ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ
ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ (ਆਖਾ ਤੀਜ), ਵਿਸਾਖ ਸ਼ੁਕਲ ਤ੍ਰਿਤੀਆ, ਸਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ: "ਅਕਸ਼ੈ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਨਾ ਘਟੇ, ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਕੀਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਸਦੀਵੀ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸ਼ੈ ਪਾਤਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਸਿੰਹਾਚਲਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਾਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਸਿੰਘ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਨਿਜ-ਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ (ਚੰਦਨੋਤਸਵਮ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੋਨਾ ਖ਼ਰੀਦਣਾ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੀਤ ਹੈ, ਪਰ ਦਾਨ ਹੀ ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਮੂਲ ਹੈ।
ਮੱਸਿਆ
ਮੱਸਿਆ, ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਦਾ ਦਿਨ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ (ਪਿੱਤਰਾਂ) ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਅਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਹੈ। ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਤਿਲ ਵਾਲਾ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿੱਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮੱਸਿਆਵਾਂ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ: ਮਹਾਲਯਾ ਮੱਸਿਆ (ਪਿੱਤਰ ਪੱਖ / ਸਰਾਧਾਂ ਦਾ ਅੰਤ), ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਮੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਸੋਮਵਤੀ ਮੱਸਿਆ (ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ), ਜਦੋਂ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ।
ਅੰਗਾਰਕੀ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚਤੁਰਥੀ
ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚਤੁਰਥੀ (ਸੰਕਟਹਰ ਚਤੁਰਥੀ, ਸੰਕਟ ਚੌਥ) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਥੀ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਅੱਗੇ ਸੰਕਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਲਈ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਚੰਦਰਮਾ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਦੂਰ ਹੋਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਗਾਰਕੀ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਈ ਸੰਕਸ਼ਟੀਆਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਹੜੀ (ਭੋਗੀ)
ਭੋਗੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ; ਇਹ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਰਾਤ ਲੋਹੜੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਵੱਖਰਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਭੋਗੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭੋਗੀ ਦੀ ਧੂਣੀ (ਭੋਗੀ ਮੰਟਲੂ) ਬਾਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਭੋਗੀ ਪੱਲੂ (ਰੇਗੀ ਪੱਲੂ, ਬੇਰ) ਵਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੋਦਾ ਕਲਿਆਣਮ ਦਾ ਦਿਨ ਵੀ ਹੈ, ਆਂਡਾਲ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀ ਰੰਗਨਾਥ ਨਾਲ ਵਿਆਹ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਨੁਰਮਾਸ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ (ਬੋੱਮਲਾ ਕੋਲੁਵੂ) ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੀਵਾਲੀ
ਦੀਵਾਲੀ, ਦੀਵਿਆਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਅੱਸੂ ਦੀ ਮੱਸਿਆ (ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੱਤਕ) ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਪਸ ਆਉਣ, ਨਰਕਾਸੁਰ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ, ਅਤੇ ਖੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਾਫ਼, ਰੌਸ਼ਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੀਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਹਨੇਰੇ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਕੁਝ ਤੇਲਗੂ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਦਿਨ ਕੇਦਾਰ ਗੌਰੀ ਵਰਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ
ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ, ਅੱਸੂ ਦੇ ਨਵਰਾਤਰਿਆਂ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਦਿਨ (ਅੱਸੂ ਸ਼ੁਕਲ ਅਸ਼ਟਮੀ), ਦੇਵੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮ (ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ) ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਇਸ ਦਿਨ ਕਈ ਲੋਕ ਕੁਮਾਰੀ ਪੂਜਾ (ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ: ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ) ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਬਤੁਕੰਮਾ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮਾਪਨ, ਸੱਦੁਲਾ ਬਤੁਕੰਮਾ, ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤਰਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਨਕ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਿੰਗਾਰਾਂ (ਅਲੰਕਾਰਮ) ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਜਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਮਲਕੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਪਰਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਸ਼ਯਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦਿਰਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਯਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਮਦਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਮਿਕਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੋਹਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ (ਅਧਿਕ)
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਪਮੋਚਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਪਾੰਕੁਸ਼ਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰਮਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ (ਅਧਿਕ)
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੌਸ਼ ਪੁਤ੍ਰਦਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਮਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਫਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਟਤਿਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪੁਤ੍ਰਦਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਰੂਥਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਜਯਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੋਗਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ 11ਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇਗਾ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 26), ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਪੂਰਨਿਮਾ
