హోమ్ › వేద మంత్రాలు › పురుషసూక్తమ్ (ఋగ్వేదః)

పురుషసూక్తమ్ (ఋగ్వేదః)

వేద సూక్తాలు · ఋగ్వేదం · 16 శ్లోకాలు

సహస్రశీర్షా పురుషః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ । స భూమిం విశ్వతో వృత్వాత్యతిష్ఠద్దశాంగులమ్ ॥ ౧ ॥

పురుష ఏవేదం సర్వం యద్భూతం యచ్చ భవ్యమ్ । ఉతామృతత్వస్యేశానో యదన్నేనాతిరోహతి ॥ ౨ ॥

ఏతావానస్య మహిమాతో జ్యాయాఁశ్చ పూరుషః । పాదోఽస్య విశ్వా భూతాని త్రిపాదస్యామృతం దివి ॥ ౩ ॥

త్రిపాదూర్ధ్వ ఉదైత్పురుషః పాదోఽస్యేహాభవత్పునః । తతో విష్వఙ్వ్యక్రామత్సాశనానశనే అభి ॥ ౪ ॥

తస్మాద్విరాళజాయత విరాజో అధి పూరుషః । స జాతో అత్యరిచ్యత పశ్చాద్భూమిమథో పురః ॥ ౫ ॥

యత్పురుషేణ హవిషా దేవా యజ్ఞమతన్వత । వసంతో అస్యాసీదాజ్యం గ్రీష్మ ఇధ్మః శరద్ధవిః ॥ ౬ ॥

తం యజ్ఞం బర్హిషి ప్రౌక్షన్పురుషం జాతమగ్రతః । తేన దేవా అయజంత సాధ్యా ఋషయశ్చ యే ॥ ౭ ॥

తస్మాద్యజ్ఞాత్సర్వహుతః సంభృతం పృషదాజ్యమ్ । పశూన్ తాఁశ్చక్రే వాయవ్యానారణ్యాన్గ్రామ్యాశ్చ యే ॥ ౮ ॥

తస్మాద్యజ్ఞాత్సర్వహుత ఋచః సామాని జజ్ఞిరే । ఛందాంసి జజ్ఞిరే తస్మాద్యజుస్తస్మాదజాయత ॥ ౯ ॥

తస్మాదశ్వా అజాయంత యే కే చోభయాదతః । గావో హ జజ్ఞిరే తస్మాత్తస్మాజ్జాతా అజావయః ॥ ౧౦ ॥

యత్పురుషం వ్యదధుః కతిధా వ్యకల్పయన్ । ముఖం కిమస్య కౌ బాహూ కా ఊరూ పాదా ఉచ్యేతే ॥ ౧౧ ॥

బ్రాహ్మణోఽస్య ముఖమాసీద్బాహూ రాజన్యః కృతః । ఊరూ తదస్య యద్వైశ్యః పద్భ్యాం శూద్రో అజాయత ॥ ౧౨ ॥

చంద్రమా మనసో జాతశ్చక్షోః సూర్యో అజాయత । ముఖాదింద్రశ్చాగ్నిశ్చ ప్రాణాద్వాయురజాయత ॥ ౧౩ ॥

నాభ్యా ఆసీదంతరిక్షం శీర్ష్ణో ద్యౌః సమవర్తత । పద్భ్యాం భూమిర్దిశః శ్రోత్రాత్తథా లోకాఁ అకల్పయన్ ॥ ౧౪ ॥

సప్తాస్యాసన్పరిధయస్త్రిః సప్త సమిధః కృతాః । దేవా యద్యజ్ఞం తన్వానా అబధ్నన్పురుషం పశుమ్ ॥ ౧౫ ॥

యజ్ఞేన యజ్ఞమయజంత దేవాస్తాని ధర్మాణి ప్రథమాన్యాసన్ । తే హ నాకం మహిమానః సచంత యత్ర పూర్వే సాధ్యాః సంతి దేవాః ॥ ౧౬ ॥

పురుషసూక్తమ్ (ఋగ్వేదః) (తైత్తిరీయ ఆరణ్యకం (కృష్ణ యజుర్వేదం))

మూలం: Wikisource · CC BY-SA 4.0

మీ అభిప్రాయం పంపండి

ఏమి మెరుగుపరచాలో, ఏది తప్పుగా ఉందో, లేదా మీకు ఏది నచ్చిందో చెప్పండి. ప్రతి సందేశాన్నీ మేము చదువుతాం.

దేని గురించి
శంఖ్ మీకు ఎంత ఉపయోగపడుతోంది? (ఐచ్ఛికం)