ਤਿਥੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮਦਿਨ ਕੀ ਹੈ?
ਤਿਥੀ ਇੱਕ ਚੰਦਰ ਦਿਨ ਹੈ: ਉਹ ਸਮਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਸੂਰਜ ਤੋਂ 12° ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਚੰਦਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 30 ਤਿਥੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, 15 ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ (ਚਾਨਣਾ ਪੱਖ) ਵਿੱਚ ਅਤੇ 15 ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ (ਹਨੇਰਾ ਪੱਖ) ਵਿੱਚ। ਤਿਥੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮਦਿਨ, ਜਾਂ ਜਨਮ ਤਿਥੀ, ਹਰ ਸਾਲ ਉਹ ਦਿਨ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜਨਮ ਦੀ ਤਿਥੀ ਉਸੇ ਚੰਦਰ ਮਹੀਨੇ (ਮਾਸ) ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਚੰਦਰ ਸਾਲ ਸੂਰਜੀ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 11 ਦਿਨ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤਿਥੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮਦਿਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਖਿਸਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ।
ਤਾਰੀਖ਼ ਕਿਵੇਂ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਲਈ ਜਨਮ ਦੇ ਪਲ ਦੀ ਤਿਥੀ, ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹੀਨਾ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਮਾਂ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਦੀ ਤਿਥੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਰ ਸਾਲ ਜਨਮਦਿਨ ਉਸ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋ ਉੱਥੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਉਹੀ ਤਿਥੀ ਹੋਵੇ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਇਸ ਲਈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਿੰਦੂ ਪੰਚਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਦੀ ਤਿਥੀ ਹੀ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦੀ ਤਿਥੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਾਰੀਖ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਅਧਿਕ ਮਹੀਨਾ ਹੋਵੇ
ਲਗਭਗ ਹਰ 32 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਮਹੀਨਾ, ਅਧਿਕ ਮਾਸ, ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤਿਉਹਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣ। ਜਿਸ ਸਾਲ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਸਾਲ ਜਨਮਦਿਨ ਨਿਯਮਿਤ (ਨਿਜ) ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਯਾਨੀ ਉਸ ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ, ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਜਨਮ ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਦਿਨ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਿਜ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਧਿਕ ਮਾਸ ਹਰ ਸਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ, ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀਏ
ਜਨਮਦਿਨ ਚੁਣੋ, ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ਼ ਭਰੋ, ਸਹੀ ਤਿਥੀ ਲਈ ਜਨਮ ਸਮਾਂ ਜੋੜੋ ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਚੁਣੋ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ ਜਿੱਥੇ ਜਨਮਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬਟਨ ਦਬਾਓ। ਇਹ ਟੂਲ ਵਿਆਹ, ਜਨੇਊ (ਉਪਨਯਨ) ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।