ਗੁਰੂ ਪੂਰਨਿਮਾ, ਹਾੜ੍ਹ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, ਨੂੰ ਵਿਆਸ ਪੂਰਨਿਮਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਵੇਦ ਵਿਆਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਤਰਤੀਬ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਚੇਲੇ ਵਿਆਸ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੰਨਿਆਸੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਆਪਣਾ ਚਤੁਰਮਾਸ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ, ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਸਮੇਤ।
ਹਨੂਮਾਨ ਜਯੰਤੀ
ਹਨੂਮਾਨ ਜਯੰਤੀ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਜਨਾ ਅਤੇ ਪਵਨ ਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਅਤੇ ਦੂਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਾਕਤ, ਬੁੱਧੀ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੇਤ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸਾਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈਆਂ ਦੀ 41 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀਕਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਰਗਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹਿੰਮਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਨੂਮਤ ਜਯੰਤੀ (ਤੇਲਗੂ)
ਹਨੂਮਾਨ ਜਯੰਤੀ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਜਨਾ ਅਤੇ ਪਵਨ ਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਅਤੇ ਦੂਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਾਕਤ, ਬੁੱਧੀ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੇਤ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸਾਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈਆਂ ਦੀ 41 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀਕਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਰਗਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹਿੰਮਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹੋਲੀ
ਹੋਲੀ, ਫੱਗਣ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਹੰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਗਵਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਭੂਆ ਹੋਲਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ; ਹੋਲਿਕਾ ਆਪ ਸੜ ਗਈ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹੋਲਿਕਾ ਦਹਨ ਦੀ ਅੱਗ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਲਾ ਦਿਨ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਹੋਲੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਤੇਲਗੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਦਿਨ ਕਾਮੁਨੀ ਪੁੰਨਮੀ (ਕਾਮ ਦਹਨਮ) ਵੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਨੇਤਰ ਨਾਲ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕੀਤਾ।
ਹੋਲਿਕਾ ਦਹਨ
ਹੋਲੀ, ਫੱਗਣ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਹੰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਗਵਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਭੂਆ ਹੋਲਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ; ਹੋਲਿਕਾ ਆਪ ਸੜ ਗਈ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹੋਲਿਕਾ ਦਹਨ ਦੀ ਅੱਗ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਲਾ ਦਿਨ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਹੋਲੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਤੇਲਗੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਦਿਨ ਕਾਮੁਨੀ ਪੁੰਨਮੀ (ਕਾਮ ਦਹਨਮ) ਵੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਨੇਤਰ ਨਾਲ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕੀਤਾ।
ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸ਼ਟਮੀ, ਗੋਕੁਲਾਸ਼ਟਮੀ) ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਵਤਾਰ, ਦਾ ਜਨਮ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਕੰਸ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਘਰ, ਸਾਵਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਰੋਹਿਣੀ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਯਮੁਨਾ ਪਾਰ ਗੋਕੁਲ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਯਸ਼ੋਦਾ ਅਤੇ ਨੰਦ ਕੋਲ ਵੱਡੇ ਹੋਏ। ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉੱਟੀਅਡੀ (ਮਟਕੀ ਤੋੜਨਾ, ਦਹੀਂ ਹਾਂਡੀ) ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਨੁਮਾ
ਕਨੁਮਾ, ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਦਿਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਨਹਾਇਆ, ਸਜਾਇਆ ਅਤੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਊਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਾਣਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਤਿਉਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਰੀਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੁੱਕਨੁਮਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ
ਕੱਤਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਚੰਦ, ਦੀਵਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਸੁਰ ਦੈਂਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨਗਰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ। ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਦੀਪ ਦਾਨ ਬਹੁਤ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੇਲਗੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ 365 ਬੱਤੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਜਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਲ ਦੇ ਹਰ ਦਿਨ ਦੇ ਦੀਵੇ ਦਾ ਪੁੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਲਾ ਤੋਰਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਤਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਤਾਰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਂ ਨੌਮੀ
ਮਹਾਂ ਨੌਮੀ, ਨਵਰਾਤਰਿਆਂ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਦਿਨ, ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਮਰਦਿਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਜਿੱਤ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਯੁਧ ਪੂਜਾ ਦਾ ਦਿਨ ਵੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਔਜ਼ਾਰਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ, ਸਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਵਜੋਂ, ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਲਈ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਇਸ ਦਿਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ
ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਾਤ, ਮਾਘ (ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਫੱਗਣ) ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਰਾਤ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਅਨੰਤ ਅਗਨੀ ਥੰਮ੍ਹ (ਲਿੰਗੋਦਭਵ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਬੇਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਲੁਕਿਆ ਰਿਹਾ, ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸੁੱਟਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਵਰ ਮਿਲਿਆ। ਵਰਤ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਅਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਜਾਗਣਾ (ਜਾਗਰਣ) ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਮੂਲ ਹਨ; ਸ੍ਰੀਸ਼ੈਲਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਤਸਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਘੀ (ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ)
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਘੀ) ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਇਣ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ, ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਉੱਤਰਾਇਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ ਸੀ)। ਇਹ ਤੇਲਗੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੇੱਦਾ ਪੰਡੁਗਾ (ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਰੰਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਪੋਂਗਲ (ਪੋਂਗਲੀ) ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸੂਰਜ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰਿਦਾਸੂ, ਗੰਗਿਰੇੱਡੂਲੂ (ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਬਲਦ) ਅਤੇ ਪਤੰਗਬਾਜ਼ੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਮਾਸਿਕ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ
ਮਾਸਿਕ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ, ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਘ (ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਫੱਗਣ) ਵਾਲੀ ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਹੈ। ਮਾਸਿਕ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਰਲ ਪਾਲਣ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਸਿਕ ਵਰਤਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ
ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ, ਸਾਵਣ ਸ਼ੁਕਲ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ, ਨਾਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਆਦਿਸ਼ੇਸ਼) ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ (ਵਾਸੁਕੀ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਲਗੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਸੱਪ ਦੀ ਵਰਮੀ (ਪੁੱਟਾ) ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਦੁੱਧ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਪੁੱਟਲੋ ਪਾਲੂ ਪੋਸਾਡਮ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕੱਤਕ ਦੀ ਨਾਗ ਚਤੁਰਥੀ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਦਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ
ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ (ਛੋਟੀ ਦੀਵਾਲੀ), ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਸੱਤਿਆਭਾਮਾ ਸਮੇਤ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੈਂਤ ਦੀ ਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ (ਤੇਲਗੂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤਿਆਭਾਮਾ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦੀ ਹੈ), ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਬੰਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਏ। ਨਰਕਾਸੁਰ ਨੇ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੀਵਿਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਮੁੱਖ ਰੀਤ ਅਭਿਅੰਗ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜੋ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਯਮ ਲਈ ਦੀਵਾ (ਯਮ ਦੀਪ) ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ (13ਵੀਂ ਤਿਥੀ) ਦਾ ਸੰਝ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਲਾਹਲ ਵਿਸ਼ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਪੀ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵੇਲੇ ਉਹ ਨੰਦੀ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਨੱਚੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਮ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ (ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ) ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ (ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ) ਖ਼ਾਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਦਾ ਦਿਨ, ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਪੂਰਨਿਮਾ, ਰੱਖੜੀ (ਸਾਵਣ), ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਲੀ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਇਸ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰੱਖੜੀ
ਰੱਖੜੀ (ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ), ਸਾਵਣ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ: ਭੈਣ ਭਰਾ ਦੀ ਕਲਾਈ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਧਾਗਾ (ਰੱਖੜੀ) ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਰਾ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਵਿਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਲਾਈ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੂਤਰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ; ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੂੰ ਧਾਗਾ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਲਗੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਦਿਨ ਜੰਧਿਆਲ ਪੂਰਨਿਮਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਉਪਾਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜਨੇਊ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।
ਰਾਮ ਨੌਮੀ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਅਵਤਾਰ, ਦਾ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਕੌਸ਼ੱਲਿਆ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਤ ਸ਼ੁਕਲ ਨੌਮੀ ਨੂੰ ਪੁਨਰਵਸੁ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਹੋਇਆ। ਤੇਲਗੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਸੀਤਾਰਾਮ ਕਲਿਆਣਮ (ਵਿਆਹ ਉਤਸਵ) ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਦ੍ਰਾਚਲਮ ਵਿੱਚ। ਪਾਨਕਮ ਅਤੇ ਵੜਪੱਪੂ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਹਨ।
ਰਥ ਸਪਤਮੀ
