புருஷஸூக்தம் (ருக்³வேத³꞉)
வேத ஸூக்தங்கள் · தைத்திரீய ஆரண்யகம் (கிருஷ்ண யஜுர்வேதம்) · 24 ஸ்லோகங்கள்
ஸஹஸ்ரஶீர்ஷா புருஷ꞉ । ஸஹஸ்ராக்ஷ꞉ ஸஹஸ்ரபாத் । ஸ பூ⁴மிம் விஶ்வதோ வ்ருத்வா । அத்யதிஷ்ட²த்³த³ஶாங்கு³லம்
புருஷ ஏவேத³க்³ம் ஸர்வம் । யத்³பூ⁴தம் யச்ச ப⁴வ்யம் । உதாம்ருதத்வஸ்யேஶான꞉ । யத³ன்னேனாதிரோஹதி
ஏதாவானஸ்ய மஹிமா । அதோ ஜ்யாயாக்³ம்ஶ்ச பூருஷ꞉ । பாதோ³ஸ்ய விஶ்வா பூ⁴தானி । த்ரிபாத³ஸ்யாம்ருதம் தி³வி
த்ரிபாதூ³ர்த்⁴வ உதை³த்புருஷ꞉ । பாதோ³ஸ்யேஹாப⁴வாத்புன꞉ । ததோ விஷ்வங்வ்யக்ராமத் । ஸாஶனானஶனே அபி⁴
தஸ்மாத்³விராட³ஜாயத । விராஜோ அதி⁴ பூருஷ꞉ । ஸ ஜாதோ அத்யரிச்யத । பஶ்சாத்³பூ⁴மிமதோ² புர꞉
யத்புருஷேண ஹவிஷா । தே³வா யஜ்ஞமதன்வத । வஸந்தோ அஸ்யாஸீதா³ஜ்யம் । க்³ரீஷ்ம இத்⁴ம꞉ ஶரத்³த⁴வி꞉
ஸப்தாஸ்யாஸன்பரித⁴ய꞉ । த்ரி꞉ஸப்த ஸமித⁴꞉ க்ருதா꞉ । தே³வா யத்³யஜ்ஞம் தன்வானா꞉ । அப³த்⁴னன்புருஷம் பஶும்
தம் யஜ்ஞம் ப³ர்ஹிஷி ப்ரௌக்ஷன் । புருஷம் ஜாதமக்³ரத꞉ । தேன தே³வா அயஜந்த । ஸாத்⁴யா ருஷயஶ்ச யே
தஸ்மாத்³யஜ்ஞாத்ஸர்வஹுத꞉ । ஸம்ப்ரு⁴தம் ப்ருஷதா³ஜ்யம் । பஶூக்³ம்ஸ்தாக்³ம்ஶ்சக்ரே வாயவ்யான் । ஆரண்யான்க்³ராம்யாஶ்ச யே
தஸ்மாத்³யஜ்ஞாத்ஸர்வஹுத꞉ । ருச꞉ ஸாமானி ஜஜ்ஞிரே । ச²ந்தா³க்³ம்ஸி ஜஜ்ஞிரே தஸ்மாத் । யஜுஸ்தஸ்மாத³ஜாயத
தஸ்மாத³ஶ்வா அஜாயந்த । யே கே சோப⁴யாத³த꞉ । கா³வோ ஹ ஜஜ்ஞிரே தஸ்மாத் । தஸ்மாஜ்ஜாதா அஜாவய꞉
யத்புருஷம் வ்யத³து⁴꞉ । கதிதா⁴ வ்யகல்பயன் । முக²ம் கிமஸ்ய கௌ பா³ஹூ । காவூரூ பாதா³வுச்யேதே
ப்³ராஹ்மணோஸ்ய முக²மாஸீத் । பா³ஹூ ராஜன்ய꞉ க்ருத꞉ । ஊரூ தத³ஸ்ய யத்³வைஶ்ய꞉ । பத்³ப்⁴யாம் ஶூத்³ரோ அஜாயத
