ਤਿਆਰੀ
Prepare for Mukkoti Ekadashi
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: On Dashami eat one light sattvic meal and pluck tulasi for the next day. Wake in Brahma muhurtham, bathe and draw a Dhanurmasa muggu at the entrance, with a little gobbemma (cow-dung ball with a pumpkin flower) if that is your custom. Clean the pooja place and set the picture of Vishnu, Venkateswara or Ranganatha on a peetham with a clean cloth, with a kalasham beside it. Decorate the Lord with tulasi, flowers and a garland.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Prepare the naivedyam
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: Prepare a grain-free naivedyam: milk, fruits, panchamritam, or a sweet of milk and sugar. Rice, dal, onion and garlic are not used today. Keep it covered near the Lord with a tulasi leaf on it.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ ਦੁਆਰ ਦਰਸ਼ਨ
Uttara dwara darshanam (at the temple)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: If you can, go to a Vishnu temple in the early hours, before or after the home pooja. Stand patiently in the queue saying "Om Namo Narayanaya" or "Govinda". As you pass through the northern gate (Vaikuntha dwaram), join the palms, say this shloka and look at the Lord with full attention. Do not push or hurry others.
ਨਮਃ ਕਮਲਨਾਭਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਜਲਸ਼ਾਯਿਨੇ । ਨਮਸ੍ਤੇ ਕੇਸ਼ਵਾਨਨ੍ਤ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥ ਓਂ ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯ ॥
ਅਰਥ: Salutations to the Lord with the lotus navel, who lies on the waters; salutations to you, Keshava, Ananta, Vasudeva. Om, salutations to Narayana.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Darshanam at home
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: If you cannot go to a temple, stand before the Lord at home, close the eyes and picture yourself entering the northern gate of Vaikuntha and seeing the Lord. Say the shloka and do namaskaram. The darshan of the Lord with a pure heart is the real uttara dwara darshanam.
ਸਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਂ ਸਕਿਰੀਟਕੁਣ੍ਡਲਂ ਸਪੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਰਸੀਰੁਹੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਸਹਾਰਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਕੌਸ੍ਤੁਭਸ਼੍ਰਿਯਂ ਨਮਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਣੁਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍ ॥
ਅਰਥ: I bow my head to Vishnu with four arms, holding the conch and discus, wearing a crown and earrings and yellow silk, lotus-eyed, with a garland and the Kaustubha gem shining on his chest.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਰੰਭ – ਗਣਪਤੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ
ਗਣਪਤੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ।
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਾਧਿਪਤਯੇ ਨਮਃ ॥ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਵਿਸ਼੍ਣੁਂ ਸ਼ਸ਼ਿਵਰ੍ਣਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ॥ ਅਗਜਾਨਨ ਪਦ੍ਮਾਰ੍ਕਂ ਗਜਾਨਨਮਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ । ਅਨੇਕਦਂ ਤਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਏਕਦਨ੍ਤਮੁਪਾਸ੍ਮਹੇ ॥
ਅਰਥ: ਚਿੱਟੇ ਬਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਉੱਜਲ, ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਇੱਕ ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਪਾਰਵਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਅਸੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਪਵਿੱਤਰੀਕਰਣ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਚਮਨੀ ਨਾਲ ਜਲ ਲੈ ਕੇ, ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ (ਜਾਂ ਫੁੱਲ) ਨਾਲ ਸ਼ਲੋਕ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕੋ। ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ।
ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਾਂ ਗਤੋਪਿ ਵਾ । ਯਃ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ॥ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਾਯ ਨਮਃ ॥ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ ॥
ਅਰਥ: ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।
ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਦੋ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਅਗਰਬੱਤੀ ਜਗਾਓ। ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ।
ਦੀਪਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮ ਦੀਪਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਦੀਪੋ ਹਰਤੁ ਮੇ ਪਾਪਂ ਦੀਪਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥
ਅਰਥ: ਦੀਵੇ ਦੀ ਜੋਤ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹੀ ਜਨਾਰਦਨ ਹੈ। ਦੀਵਾ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ; ਹੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਜੋਤ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁੱਧੀ
