି ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ 3°20′ର ଚାରିଟି ପାଦରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ। ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଥିଲେ, ତାହା ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର। ଚନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁ ରାଶିରେ (30°) ଥିଲେ, ତାହା ଜନ୍ମ ରାଶି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଶିରେ ସୱା ଦୁଇଟି ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ।
ଭାରତୀୟ ପଞ୍ଜିକା ଭଳି ଗ୍ରହ ସ୍ଥିତି ନିରୟଣ (ସାଇଡେରିଆଲ୍), ତେଣୁ ରାଶି ସାଧାରଣତଃ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶିଠାରୁ ଗୋଟିଏ ରାଶି ପଛରେ ଥାଏ।
ଜନ୍ମ ସମୟ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନକୁ ପ୍ରାୟ 13° ଗତି କରନ୍ତି, ତେଣୁ ନକ୍ଷତ୍ର ପ୍ରାୟ ଦିନକୁ ଥରେ ଓ ପାଦ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତି ଛଅ ଘଣ୍ଟାରେ ବଦଳେ। ସମୟ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ 12ଟା ନିଆଯାଏ ଏବଂ ଫଳାଫଳ ପାଖ ନକ୍ଷତ୍ର ବା ପାଦ ହୋଇପାରେ। ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ସହିତ ଫଳାଫଳ ସଠିକ୍।
ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର କେଉଁଠି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ
ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର ତାରା ବଳ (ନକ୍ଷତ୍ରର ଦୈନିକ ବଳ), ବିବାହ ମେଳକ (କୋଷ୍ଠୀ ମିଳନ) ଓ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବାଛିବାର ଆରମ୍ଭ ବିନ୍ଦୁ। ଅନେକ ପରିବାର ଜନ୍ମ ପାଦର ଅକ୍ଷରରୁ ନାମ ମଧ୍ୟ ବାଛନ୍ତି।