ਰਥ ਸਪਤਮੀ, ਮਾਘ ਸ਼ੁਕਲ ਸਪਤਮੀ, ਸੂਰਜ ਜਯੰਤੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਸੱਤ ਅੱਕ (ਅਰਕ) ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਮਾਨੰਨਮ (ਖੀਰ) ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ ਸੇਮ (ਚਿੱਕੁਡੂ) ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਥ ਵਾਲੀ ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਿਰੁਮਲਾ ਵਿੱਚ ਰਥ ਸਪਤਮੀ ਵਾਹਨ ਸੇਵਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਰਸਵੱਲੀ ਸੂਰਜ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚਤੁਰਥੀ
ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚਤੁਰਥੀ (ਸੰਕਟਹਰ ਚਤੁਰਥੀ, ਸੰਕਟ ਚੌਥ) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਥੀ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਅੱਗੇ ਸੰਕਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਲਈ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਚੰਦਰਮਾ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਦੂਰ ਹੋਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਗਾਰਕੀ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਈ ਸੰਕਸ਼ਟੀਆਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਦੋਸ਼
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ (13ਵੀਂ ਤਿਥੀ) ਦਾ ਸੰਝ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਲਾਹਲ ਵਿਸ਼ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਪੀ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵੇਲੇ ਉਹ ਨੰਦੀ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਨੱਚੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਮ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ (ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ) ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ (ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ) ਖ਼ਾਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮ ਪ੍ਰਦੋਸ਼
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ (13ਵੀਂ ਤਿਥੀ) ਦਾ ਸੰਝ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਲਾਹਲ ਵਿਸ਼ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਪੀ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵੇਲੇ ਉਹ ਨੰਦੀ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਨੱਚੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਮ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ (ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ) ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ (ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ) ਖ਼ਾਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਗਾਦੀ
ਉਗਾਦੀ (ਯੁਗਾਦੀ), ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਨਵਾਂ ਸਾਲ, ਚੇਤ ਸ਼ੁਕਲ ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਸਾਲ ਦਾ ਨਾਮ 60 ਸੰਵਤਸਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਤੇਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਨਵੇਂ ਕੱਪੜਿਆਂ, ਅੰਬ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੰਦਨਵਾਰਾਂ, ਉਗਾਦੀ ਪੱਚੜੀ, ਅਤੇ ਪੰਚਾਂਗ ਸ਼੍ਰਵਣ (ਸਾਲ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣਨਾ) ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਗੁੜੀ ਪੜਵਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵ ਸੰਵਤ ਅਤੇ ਚੇਤ ਦੇ ਨਵਰਾਤਰਿਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ।
ਵੈਕੁੰਠ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
ਵੈਕੁੰਠ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕੋਟੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਧਨੁਰਮਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਦੁਆਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ (ਮੁੱਕੋਟੀ) ਦੇਵਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਿਰੁਮਲਾ, ਸ੍ਰੀਰੰਗਮ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਾਚਲਮ ਵਰਗੇ ਮੰਦਰ ਉੱਤਰੀ ਦੁਆਰ, ਉੱਤਰ ਦੁਆਰਮ (ਵੈਕੁੰਠ ਦੁਆਰਮ), ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਵਰਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਵਰਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਤ
ਵਰਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਤ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ (ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ, ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ), ਕੁੰਡਿਨ ਨਗਰ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਔਰਤ ਚਾਰੁਮਤੀ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਸਾਵਣ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਚਾਰੁਮਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਇਵੇਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਿਆ। ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵਰਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਸ਼ਟ ਲਕਸ਼ਮੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੁਸਹਿਰਾ
ਵਿਜੇਦਸ਼ਮੀ (ਦੁਸਹਿਰਾ) ਬੁਰਾਈ ਉੱਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਰਾਵਣ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ। ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਨਵਾਸ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੀ (ਜੰਡ) ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾਏ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲਏ। ਤੇਲਗੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ "ਸੋਨੇ" ਵਜੋਂ ਵਟਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਲਪਿੱਟਾ (ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਕਸ਼ਰਾਭਿਆਸ (ਵਿੱਦਿਆ ਆਰੰਭ) ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਲਈ ਪਸੰਦੀਦਾ ਦਿਨ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ
ਵਿਨਾਇਕ ਚਵਿਥੀ (ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ) ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦਾ ਜਨਮ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਤੇਲਗੂ ਵਰਤ ਕਥਾ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਸਣ ਅਤੇ ਸਰਾਪ ਪਾਉਣ ਦੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਮੰਤਕਮਣੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ: ਇਸ ਦਿਨ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਮੰਤਕ ਮਣੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਝੂਠਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਾ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਅਕਸ਼ਤ ਲੈਣ ਨਾਲ ਉਹ ਕਲੰਕ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ 21 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ (ਪੱਤਰੀ) ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸਰਜਨ (ਨਿਮੱਜਨਮ) ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।