ਆਚਮਨ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਸੱਜੀ ਹਥੇਲੀ ਨੂੰ ਬੁੱਕ ਵਾਂਗ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਲਓ ਅਤੇ "ਕੇਸ਼ਵਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ" ਕਹਿ ਕੇ ਪੀ ਲਓ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ "ਨਾਰਾਇਣਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ" ਅਤੇ "ਮਾਧਵਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ" ਕਹਿ ਕੇ ਦੁਹਰਾਓ (ਤਿੰਨ ਘੁੱਟ)। "ਗੋਵਿੰਦਾਯ ਨਮਃ" ਕਹਿ ਕੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਅਤੇ "ਵਿਸ਼ਣਵੇ ਨਮਃ" ਕਹਿ ਕੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਪਾਓ। ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬਾਕੀ ਨਾਮ ਬੋਲੋ।
ਓਂ ਕੇਸ਼ਵਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਨਾਰਾਯਣਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਮਾਧਵਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਓਂ ਮਧੁਸੂਦਨਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਵਾਮਨਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਸ਼੍ਰੀਧਰਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਪਦ੍ਮਨਾਭਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਦਾਮੋਦਰਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਸਙ੍ਕਰ੍ਸ਼ਣਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤ੍ਤਮਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਅਧੋਕ੍ਸ਼ਜਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਨਾਰਸਿਂਹਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਅਚ੍ਯੁਤਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਹਰਯੇ ਨਮਃ । ਓਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਾਯ ਨਮਃ ॥
ਅਰਥ: ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ 24 ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ-ਬਾਹਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ।
ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨਾ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਅਕਸ਼ਤ ਦੇ ਕੁਝ ਦਾਣੇ ਲੈ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਪਿੱਛੇ ਸੁੱਟ ਦਿਓ।
ਉਤ੍ਤਿਸ਼੍ਠਨ੍ਤੁ ਭੂਤਪਿਸ਼ਾਚਾਃ ਯ ਏਤੇ ਭੂਮਿਭਾਰਕਾਃ । ਏਤੇਸ਼ਾਮਵਿਰੋਧੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਰ੍ਮ ਸਮਾਰਭੇ ॥
ਅਰਥ: ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਭੂਤ-ਪ੍ਰਾਣੀ ਉੱਠ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਸੱਜੀ ਨਾਸ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਖੱਬੀ ਨਾਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲਓ; ਦੋਵੇਂ ਨਾਸਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਸਾਹ ਰੋਕੋ; ਫਿਰ ਸੱਜੀ ਨਾਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੀਖਿਆ ਨਹੀਂ ਲਈ, ਉਹ ਬਸ "ਓਮ" ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਓਂ ਭੂਃ । ਓਂ ਭੁਵਃ । ਓਂ ਸੁਵਃ । ਓਂ ਮਹਃ । ਓਂ ਜਨਃ । ਓਂ ਤਪਃ । ਓਂ ਸਤ੍ਯਮ੍ । ਓਂ ਤਤ੍ਸਵਿਤੁਰ੍ਵਰੇਣ੍ਯਂ ਭਰ੍ਗੋ ਦੇਵਸ੍ਯ ਧੀਮਹਿ । ਧਿਯੋ ਯੋ ਨਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍ ॥ ਓਮਾਪੋ ਜ੍ਯੋਤੀ ਰਸੋਮ੍ਰਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਭੂਰ੍ਭੁਵਸ੍ਸੁਵਰੋਮ੍ ॥
ਅਰਥ: ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਹ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੂਜਾ ਲਈ ਮਨ ਟਿਕ ਜਾਵੇ।
ਸੰਕਲਪ
ਸੰਕਲਪ (ਪ੍ਰਣ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਲਓ, ਹੇਠਾਂ ਖੱਬੀ ਹਥੇਲੀ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫੜੋ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੰਕਲਪ ਬੋਲੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਪ ਨੇ ਅੱਜ ਦਾ ਪੰਚਾਂਗ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਗੋਤ ਅਤੇ ਨਾਮ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਚਮਨੀ ਨਾਲ ਅਕਸ਼ਤ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿਓ।
…
ਅਰਥ: ਮੈਂ ਸਮਾਂ, ਸਥਾਨ, ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਜਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ, ਹਿੰਮਤ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ।
The Ekadashi vow
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: Right after the sankalpam, take a little water in the right palm, say this vow before the Lord and leave the water in the plate. Decide now which form of the fast you will keep (nirjala, water only, fruit and milk, or one grain-free meal) and keep to it.
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾਹਮਪਰੇਹਨਿ । ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਸ਼ਰਣਂ ਮੇ ਭਵਾਚ੍ਯੁਤ ॥
ਅਰਥ: O lotus-eyed Lord, I will stay without food on Ekadashi and eat on the next day (Dwadashi). O Achyuta, be my refuge.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਲਸ਼ ਪੂਜਾ
ਕਲਸ਼ ਪੂਜਾ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਕਲਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੰਦਨ, ਕੁਮਕੁਮ (ਰੋਲੀ) ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ ਲਗਾਓ। ਸੱਜੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਕਲਸ਼ ਦਾ ਮੂੰਹ ਢੱਕ ਕੇ ਮੰਤਰ ਬੋਲੋ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿਓ।
ਕਲਸ਼ਸ੍ਯ ਮੁਖੇ ਵਿਸ਼੍ਣੁਃ ਕਣ੍ਠੇ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਮੂਲੇ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਧ੍ਯੇ ਮਾਤ੍ਰਿਗਣਾਃ ਸ੍ਮ੍ਰਿਤਾਃ ॥ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਤੁ ਸਾਗਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਰਿਗ੍ਵੇਦੋਥ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਃ ਸਾਮਵੇਦੋ ਹ੍ਯਥਰ੍ਵਣਃ ॥ ਅਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚ ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਲਸ਼ਾਮ੍ਬੁ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ॥ ਗਙ੍ਗੇ ਚ ਯਮੁਨੇ ਚੈਵ ਗੋਦਾਵਰਿ ਸਰਸ੍ਵਤਿ । ਨਰ੍ਮਦੇ ਸਿਨ੍ਧੁ ਕਾਵੇਰਿ ਜਲੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਕੁਰੁ ॥
