🪔 ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ପୂଜା କରନ୍ତୁ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ତ୍ର ସହ କ'ଣ କରିବେ, ତାର ଅର୍ଥ ଓ ବ୍ରତ କଥା
ମାହାତ୍ମ୍ୟ
ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ ଅଞ୍ଜନା ଓ ବାୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ମହାନ ଭକ୍ତ ଓ ଦୂତ ହନୁମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପାଳନ କରେ, ଯିଏ ବଳ, ବୁଦ୍ଧି, ସାହସ ଓ ନମ୍ରତା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଏହା ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ; ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଓ ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ ବୈଶାଖ କୃଷ୍ଣ ଦଶମୀରେ ପାଳିତ ହୁଏ, ଯେଉଁଦିନ ଅନେକଙ୍କ 41 ଦିନର ହନୁମାନ ଦୀକ୍ଷା ଶେଷ ହୁଏ; ତାମିଲନାଡ଼ୁରେ ଏହା ମାର୍ଗଶିର (ମାର୍ଗଳି)ରେ। ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜା ସାହସ ଦିଏ ଓ ଭୟ ଦୂର କରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ।
କେବେ କରିବେ
ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରା) ବା ବୈଶାଖ କୃଷ୍ଣ ଦଶମୀ (ତେଲୁଗୁ ପରମ୍ପରା), ସକାଳେ। ନିଜ ପରିବାରର ପ୍ରଥା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଆପ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ଦେଖାଯାଏ।
- ଗୁରୁବାର, ଅପ୍ରେଲ 2, 2026 · ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ
- ମଙ୍ଗଳବାର, ମଇ 12, 2026 · ହନୁମତ ଜୟନ୍ତୀ (ତେଲୁଗୁ)
- ମଙ୍ଗଳବାର, ଅପ୍ରେଲ 20, 2027 · ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ
- ସୋମବାର, ମଇ 31, 2027 · ହନୁମତ ଜୟନ୍ତୀ (ତେଲୁଗୁ)
ଉପବାସ
ଅନେକେ ପୂଜା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ ରଖନ୍ତି ବା ଦିନସାରା ଫଳାହାର କରନ୍ତି; କେହି କେହି ଗୋଟିଏ ଭୋଜନ କରନ୍ତି। ପିଆଜ, ରସୁଣ ଓ ଆମିଷ ବର୍ଜନ କରାଯାଏ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୂଚନା: ବୟସ୍କ, ଅସୁସ୍ଥ, ଗର୍ଭବତୀ ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଉଥିବା ମହିଳା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କୁ କଠୋର ଉପବାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଭକ୍ତିର ସହ ଫଳ, କ୍ଷୀର ବା ଗୋଟିଏ ସାଧା ଭୋଜନ ସହ ହାଲୁକା ଉପବାସକୁ ପରମ୍ପରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରେ।
ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ
- ହନୁମାନଙ୍କ ଚିତ୍ର ବା ମୂର୍ତ୍ତି
- ରାଶି ତେଲ ମିଶା ସିନ୍ଦୂର (ଯେଉଁମାନେ ଲଗାନ୍ତି)
- ପାନ ପତ୍ରର ମାଳ
- ଲାଲ ବା କମଳା ଫୁଲ ଓ ମାଳ
- ହଳଦୀ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ଚନ୍ଦନ
- ଅକ୍ଷତ
- ରାଶି ତେଲ ବା ଘିଅ ଦୀପ ଓ ସଳିତା
- ଧୂପକାଠି ଓ କର୍ପୂର
- କଦଳୀ ଓ ଫଳ
- ନଡ଼ିଆ
- ନୈବେଦ୍ୟ: ବରା (ବରା ମାଳ), ଲଡୁ, ଗୁଡ଼ ଓ ଭଜା ବୁଟ
- ହନୁମାନ ଚାଲିସା ପୁସ୍ତକ
ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ବିଧି
- ସକାଳୁ ଉଠି ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ, ସଫା (ସମ୍ଭବ ହେଲେ ପାରମ୍ପରିକ) ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧନ୍ତୁ, ପୂଜା ସ୍ଥାନ ସଫା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଦୁଆରମୁହଁରେ ଓ ଠାକୁରଙ୍କ ଆଗରେ ଝୋଟି ବା ମୁରୁଜ (ମୁଗ୍ଗୁ) ଦିଅନ୍ତୁ।
- ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚିତ୍ର ସହ ହନୁମାନଙ୍କ ଚିତ୍ର ରଖି ସଜାନ୍ତୁ।
- ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳନ: ଘିଅ ବା ରାଶି ତେଲର ଦୀପ ଓ ଧୂପକାଠି ଜାଳନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦୀପକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତୁ।
- ଗଣପତି ପ୍ରାର୍ଥନା: ଗଣପତିଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ (ହଳଦୀ ବଟାରେ ତିଆରି ହଳଦୀ ଗଣପତି ମଧ୍ୟ ଚଳିବ) ଏବଂ ପୂଜା ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧରଂ ପାଠ କରନ୍ତୁ।
- ସଙ୍କଳ୍ପ: ଡାହାଣ ପାପୁଲିରେ ଟିକିଏ ଜଳ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଗୋଟିଏ ଫୁଲ ଧରି ଯେକୌଣସି ଭାଷାରେ ସରଳ ଶବ୍ଦରେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ: ଆଜିର ତାରିଖ, ନିଜ ନାମ, ଗୋତ୍ର, ପୂଜାର ନାମ ଓ ନିଜ ପ୍ରାର୍ଥନା (ଯେପରି ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ)। ଏହା ପରେ ଜଳକୁ ଗୋଟିଏ ଥାଳିରେ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ।
- ପଞ୍ଚୋପଚାର ବା ଷୋଡ଼ଶୋପଚାରରେ ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତୁ; ସିନ୍ଦୂର, ଲାଲ ଫୁଲ ଓ ପାନ ପତ୍ରର ମାଳ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
- ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ରାମଙ୍କ ପୂଜାରେ ହନୁମାନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
- ହନୁମାନ ଚାଲିସା (ଥରେ, 11 ଥର ବା ଅଧିକ) ପାଠ କରନ୍ତୁ ବା ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
- କଦଳୀ, ବରା ବା ଲଡୁର ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
- ମଙ୍ଗଳ ଆରତି ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା-ନମସ୍କାର।
- ସମ୍ଭବ ହେଲେ ହନୁମାନ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।
- ପରିବାର, ପଡ଼ୋଶୀ ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସାଦ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ, ଏବଂ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ମନ୍ତ୍ର
ମନୋଜବଂ ମାରୁତତୁଲ୍ୟବେଗଂ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟଂ ବୁଦ୍ଧିମତାଂ ବରିଷ୍ଠମ୍ । ବାତାତ୍ମଜଂ ବାନରଯୂଥମୁଖ୍ୟଂ ଶ୍ରୀରାମଦୂତଂ ଶରଣଂ ପ୍ରପଦ୍ୟେ ॥
ମନ ଓ ପବନ ପରି ବେଗବାନ, ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପବନପୁତ୍ର, ବାନର ସେନାର ମୁଖ୍ୟ, ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଦୂତ ହନୁମାନଙ୍କ ଶରଣ ମୁଁ ନେଉଛି।
ବୁଦ୍ଧିର୍ବଲଂ ଯଶୋ ଧୈର୍ଯ୍ୟଂ ନିର୍ଭୟତ୍ୱମରୋଗତା । ଅଜାଡ୍ୟଂ ବାକ୍ପଟୁତ୍ୱଂ ଚ ହନୁମତ୍ସ୍ମରଣାଦ୍ଭବେତ୍ ॥
ହନୁମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ବୁଦ୍ଧି, ବଳ, ଯଶ, ସାହସ, ନିର୍ଭୟତା, ଆରୋଗ୍ୟ, ସଜାଗତା ଓ ବାକ୍ପଟୁତା ମିଳେ।
ଓଁ ଶ୍ରୀ ହନୁମତେ ନମଃ
ଶ୍ରୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
କ'ଣ କରିବେ
- ହନୁମାନ ଚାଲିସା ବା ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ ପାଠ କରନ୍ତୁ
- ପାନ ପତ୍ରର ମାଳ ଓ କଦଳୀ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ
- ହନୁମାନଙ୍କ ସହ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ
- ହନୁମାନଙ୍କ ସେବା ଭାବରେ ଅଭାବୀଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ
କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ
- ପିଆଜ, ରସୁଣ, ଆମିଷ ଓ ମଦ ବର୍ଜନ କରନ୍ତୁ
- ଅହଙ୍କାର ଓ କ୍ରୋଧରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ
ପରିବାର ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁସାରେ ରୀତିନୀତି ଅଲଗା।