சந்த்³ரமா மனஸோ ஜாத꞉ । சக்ஷோ꞉ ஸூர்யோ அஜாயத । முகா²தி³ந்த்³ரஶ்சாக்³னிஶ்ச । ப்ராணாத்³வாயுரஜாயத
நாப்⁴யா ஆஸீத³ந்தரிக்ஷம் । ஶீர்ஷ்ணோ த்³யௌ꞉ ஸமவர்தத । பத்³ப்⁴யாம் பூ⁴மிர்தி³ஶ꞉ ஶ்ரோத்ராத் । ததா² லோகாக்³ம் அகல்பயன்
வேதா³ஹமேதம் புருஷம் மஹாந்தம் । ஆதி³த்யவர்ணம் தமஸஸ்து பாரே । ஸர்வாணி ரூபாணி விசித்ய தீ⁴ர꞉ । நாமானி க்ருத்வாபி⁴வத³ன்யதா³ஸ்தே
தா⁴தா புரஸ்தாத்³யமுதா³ஜஹார । ஶக்ர꞉ ப்ரவித்³வான்ப்ரதி³ஶஶ்சதஸ்ர꞉ । தமேவம் வித்³வானம்ருதம் இஹ ப⁴வதி । நான்ய꞉ பந்தா² அயனாய வித்³யதே
யஜ்ஞேன யஜ்ஞமயஜந்த தே³வா꞉ । தானி த⁴ர்மாணி ப்ரத²மான்யாஸன் । தே ஹ நாகம் மஹிமான꞉ ஸசந்தே । யத்ர பூர்வே ஸாத்⁴யா꞉ ஸந்தி தே³வா꞉
அத்³ப்⁴ய꞉ ஸம்பூ⁴த꞉ ப்ருதி²வ்யை ரஸாச்ச । விஶ்வகர்மண꞉ ஸமவர்ததாதி⁴ । தஸ்ய த்வஷ்டா வித³த⁴த்³ரூபமேதி । தத்புருஷஸ்ய விஶ்வமாஜானமக்³ரே
வேதா³ஹமேதம் புருஷம் மஹாந்தம் । ஆதி³த்யவர்ணம் தமஸ꞉ பரஸ்தாத் । தமேவம் வித்³வானம்ருத இஹ ப⁴வதி । நான்ய꞉ பந்தா² வித்³யதேயனாய
ப்ரஜாபதிஶ்சரதி க³ர்பே⁴ அந்த꞉ । அஜாயமானோ ப³ஹுதா⁴ விஜாயதே । தஸ்ய தீ⁴ரா꞉ பரிஜானந்தி யோனிம் । மரீசீனாம் பத³மிச்ச²ந்தி வேத⁴ஸ꞉
யோ தே³வேப்⁴ய ஆதபதி । யோ தே³வானாம் புரோஹித꞉ । பூர்வோ யோ தே³வேப்⁴யோ ஜாத꞉ । நமோ ருசாய ப்³ராஹ்மயே
ருசம் ப்³ராஹ்மம் ஜனயந்த꞉ । தே³வா அக்³ரே தத³ப்³ருவன் । யஸ்த்வைவம் ப்³ராஹ்மணோ வித்³யாத் । தஸ்ய தே³வா அஸன்வஶே
ஹ்ரீஶ்ச தே லக்ஷ்மீஶ்ச பத்ன்யௌ । அஹோராத்ரே பார்ஶ்வே । நக்ஷத்ராணி ரூபம் । அஶ்வினௌ வ்யாத்தம் । இஷ்டம் மனிஷாண । அமும் மனிஷாண । ஸர்வம் மனிஷாண
புருஷஸூக்தம் (ருக்³வேத³꞉) (ரிக் வேதம்)
மூலம்: Wikisource · CC BY-SA 4.0