ਅਰਥ: ਕਲਸ਼ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰ, ਤਲੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਸੱਤ ਦੀਪ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਵੇਦ ਇਸ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਗੋਦਾਵਰੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਨਰਮਦਾ, ਸਿੰਧੂ ਅਤੇ ਕਾਵੇਰੀ, ਇਸ ਜਲ ਵਿੱਚ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਵੋ।
ਕਲਸ਼ ਦੇ ਜਲ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਏ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਅੰਬ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਉੱਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਲ ਛਿੜਕੋ।
ਕਲਸ਼ੋਦਕੇਨ ਪੂਜਾਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ, ਦੇਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ ॥
ਅਰਥ: ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਜਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨਾ।
ਗਣਪਤੀ ਪੂਜਾ
ਗਣਪਤੀ ਪੂਜਾ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਹਲਦੀ ਦੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਗਣਪਤੀ (ਹਲਦੀ ਗਣਪਤੀ) ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਕਲਸ਼ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖੋ। 16 ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਅਕਸ਼ਤ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਨੈਵੇਦ ਵਜੋਂ ਕੇਲਾ ਜਾਂ ਗੁੜ ਚੜ੍ਹਾਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਵਰਤ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਘਨ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।
ਓਂ ਸੁਮੁਖਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਏਕਦਨ੍ਤਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਕਪਿਲਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਗਜਕਰ੍ਣਕਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਲਮ੍ਬੋਦਰਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਵਿਕਟਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਵਿਘ੍ਨਰਾਜਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਗਣਾਧਿਪਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਧੂਮਕੇਤਵੇ ਨਮਃ । ਓਂ ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਫਾਲਚਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਗਜਾਨਨਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਵਕ੍ਰਤੁਣ੍ਡਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਸ਼ੂਰ੍ਪਕਰ੍ਣਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਹੇਰਮ੍ਬਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਸ੍ਕਨ੍ਦਪੂਰ੍ਵਜਾਯ ਨਮਃ ॥ ਓਂ ਮਹਾਗਣਾਧਿਪਤਯੇ ਨਮਃ, ਸ਼ੋਡਸ਼ਨਾਮਭਿਃ ਪੁਸ਼੍ਪਾਣਿ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥ ਵਕ੍ਰਤੁਣ੍ਡ ਮਹਾਕਾਯ ਸੂਰ੍ਯਕੋਟਿ ਸਮਪ੍ਰਭ । ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਂ ਕੁਰੁ ਮੇ ਦੇਵ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥
ਅਰਥ: ਸੋਲਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਟੇਢੀ ਸੁੰਡ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਕਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਦਾ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਸ਼ੋਡਸ਼ੋਪਚਾਰ ਪੂਜਾ
Dhyanam (meditation)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: Join the palms, look at the Lord and picture Vaikunthanatha seated in Vaikuntha with Sri and Bhu Devi.
ਮੇਘਸ਼੍ਯਾਮਂ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਂ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਙ੍ਕਂ ਕੌਸ੍ਤੁਭੋਦ੍ਭਾਸਿਤਾਙ੍ਗਮ੍ । ਪੁਣ੍ਯੋਪੇਤਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਯਤਾਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਸ਼੍ਣੁਂ ਵਨ੍ਦੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਨਾਥਮ੍ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਧ੍ਯਾਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: I worship Vishnu, the one Lord of all the worlds, dark as a rain cloud, in yellow silk, marked with Srivatsa, his body shining with the Kaustubha gem, full of grace, with long lotus eyes.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਵਾਹਨ (ਸੱਦਾ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਕਸ਼ਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿਓ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ਾ ਪੁਰੁਸ਼ਃ । ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ । ਸ ਭੂਮਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਵਾ । ਅਤ੍ਯਤਿਸ਼੍ਠਦ੍ਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਮ੍ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਆਵਾਹਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਉਸ ਪੁਰਖ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਰ ਹਨ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਆਸਨ (ਬੈਠਕ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਆਸਨ ਲਈ ਅਕਸ਼ਤ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਪੁਰੁਸ਼ ਏਵੇਦਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ । ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਯਚ੍ਚ ਭਵ੍ਯਮ੍ । ਉਤਾਮ੍ਰਿਤਤ੍ਵਸ੍ਯੇਸ਼ਾਨਃ । ਯਦਨ੍ਨੇਨਾਤਿਰੋਹਤਿ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਨਵਰਤ੍ਨਖਚਿਤ ਸਿਂਹਾਸਨਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁਰਖ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੌਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਸਿੰਘਾਸਨ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪਾਦ੍ਯ (ਚਰਨ ਧੋਣਾ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਆਚਮਨੀ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ (ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ) ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਏਤਾਵਾਨਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ । ਅਤੋ ਜ੍ਯਾਯਾਂਸ਼੍ਚ ਪੂਰੁਸ਼ਃ । ਪਾਦੋਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ । ਤ੍ਰਿਪਾਦਸ੍ਯਾਮ੍ਰਿਤਂ ਦਿਵਿ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਪਾਦਯੋਃ ਪਾਦ੍ਯਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਰਖ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਰਘ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ ਮਿਲਿਆ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਲ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਤ੍ਰਿਪਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵ ਉਦੈਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ਃ । ਪਾਦੋਸ੍ਯੇਹਾਭਵਾਤ੍ਪੁਨਃ । ਤਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਙ੍ਵ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ੍ । ਸਾਸ਼ਨਾਨਸ਼ਨੇ ਅਭਿ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਹਸ੍ਤਯੋਃ ਅਰ੍ਘ੍ਯਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਪੁਰਖ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸੇ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਗਏ; ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਲਈ ਜਲ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਆਚਮਨੀਯ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਮੁਖ ਵੱਲ ਆਚਮਨ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਰਾਡਜਾਯਤ । ਵਿਰਾਜੋ ਅਧਿ ਪੂਰੁਸ਼ਃ । ਸ ਜਾਤੋ ਅਤ੍ਯਰਿਚ੍ਯਤ । ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੂਮਿਮਥੋ ਪੁਰਃ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਮੁਖੇ ਆਚਮਨੀਯਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਉਸੇ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਚਮਨ ਲਈ ਜਲ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ ਇਸ਼ਨਾਨ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਪੰਕਤੀ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਘਿਓ, ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਖੰਡ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਓ (ਜੇ ਤਸਵੀਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਛਿੜਕੋ)। ਫਿਰ ਸਾਫ਼ ਜਲ ਛਿੜਕੋ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਮ੍ — ਆਪ੍ਯਾਯਸ੍ਵ ਸਮੇਤੁ ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਤਃ ਸੋਮ ਵ੍ਰਿਸ਼੍ਣਿਯਮ੍ । ਭਵਾ ਵਾਜਸ੍ਯ ਸਙ੍ਗਥੇ ॥ ਦਧਿ — ਦਧਿਕ੍ਰਾਵ੍ਣੋ ਅਕਾਰਿਸ਼ਂ ਜਿਸ਼੍ਣੋਰਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਵਾਜਿਨਃ । ਸੁਰਭਿ ਨੋ ਮੁਖਾ ਕਰਤ੍ਪ੍ਰ ਣ ਆਯੂਂਸ਼ਿ ਤਾਰਿਸ਼ਤ੍ ॥ ਘ੍ਰਿਤਮ੍ — ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਸਿ ਜ੍ਯੋਤਿਰਸਿ ਤੇਜੋਸਿ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਵਿਤੋਤ੍ਪੁਨਾਤ੍ਵਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇਣ ਪਵਿਤ੍ਰੇਣ ਵਸੋਸ੍ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ ॥ ਮਧੁ — ਮਧੁਵਾਤਾ ਰਿਤਾਯਤੇ ਮਧੁਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤਿ ਸਿਨ੍ਧਵਃ । ਮਾਧ੍ਵੀਰ੍ਨਃ ਸਨ੍ਤ੍ਵੋਸ਼ਧੀਃ ॥ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ — ਸ੍ਵਾਦੁਃ ਪਵਸ੍ਵ ਦਿਵ੍ਯਾਯ ਜਨ੍ਮਨੇ ਸ੍ਵਾਦੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਸੁਹਵੀਤੁ ਨਾਮ੍ਨੇ ॥ ਪਞ੍ਚਾਮ੍ਰਿਤ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ: ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਘਿਓ, ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਖੰਡ।
ਇਸ਼ਨਾਨ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਉੱਤੇ ਸਾਫ਼ ਜਲ ਛਿੜਕੋ, ਫਿਰ ਪੂੰਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ।
ਯਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ੇਣ ਹਵਿਸ਼ਾ । ਦੇਵਾ ਯਜ੍ਞਮਤਨ੍ਵਤ । ਵਸਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਯਾਸੀਦਾਜ੍ਯਮ੍ । ਗ੍ਰੀਸ਼੍ਮ ਇਧ੍ਮਸ਼੍ਸ਼ਰਦ੍ਧਵਿਃ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਸ਼ੁਦ੍ਧੋਦਕ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਹੀ ਆਹੂਤੀ ਬਣਾ ਕੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਵਸਤਰ (ਕੱਪੜਾ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਹਲਦੀ ਲੱਗੇ ਸੂਤੀ ਧਾਗਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ (ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਕੱਪੜਾ / ਬਲਾਊਜ਼ ਦਾ ਟੁਕੜਾ) ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਸਪ੍ਤਾਸ੍ਯਾਸਨ੍ਪਰਿਧਯਃ । ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤ ਸਮਿਧਃ ਕ੍ਰਿਤਾਃ । ਦੇਵਾ ਯਦ੍ਯਜ੍ਞਂ ਤਨ੍ਵਾਨਾਃ । ਅਬਧ੍ਨਨ੍ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਪਸ਼ੁਮ੍ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਉਸ ਯੱਗ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਹੱਦਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਸੱਤ ਸਮਿਧਾਵਾਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਬਸਤਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯੱਗੋਪਵੀਤ (ਜਨੇਊ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਜਨੇਊ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਅਕਸ਼ਤ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਬਰ੍ਹਿਸ਼ਿ ਪ੍ਰੌਕ੍ਸ਼ਨ੍ । ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਜਾਤਮਗ੍ਰਤਃ । ਤੇਨ ਦੇਵਾ ਅਯਜਨ੍ਤ । ਸਾਧ੍ਯਾ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਚ ਯੇ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਜਨੇਊ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਗੰਧ (ਚੰਦਨ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਅਨਾਮਿਕਾ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਲਗਾਓ, ਫਿਰ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਕੁਮਕੁਮ ਲਗਾਓ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜ੍ਞਾਤ੍ਸਰ੍ਵਹੁਤਃ । ਸਮ੍ਭ੍ਰਿਤਂ ਪ੍ਰਿਸ਼ਦਾਜ੍ਯਮ੍ । ਪਸ਼ੂਂਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਵਾਯਵ੍ਯਾਨ੍ । ਆਰਣ੍ਯਾਨ੍ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਸ਼੍ਰੀਗਨ੍ਧਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਉਸ ਯੱਗ ਤੋਂ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਘਿਓ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਸੁਗੰਧਿਤ ਚੰਦਨ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਕਸ਼ਤ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਅਕਸ਼ਤ (ਹਲਦੀ ਮਿਲੇ ਚੌਲ) ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜ੍ਞਾਤ੍ਸਰ੍ਵਹੁਤਃ । ਰਿਚਃ ਸਾਮਾਨਿ ਜਜ੍ਞਿਰੇ । ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ । ਯਜੁਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਜਾਯਤ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਅਲਙ੍ਕਰਣਾਰ੍ਥਂ ਅਕ੍ਸ਼ਤਾਨ੍ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਉਸ ਯੱਗ ਤੋਂ ਰਿਗ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਜੋਂ ਅਕਸ਼ਤ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਸ਼ਪ (ਫੁੱਲ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਫੁੱਲ, ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਹਾਰ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸ਼੍ਵਾ ਅਜਾਯਨ੍ਤ । ਯੇ ਕੇ ਚੋਭਯਾਦਤਃ । ਗਾਵੋ ਹ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਾ ਅਜਾਵਯਃ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਪੁਸ਼੍ਪੈਃ ਪੂਜਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਉਸੇ ਤੋਂ ਘੋੜੇ, ਗਾਵਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਭੇਡਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ। ਮੈਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅੰਗ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਨਾਮਾਵਲੀ
Anga pooja
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: Offer a tulasi leaf, a flower or akshata at each part of the Lord's form, from the feet up to the head, saying one line for each.
ਓਂ ਕੇਸ਼ਵਾਯ ਨਮਃ — ਪਾਦੌ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਯ ਨਮਃ — ਗੁਲ੍ਫੌ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਇਨ੍ਦਿਰਾਪਤਯੇ ਨਮਃ — ਜਙ੍ਘੇ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਅਨਘਾਯ ਨਮਃ — ਜਾਨੁਨੀ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਾਯ ਨਮਃ — ਊਰੂ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਵਿਸ਼੍ਟਰਸ਼੍ਰਵਸੇ ਨਮਃ — ਕਟਿਂ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਸ੍ਥਾਖਿਲਭੁਵਨਾਯ ਨਮਃ — ਉਦਰਂ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਾਯ ਨਮਃ — ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਂ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਪਾਣਯੇ ਨਮਃ — ਬਾਹੂਨ੍ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਕਮ੍ਬੁਕਣ੍ਠਾਯ ਨਮਃ — ਕਣ੍ਠਂ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਨਿਭਵਕ੍ਤ੍ਰਾਯ ਨਮਃ — ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਕੁਨ੍ਦਕੁਟ੍ਮਲਦਨ੍ਤਾਯ ਨਮਃ — ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਨਾਸਾਗ੍ਰਮੌਕ੍ਤਿਕਾਯ ਨਮਃ — ਨਾਸਿਕਾਂ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਸੂਰ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਧਾਰਿਣੇ ਨਮਃ — ਨੇਤ੍ਰਾਣਿ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਿਰਸੇ ਨਮਃ — ਸ਼ਿਰਃ ਪੂਜਯਾਮਿ । ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਨਮਃ — ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਙ੍ਗਾਨਿ ਪੂਜਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: Worshipping each limb of the Lord with one of his names: the feet, ankles, shins, knees, thighs, waist, belly, chest, arms, neck, face, teeth, nose, eyes and head, and then the whole form.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Namavali (108 times)108 ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਓ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: Say the eight-syllable mantra 108 times, offering a tulasi leaf or akshata with each repetition and tapping the counter. Those who know the Vishnu or Venkateswara ashtottara shatanamavali may read it here instead.
ਓਂ ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯ ॥
ਅਰਥ: Om, salutations to Narayana.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਤੋਤਰ ਅਤੇ ਜਾਪ
Vishnu Sahasranamam
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: Read the full Vishnu Sahasranama stotram (from the dhyanam to the phala shruti) from a book or the app, offering a tulasi leaf or akshata from time to time. If you cannot read all of it, say this shloka three times: Lord Shiva taught that one "Rama" is equal to the thousand names. In Dhanurmasa many families also recite Tiruppavai (Godadevi's pasurams) here.
