ਹੋਮ › ਵੇਦ ਮੰਤਰ › ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੁਸ਼੍ਪਮ੍ (ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯਮ੍)

ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੁਸ਼੍ਪਮ੍ (ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯਮ੍)

ਮੰਤਰ · ਤੈੱਤਿਰੀਯ ਆਰਣ੍ਯਕ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯਜੁਰਵੇਦ) · 28 ਸ਼ਲੋਕ

ਓਂ ਧਾਤਾ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦ੍ਯਮੁਦਾਜਹਾਰ । ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਃ । ਤਮੇਵਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨਮ੍ਰਿਤ ਇਹ ਭਵਤਿ । ਨਾਨ੍ਯਃ ਪਨ੍ਥਾ ਅਯਨਾਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥

ਓਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ਂ ਦੇਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ਼ਮ੍ਭੁਵਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਮਕ੍ਸ਼ਰਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਤਃ ਪਰਮਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਗ੍ਗ੍ਂ ਹਰਿਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਮੇਵੇਦਂ ਪੁਰੁਸ਼ਸ੍ਤਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮੁਪਜੀਵਤਿ ॥

ਪਤਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਤ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਗ੍ਗ੍ਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਗ੍ਗ੍ਂ ਸ਼ਿਵਮਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣਂ ਮਹਾਜ੍ਞੇਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਾਯਣਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰੋ ਜ੍ਯੋਤਿਰਾਤ੍ਮਾ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ । ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ ॥

ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰੋ ਧ੍ਯਾਤਾ ਧ੍ਯਾਨਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ । ਯਚ੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇਪਿ ਵਾ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਸ੍ਥਿਤਃ । ਅਨਨ੍ਤਮਵ੍ਯਯਂ ਕਵਿਗ੍ਗ੍ਂ ਸਮੁਦ੍ਰੇਨ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ਼ਮ੍ਭੁਵਮ੍ ॥

ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਗ੍ਗ੍ਂ ਹ੍ਰਿਦਯਂ ਚਾਪ੍ਯਧੋਮੁਖਮ੍ । ਅਧੋ ਨਿਸ਼੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਤਸ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਨਾਭ੍ਯਾਮੁਪਰਿ ਤਿਸ਼੍ਠਤਿ । ਜ੍ਵਾਲਮਾਲਾਕੁਲਂ ਭਾਤੀ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਯਤਨਂ ਮਹਤ੍ । ਸਨ੍ਤਤਗ੍ਗ੍ਂ ਸਿਰਾਭਿਸ੍ਤੁ ਲਮ੍ਬਤ੍ਯਾਕੋਸ਼ਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ ॥

ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਸੁਸ਼ਿਰਗ੍ਗ੍ਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਨਗ੍ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਰ੍ਚਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ । ਸੋਗ੍ਰਭੁਗ੍ਵਿਭਜਨ੍ਤਿਸ਼੍ਠਨ੍ਨਾਹਾਰਮਜਰਃ ਕਵਿਃ । ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ਼੍ਸ਼ਾਯੀ ਰਸ਼੍ਮਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਤਾ ॥

ਸਨ੍ਤਾਪਯਤਿ ਸ੍ਵਂ ਦੇਹਮਾਪਾਦਤਲਮਸ੍ਤਕਃ । ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਵਹ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾ ਅਣੀਯੋਰ੍ਧ੍ਵਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ । ਨੀਲਤੋਯਦਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾ ਵਿਦ੍ਯੁਲ੍ਲੇਖੇਵ ਭਾਸ੍ਵਰਾ । ਨੀਵਾਰਸ਼ੂਕਵਤ੍ਤਨ੍ਵੀ ਪੀਤਾ ਭਾਸ੍ਵਤ੍ਯਣੂਪਮਾ ॥

ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਸ਼ਿਖਾਯਾ ਮਧ੍ਯੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ ਸ਼ਿਵਸ੍ਸ ਹਰਿਸ੍ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਸੋਕ੍ਸ਼ਰਃ ਪਰਮਃ ਸ੍ਵਰਾਟ੍ ॥

ਯੋਪਾਂ ਪੁਸ਼੍ਪਂ ਵੇਦ । ਪੁਸ਼੍ਪਵਾਨ੍ਪ੍ਰਜਾਵਾਨ੍ਪਸ਼ੁਮਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਵਾ ਅਪਾਂ ਪੁਸ਼੍ਪਮ੍ । ਪੁਸ਼੍ਪਵਾਨ੍ਪ੍ਰਜਾਵਾਨ੍ਪਸ਼ੁਮਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ॥

ਯੋਪਾਮਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾ ਅਪਾਮਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯੋਗ੍ਨੇਰਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ ਵਾ ਅਗ੍ਨੇਰਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ॥

ਯੋਪਾਮਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਵਾਯੁਰ੍ਵਾ ਅਪਾਮਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯੋ ਵਾਯੋਰਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ ਵੈ ਵਾਯੋਰਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ॥

ਯੋਪਾਮਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਅਸੌ ਵੈ ਤਪਨ੍ਨਪਾਮਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯੋਮੁਸ਼੍ਯ ਤਪਤ ਆਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ ਵਾ ਅਮੁਸ਼੍ਯ ਤਪਤ ਆਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ॥

ਯੋਪਾਮਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਵਾ ਅਪਾਮਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸ ਆਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ ਵੈ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸ ਆਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ॥

ਯੋਪਾਮਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਾ ਅਪਾਮਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਮਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ ਵੈ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਮਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ॥

ਯੋਪਾਮਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਵਾ ਅਪਾਮਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸ੍ਯਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ ਵੈ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸ੍ਯਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ॥

ਯੋਪਾਮਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਸਂਵਤ੍ਸਰੋ ਵਾ ਅਪਾਮਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯਸ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਯਤਨਂ ਵੇਦ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਆਪੋ ਵੈ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਯਤਨਮ੍ । ਆਯਤਨਵਾਨ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ॥

ਯੋਪ੍ਸੁ ਨਾਵਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਿਤਾਂ ਵੇਦ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਵ ਤਿਸ਼੍ਠਤਿ ॥

ਕਿਂ ਤਦ੍ਵਿਸ਼੍ਣੋਰ੍ਬਲਮਾਹੁਃ । ਕਾ ਦੀਪ੍ਤਿਃ ਕਿਂ ਪਰਾਯਣਮ੍ । ਏਕੋ ਯਦ੍ਧਾਰਯਦ੍ਦੇਵਃ । ਰੇਜਤੀ ਰੋਦਸੀ ਉਭੇ । ਵਾਤਾਦ੍ਵਿਸ਼੍ਣੋਰ੍ਬਲਮਾਹੁਃ । ਅਕ੍ਸ਼ਰਾਦ੍ਦੀਪ੍ਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ । ਤ੍ਰਿਪਦਾਦ੍ਧਾਰਯਦ੍ਦੇਵਃ । ਯਦ੍ਵਿਸ਼੍ਣੋਰੇਕਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥

ਰਾਜਾਧਿਰਾਜਾਯ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯਸਾਹਿਨੇ । ਨਮੋ ਵਯਂ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਾਯ ਕੁਰ੍ਮਹੇ । ਸ ਮੇ ਕਾਮਾਨ੍ਕਾਮਕਾਮਾਯ ਮਹ੍ਯਮ੍ । ਕਾਮੇਸ਼੍ਵਰੋ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਦਦਾਤੁ । ਕੁਬੇਰਾਯ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਾਯ । ਮਹਾਰਾਜਾਯ ਨਮਃ ॥

ਓਂ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ । ਓਂ ਤਦ੍ਵਾਯੁਃ । ਓਂ ਤਦਾਤ੍ਮਾ । ਓਂ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਮ੍ । ਓਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮ੍ । ਓਂ ਤਤ੍ਪੁਰੋਰ੍ਨਮਃ ॥

ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਚਰਤਿ ਭੂਤੇਸ਼ੁ ਗੁਹਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਸ਼ੁ । ਤ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਸ਼ਟ੍ਕਾਰਸ੍ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਗ੍ਗ੍ਂ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਤ੍ਵਂ ਤਦਾਪ ਆਪੋ ਜ੍ਯੋਤੀ ਰਸੋਮ੍ਰਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਭੂਰ੍ਭੁਵਸ੍ਸੁਵਰੋਮ੍ ॥

ਈਸ਼ਾਨਸ੍ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਧਿਪਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਧਿਪਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਿਵੋ ਮੇ ਅਸ੍ਤੁ ਸਦਾਸ਼ਿਵੋਮ੍ ॥

ਤਦ੍ਵਿਸ਼੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਗ੍ਗ੍ਂ ਸਦਾ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੂਰਯਃ । ਦਿਵੀਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਾਤਤਮ੍ । ਤਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਸੋ ਵਿਪਨ੍ਯਵੋ ਜਾਗ੍ਰਿਵਾਗ੍ਗ੍ਂਸਸ੍ਸਮਿਨ੍ਧਤੇ । ਵਿਸ਼੍ਣੋਰ੍ਯਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ ॥

ਰਿਤਗ੍ਗ੍ਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਪਿਙ੍ਗਲਮ੍ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਯ ਵੈ ਨਮੋ ਨਮਃ ॥

ਓਂ ਨਾਰਾਯਣਾਯ ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਧੀਮਹਿ । ਤਨ੍ਨੋ ਵਿਸ਼੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍ ॥

ਮਹਾਦੇਵ੍ਯੈ ਚ ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਵਿਸ਼੍ਣੁਪਤ੍ਨੀ ਚ ਧੀਮਹਿ । ਤਨ੍ਨੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍ ॥

ਆਕਾਸ਼ਾਤ੍ਪਤਿਤਂ ਤੋਯਂ ਯਥਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਾਗਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕਾਰਃ ਕੇਸ਼ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਗਚ੍ਛਤਿ ॥

ਓਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ॥

ਸਰੋਤ: Wikisource · CC BY-SA 4.0

ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਭੇਜੋ

ਦੱਸੋ ਕੀ ਬਿਹਤਰ ਕਰੀਏ, ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਸੁਨੇਹਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ।

ਕਿਸ ਬਾਰੇ
ਸ਼ੰਖ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ? (ਵਿਕਲਪਿਕ)