🪔 ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਪੂਜਾ ਕਰੋ
ਹਰ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਅਤੇ ਵਰਤ ਕਥਾ
ਮਹੱਤਵ
ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਰਲ ਉਪਾਸਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਨਾਲੋਂ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ: ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਵੀ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਰੁਝੇਵੇਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 5 ਮਿੰਟ ਦਾ ਰੂਪ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 20 ਮਿੰਟ ਹੋਣ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਪੰਚੋਪਚਾਰ ਪੂਜਾ (ਪੰਜ ਉਪਚਾਰ) ਕਰੋ।
ਕਦੋਂ ਕਰੀਏ
ਹਰ ਸਵੇਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਨਾਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ; ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਮੁੜ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ (ਸੰਧਿਆ ਦੀਪ)। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ
- ਸਾਫ਼ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ
- ਪਿੱਤਲ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਘਿਓ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ, ਰੂੰ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ
- ਅਗਰਬੱਤੀ ਅਤੇ ਕਪੂਰ
- ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ (ਫੁੱਲ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਅਕਸ਼ਤ)
- ਹਲਦੀ, ਕੁਮਕੁਮ, ਚੰਦਨ
- ਚਮਚ (ਆਚਮਨੀ) ਸਮੇਤ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਾਂਡਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਥਾਲੀ
- ਨੈਵੇਦ: ਫਲ, ਗੁੜ, ਮਿਸ਼ਰੀ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪੱਕੇ ਚੌਲ
- ਘੰਟੀ
ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਵਿਧੀ
- ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ ਅਤੇ ਬਿੰਦੀ / ਤਿਲਕ ਲਗਾਓ।
- ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਟਾਓ, ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪੂੰਝੋ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਬਦਲੋ।
- ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਅਗਰਬੱਤੀ ਜਗਾਓ, ਅਤੇ ਘੰਟੀ ਵਜਾਓ।
- ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਸੰਕਲਪ ਬੋਲੋ (ਐਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ)।
- ਦੇਵਤਿਆਂ ’ਤੇ ਜਲ ਛਿੜਕੋ, ਹਲਦੀ, ਕੁਮਕੁਮ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਲਗਾਓ, ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਓ।
- ਅਗਰਬੱਤੀ ਅਤੇ ਦੀਵਾ ਦਿਖਾਓ, ਨੈਵੇਦ ਭੇਟ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਆਰਤੀ ਕਰੋ।
- ਪਰਿਕਰਮਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ, ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭੁੱਲ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੋ।
- ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ (ਤੀਰਥ) ਲਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡੋ।
ਮੰਤਰ
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮ੍ਬਰਧਰੰ ਵਿਸ਼੍ਣੁੰ ਸ਼ਸ਼ਿਵਰ੍ਣੰ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੰ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ॥
ਮੈਂ ਚਿੱਟੇ ਬਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਉਜਲੇ, ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋਣ।
ਗੁਰੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਗੁਰੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਣੁਃ ਗੁਰੁਰ੍ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਗੁਰੁਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰਵੇ ਨਮਃ ॥
ਗੁਰੂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹਨ; ਗੁਰੂ ਸਾਖਿਆਤ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹਨ। ਉਸ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ੁਭੰ ਕਰੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮ੍ ਆਰੋਗ੍ਯੰ ਧਨਸਮ੍ਪਦਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਬੁਦ੍ਧਿਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਦੀਪਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥
ਦੀਵੇ ਦੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸ਼ੁਭਤਾ, ਕਲਿਆਣ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਕਰੀਏ
- ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ
- ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਹੀ ਵਰਤੋ; ਸੁੰਘੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਓ
- ਪੂਜਾ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰੋ
- ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸ਼ਲੋਕ ਸਿਖਾਓ
ਕੀ ਨਾ ਕਰੀਏ
- ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਫੂਕ ਮਾਰ ਕੇ ਨਾ ਬੁਝਾਓ; ਇਸ ਨੂੰ ਆਪੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦਿਓ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਬੁਝਾਓ
- ਜੋ ਭੋਜਨ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੱਖ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦਾ ਨੈਵੇਦ ਨਾ ਲਗਾਓ
- ਸੂਤਕ / ਅਸ਼ੌਚ ਸਮੇਂ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਚੋ; ਪਰਿਵਾਰਕ ਰੀਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ
ਰੀਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।