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮੇਤਿ ਰਮੇ ਰਾਮੇ ਮਨੋਰਮੇ । ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਰਾਮਨਾਮ ਵਰਾਨਨੇ ॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼੍ਣੁਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: Shiva says to Parvati: "I delight in Rama by repeating Shri Rama, Rama, Rama; the name of Rama equals the thousand names." I offer the Vishnu Sahasranama to the Lord.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਰਤ ਕਥਾ
Chapter 1 — Mukkoti Ekadashi
The Shukla Ekadashi in Dhanurmasa, when the Sun is in Dhanus, is the greatest of all Ekadashis. Dhanurmasa is the time of the dawn of the gods (their Brahma muhurtham), and on this day it is believed that the gates of Vaikuntha stand open.
Telugu tradition tells that on this day the three crore (mukkoti) devatas, troubled by the demons, came to Vaikuntha through its northern gate to have darshan of Mahavishnu and seek his protection. The Lord received them with grace. So the day is called Mukkoti Ekadashi, and the northern gate is called the uttara dwaram or Vaikuntha dwaram.
ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਦੇ ਅਕਸ਼ਤ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ।
Chapter 2 — The boon of the northern gate
At the beginning of creation, two powerful demons, Madhu and Kaitabha, arose while Vishnu lay in yoga nidra and attacked Brahma. Vishnu fought them for a very long time. Pleased by their strength, the demons offered him a boon, and the Lord asked for their death. Defeated, they turned to him with devotion.
The temple tradition of the Sri Vaishnavas tells that the two then prayed: "Lord, grant us a place in your Vaikuntha. And on this day, whoever sees you coming out through the northern gate, and whoever hears our story, let them too reach Vaikuntha." The Lord granted it. That is why, on Vaikuntha Ekadashi, the Lord is brought out through the northern gate in temples such as Srirangam and Tirumala, and devotees pass through it for darshan.
ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਦੇ ਅਕਸ਼ਤ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ।
Chapter 3 — Mokshada Ekadashi and King Vaikhanasa
The Shukla Ekadashi of Margashira is also called Mokshada Ekadashi, the Ekadashi that grants liberation, and it is the day the Bhagavad Gita is remembered (Gita Jayanti); in many years Vaikuntha Ekadashi falls on this day.
The Purana tells of King Vaikhanasa of the city of Champaka, who ruled his people like a father. One night he dreamt that his father was suffering in naraka. Distressed, he asked the learned men of his court, who sent him to the sage Parvata. By his yogic sight the sage saw that the king's father was suffering for a wrong done in his life, and said: "Keep the Mokshada Ekadashi vratam with your family and give its merit to your father."
The king did so with devotion. At once his father was freed, and blessing his son, rose to the higher worlds. Whoever keeps this Ekadashi, reads this story and remembers the Lord is freed from sins and gains the Lord's grace for themselves and their ancestors.
ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਦੇ ਅਕਸ਼ਤ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ।
ਉਪਚਾਰ ਅਤੇ ਆਰਤੀ
ਧੂਪ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਭਗਵਾਨ ਅੱਗੇ ਅਗਰਬੱਤੀ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਘੁਮਾਓ ਅਤੇ ਘੰਟੀ ਵਜਾਓ।
ਯਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਵ੍ਯਦਧੁਃ । ਕਤਿਧਾ ਵ੍ਯਕਲ੍ਪਯਨ੍ । ਮੁਖਂ ਕਿਮਸ੍ਯ ਕੌ ਬਾਹੂ । ਕਾਵੂਰੂ ਪਾਦਾਵੁਚ੍ਯੇਤੇ ॥ ਵਨਸ੍ਪਤ੍ਯੁਦ੍ਭਵੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਨਾਨਾਗਨ੍ਧੈਃ ਸੁਸਂਯੁਤਃ । ਆਘ੍ਰੇਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਧੂਪੋਯਂ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਿਹ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਧੂਪਮਾਘ੍ਰਾਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ? ਮੈਂ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਸੁਗੰਧਿਤ ਧੂਪ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
ਦੀਪ (ਦੀਵਾ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਘੰਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਭਗਵਾਨ ਅੱਗੇ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਘੁਮਾਓ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਯ ਮੁਖਮਾਸੀਤ੍ । ਬਾਹੂ ਰਾਜਨ੍ਯਃ ਕ੍ਰਿਤਃ । ਊਰੂ ਤਦਸ੍ਯ ਯਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਃ । ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਅਜਾਯਤ ॥ ਸਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਯੋਜਿਤਂ ਮਯਾ । ਗ੍ਰਿਹਾਣ ਮਙ੍ਗਲਂ ਦੀਪਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਤਿਮਿਰਾਪਹਮ੍ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਦੀਪਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਿਆ, ਬਾਹਾਂ ਯੋਧੇ, ਪੱਟ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਚਰਨ ਕਾਮੇ ਬਣੇ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਿੰਨ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਦੀਵਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
