🪔 ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ପୂଜା କରନ୍ତୁ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ତ୍ର ସହ କ'ଣ କରିବେ, ତାର ଅର୍ଥ ଓ ବ୍ରତ କଥା
ମାହାତ୍ମ୍ୟ
ମାସିକ ଶିବରାତ୍ରି ପ୍ରତି ମାସ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ, ଅମାବାସ୍ୟାର ପୂର୍ବ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ମାଘ (ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଫାଲ୍ଗୁନ) ମାସରେ ଥିବାଟି ମହାଶିବରାତ୍ରି। ମାସିକ ଶିବରାତ୍ରି ପ୍ରାର୍ଥନା, ଅଭିଷେକ ଓ ଉପବାସ ସହ ଏକ ସରଳ ପାଳନ, ଯାହା ମନକୁ ପବିତ୍ର କରି ଶିବଙ୍କ କୃପା ଆଣେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ। ମହାଶିବରାତ୍ରି ପାଳନ କରୁଥିବା ଅନେକେ ଏହି ମାସିକ ପାଳନରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।
କେବେ କରିବେ
କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ, ଯେଉଁ ଦିନର ରାତି (ବିଶେଷ କରି ନିଶୀଥ କାଳ, ପ୍ରାୟ ମଧ୍ୟରାତ୍ରି) ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ପଡ଼େ। ସନ୍ଧ୍ୟା ବା ରାତିରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ତାରିଖ ଆପ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଉପବାସ
ବିକଳ୍ପ: ଜଳ ବା ଫଳ ସହ ସାରା ଦିନ ଉପବାସ, ରାତି ପୂଜା ପରେ ବା ପରଦିନ ସକାଳେ ଭଙ୍ଗ; କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ସାଧା ଭୋଜନ। ପିଆଜ, ରସୁଣ, ଆମିଷ ଓ ମଦ ବର୍ଜନ କରନ୍ତୁ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୂଚନା: ବୟସ୍କ, ଅସୁସ୍ଥ, ଗର୍ଭବତୀ ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଉଥିବା ମହିଳା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କୁ କଠୋର ଉପବାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଭକ୍ତିର ସହ ଫଳ, କ୍ଷୀର ବା ଗୋଟିଏ ସାଧା ଭୋଜନ ସହ ହାଲୁକା ଉପବାସକୁ ପରମ୍ପରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରେ।
ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ
- ଶିବଲିଙ୍ଗ ବା ଚିତ୍ର
- ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଜଳ ଓ କ୍ଷୀର
- ବେଲପତ୍ର
- ବିଭୂତି ଓ ଚନ୍ଦନ
- ଧଳା ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ
- ଘିଅ ଦୀପ ଓ ସଳିତା
- ଧୂପକାଠି ଓ କର୍ପୂର
- ଫଳ ଓ ଗୋଟିଏ ନଡ଼ିଆ
- ନୈବେଦ୍ୟ: ଫଳ, କ୍ଷୀର ବା କ୍ଷୀରି
ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ବିଧି
- ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି ବ୍ରତ ପାଳନର ସଙ୍କଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ।
- ସନ୍ଧ୍ୟା ବା ରାତିରେ ପୂଜା ସ୍ଥାନ ସଫା କରି ଝୋଟି ଦିଅନ୍ତୁ।
- ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳନ: ଘିଅ ବା ରାଶି ତେଲର ଦୀପ ଓ ଧୂପକାଠି ଜାଳନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦୀପକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତୁ।
- ଗଣପତି ପ୍ରାର୍ଥନା: ଗଣପତିଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ (ହଳଦୀ ବଟାରେ ତିଆରି ହଳଦୀ ଗଣପତି ମଧ୍ୟ ଚଳିବ) ଏବଂ ପୂଜା ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧରଂ ପାଠ କରନ୍ତୁ।
- ସଙ୍କଳ୍ପ: ଡାହାଣ ପାପୁଲିରେ ଟିକିଏ ଜଳ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଗୋଟିଏ ଫୁଲ ଧରି ଯେକୌଣସି ଭାଷାରେ ସରଳ ଶବ୍ଦରେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ: ଆଜିର ତାରିଖ, ନିଜ ନାମ, ଗୋତ୍ର, ପୂଜାର ନାମ ଓ ନିଜ ପ୍ରାର୍ଥନା (ଯେପରି ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ)। ଏହା ପରେ ଜଳକୁ ଗୋଟିଏ ଥାଳିରେ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ।
- ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ ଜପ କରୁ କରୁ ଜଳ ଓ କ୍ଷୀରରେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ।
- ବିଭୂତି ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାନ୍ତୁ; ବେଲପତ୍ର ଓ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
- ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି ଶିବ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ସ୍ତୋତ୍ର, ଲିଙ୍ଗାଷ୍ଟକମ୍ ବା ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ ଜପ କରନ୍ତୁ।
- ମଙ୍ଗଳ ଆରତି ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା-ନମସ୍କାର କରନ୍ତୁ।
- ପାରିଲେ କିଛି ସମୟ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଜାଗି ରୁହନ୍ତୁ, ତା ପରେ ପ୍ରସାଦ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ମନ୍ତ୍ର
ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ
ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର (ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ, ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର)।
ଓଁ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକଂ ଯଜାମହେ ସୁଗନ୍ଧିଂ ପୁଷ୍ଟିବର୍ଧନମ୍ । ଉର୍ବାରୁକମିବ ବନ୍ଧନାନ୍ମୃତ୍ୟୋର୍ମୁକ୍ଷୀୟ ମାଽମୃତାତ୍ ॥
ଆମେ ସୁଗନ୍ଧିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ତ୍ରିନେତ୍ର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ। ପାଚିଲା କାକୁଡ଼ି ଯେପରି ଲତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେହିପରି ସେ ଆମକୁ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଅମୃତତ୍ୱରୁ ନୁହେଁ। (ମହାମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ର, ଋଗ୍ବେଦ।)
କର୍ପୂରଗୌରଂ କରୁଣାବତାରଂ ସଂସାରସାରଂ ଭୁଜଗେନ୍ଦ୍ରହାରମ୍ । ସଦା ବସନ୍ତଂ ହୃଦୟାରବିନ୍ଦେ ଭବଂ ଭବାନୀସହିତଂ ନମାମି ॥
କର୍ପୂର ପରି ଶୁଭ୍ର, କରୁଣାର ଅବତାର, ସଂସାରର ସାର, ନାଗରାଜଙ୍କୁ ହାର ରୂପେ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସର୍ବଦା ହୃଦୟ-କମଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
କ'ଣ କରିବେ
- ଲିଙ୍ଗରେ ବେଲପତ୍ର ଓ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ
- ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ ଜପ କରନ୍ତୁ
- ରାତିରେ ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ
କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ
- ଲିଙ୍ଗରେ କୁଙ୍କୁମ, ତୁଳସୀ ବା କେତକୀ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ
- ପିଆଜ, ରସୁଣ, ଆମିଷ ଓ ମଦ ବର୍ଜନ କରନ୍ତୁ
- କ୍ରୋଧ ଓ କଟୁ କଥାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ
ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ମହା ଶିବରାତ୍ରି
ପରିବାର ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁସାରେ ରୀତିନୀତି ଅଲଗା।