ਨੈਵੇਦ (ਭੋਗ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਪ੍ਰਸਾਦ, ਕੇਲੇ ਅਤੇ ਫਲ ਭਗਵਾਨ ਅੱਗੇ ਰੱਖੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜਲ ਛਿੜਕੋ, ਫਿਰ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ "ਪ੍ਰਾਣਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ" ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਪੰਜ ਵਾਰ ਭੋਗ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵਿਖਾਓ। ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਮਨਸੋ ਜਾਤਃ । ਚਕ੍ਸ਼ੋਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਅਜਾਯਤ । ਮੁਖਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ । ਪ੍ਰਾਣਾਦ੍ਵਾਯੁਰਜਾਯਤ ॥ ਓਂ ਭੂਰ੍ਭੁਵਸ੍ਸੁਵਃ । ਤਤ੍ਸਵਿਤੁਰ੍ਵਰੇਣ੍ਯਂ ਭਰ੍ਗੋ ਦੇਵਸ੍ਯ ਧੀਮਹਿ । ਧਿਯੋ ਯੋ ਨਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍ ॥ ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਵਰ੍ਤੇਨ ਪਰਿਸ਼ਿਞ੍ਚਾਮਿ (ਸਾਯਙ੍ਕਾਲੇ — ਰਿਤਂ ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯੇਨ ਪਰਿਸ਼ਿਞ੍ਚਾਮਿ) । ਅਮ੍ਰਿਤਮਸ੍ਤੁ । ਅਮ੍ਰਿਤੋਪਸ੍ਤਰਣਮਸਿ ॥ ਓਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਅਪਾਨਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਵ੍ਯਾਨਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਉਦਾਨਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਸਮਾਨਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ ॥ ਮਧ੍ਯੇ ਮਧ੍ਯੇ ਪਾਨੀਯਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ । ਅਮ੍ਰਿਤਾਪਿਧਾਨਮਸਿ । ਉਤ੍ਤਰਾਪੋਸ਼ਨਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ । ਹਸ੍ਤੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯਾਮਿ । ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯਾਮਿ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਚਮਨੀਯਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਮਹਾਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਇਹ ਮਹਾਂ ਨੈਵੇਦ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਤਾਂਬੂਲ (ਪਾਨ-ਸੁਪਾਰੀ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸੁਪਾਰੀ ਸਮੇਤ ਪਾਨ ਦੇ ਦੋ ਪੱਤੇ (ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੇਲਾ) ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਨਾਭ੍ਯਾ ਆਸੀਦਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਮ੍ । ਸ਼ੀਰ੍ਸ਼੍ਣੋ ਦ੍ਯੌਃ ਸਮਵਰ੍ਤਤ । ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਭੂਮਿਰ੍ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਤ੍ । ਤਥਾ ਲੋਕਾਂ ਅਕਲ੍ਪਯਨ੍ ॥ ਪੂਗੀਫਲਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਨਾਗਵਲ੍ਲੀਦਲੈਰ੍ਯੁਤਮ੍ । ਕਰ੍ਪੂਰਚੂਰ੍ਣਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਿਹ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼, ਸਿਰ ਤੋਂ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸੁਪਾਰੀ, ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਵਾਲਾ ਇਹ ਤਾਂਬੂਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
ਨੀਰਾਜਨ (ਕਪੂਰ ਦੀ ਆਰਤੀ)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਆਰਤੀ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਘੰਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਭਗਵਾਨ ਅੱਗੇ ਘੜੀ ਦੀ ਸੂਈ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਓ। ਸਾਰੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਣ। ਫਿਰ ਹਾਜ਼ਰ ਸਭ ਨੂੰ ਆਰਤੀ ਦਿਓ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਰਤੀ ਲੈ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲਾਉਣ।
ਵੇਦਾਹਮੇਤਂ ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਮਹਾਨ੍ਤਮ੍ । ਆਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣਂ ਤਮਸਸ੍ਤੁ ਪਾਰੇ । ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਰੂਪਾਣਿ ਵਿਚਿਤ੍ਯ ਧੀਰਃ । ਨਾਮਾਨਿ ਕ੍ਰਿਤ੍ਵਾਭਿਵਦਨ੍ ਯਦਾਸ੍ਤੇ ॥ ਮਙ੍ਗਲਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਣੁਃ ਮਙ੍ਗਲਂ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ । ਮਙ੍ਗਲਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਃ ਮਙ੍ਗਲਾਯਤਨਂ ਹਰਿਃ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਕਰ੍ਪੂਰ ਨੀਰਾਜਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਪੂਰ ਦੀ ਜੋਤ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਮੰਤਰ ਪੁਸ਼ਪ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ ਲਓ, ਮੰਤਰ ਬੋਲੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਯਜ੍ਞੇਨ ਯਜ੍ਞਮਯਜਨ੍ਤ ਦੇਵਾਃ । ਤਾਨਿ ਧਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਥਮਾਨ੍ਯਾਸਨ੍ । ਤੇ ਹ ਨਾਕਂ ਮਹਿਮਾਨਃ ਸਚਨ੍ਤੇ । ਯਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵੇ ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਃ ॥ ਨਾਰਾਯਣਾਯ ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਧੀਮਹਿ । ਤਨ੍ਨੋ ਵਿਸ਼੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਸੁਵਰ੍ਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੁਸ਼੍ਪਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯੱਗ ਨਾਲ ਯੱਗ-ਪੁਰਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਉਹੀ ਪਹਿਲੇ ਧਰਮ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਵਿਸ਼ਣੂ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ।
ਪਰਿਕਰਮਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ3 ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਓ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਘੜੀ ਦੀ ਸੂਈ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰੋ (ਜਾਂ ਖੜ੍ਹੇ-ਖੜ੍ਹੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਜਾਓ), ਫਿਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਮਰਦ ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਔਰਤਾਂ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਬੈਠ ਕੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਉਣ।
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਕ੍ਰਿਤਾਨਿ ਚ । ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣ ਪਦੇ ਪਦੇ ॥ ਪਾਪੋਹਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਾਹਂ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਪਾਪਸਮ੍ਭਵਃ । ਤ੍ਰਾਹਿ ਮਾਂ ਕ੍ਰਿਪਯਾ ਦੇਵ ਸ਼ਰਣਾਗਤਵਤ੍ਸਲ ॥ ਅਨ੍ਯਥਾ ਸ਼ਰਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਮਮ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰੁਣ੍ਯਭਾਵੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ ਰਕ੍ਸ਼ ਜਨਾਰ੍ਦਨ ॥ ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥਾਯ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਆਤ੍ਮਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣ ਨਮਸ੍ਕਾਰਾਨ੍ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
ਅਰਥ: ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਪਰਿਕਰਮਾ ਦੇ ਹਰ ਕਦਮ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਸਮਾਪਤੀ
Prayer for forgiveness
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: Join the palms and ask the Lord to forgive any mistakes. Then pour a little water over akshata in the plate, offering the merit of the pooja to the Lord.
ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀਨਂ ਕ੍ਰਿਯਾਹੀਨਂ ਭਕ੍ਤਿਹੀਨਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਯਤ੍ਪੂਜਿਤਂ ਮਯਾ ਦੇਵ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਤਦਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥ ਅਪਰਾਧਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇਹਰ੍ਨਿਸ਼ਂ ਮਯਾ । ਦਾਸੋਯਮਿਤਿ ਮਾਂ ਮਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤ੍ਤਮ ॥ ਅਨੇਨ ਮਯਾ ਕ੍ਰਿਤ ਪੂਜਯਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਕਃ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥੋ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਣੁਃ ਸੁਪ੍ਰੀਤਃ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਵਰਦੋ ਭਵਤੁ ॥
ਅਰਥ: Whatever I have worshipped without proper mantra, action or devotion, Lord, let it be complete. Forgive the thousands of mistakes I make day and night. May Vaikunthanatha Mahavishnu be pleased and grant boons.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Tirtham
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: Take the tirtham with a tulasi leaf in the right palm and sip it (unless you keep a nirjala fast). The grain-free naivedyam may be taken by those keeping a fruit-and-milk fast and shared with others.
ਅਕਾਲਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਹਰਣਂ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਨਿਵਾਰਣਮ੍ । ਸਮਸ੍ਤਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਵਿਸ਼੍ਣੁਪਾਦੋਦਕਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥
ਅਰਥ: The holy water from the Lord's feet removes untimely death, cures all illness and destroys all sins.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Jagarana
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: Spend the rest of the day and, if your health allows, the night in prayer: bhajans, nama sankirtana, reading the Gita or Bhagavatam. In the evening light a lamp before the Lord and at the tulasi plant. Avoid sleeping in the day, anger and gossip. Do not pluck tulasi leaves today.
ਹਰੇ ਰਾਮ ਹਰੇ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਹਰੇ ਹਰੇ । ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣ ਹਰੇ ਹਰੇ ॥
ਅਰਥ: The maha mantra: calling on Hari, Rama and Krishna again and again.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਾਰਣ (ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਣਾ)
Dwadashi pooja
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: On Dwadashi morning, bathe and do a short pooja: light the lamp, offer tulasi (plucked on Dashami, or fallen leaves), say the mantra twelve or more times, offer naivedyam of the food you will eat and do harati. Give food, rice or dakshina to a needy person or a Brahmin if you can.
ਓਂ ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯ ॥
ਅਰਥ: Salutations to Narayana.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Parana (breaking the fast)
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ: Within the parana time shown in the app's calendar, take a little tirtham with a tulasi leaf, say this prayer, and break the fast with simple food (many begin with rice cooked for the Lord). Do not let the parana pass the end of Dwadashi.
ਅਜ੍ਞਾਨਤਿਮਿਰਾਨ੍ਧਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤੇਨਾਨੇਨ ਕੇਸ਼ਵ । ਪ੍ਰਸੀਦ ਸੁਮੁਖੋ ਨਾਥ ਜ੍ਞਾਨਦ੍ਰਿਸ਼੍ਟਿਪ੍ਰਦੋ ਭਵ ॥
ਅਰਥ: O Keshava, by this vratam be pleased with me, who am blinded by the darkness of ignorance; O Lord with the gracious face, grant me the eye of knowledge.
ਅਨੁਵਾਦ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
🙏 ਪੂਜਾ ਸੰਪੂਰਨ
ਭਗਵਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ। ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ।