అక్షయ తృతీయ
దేవత: శ్రీ మహావిష్ణువు, శ్రీ లక్ష్మీదేవి, పరశురాముడు, కుబేరుడు
🪔 దశలవారీగా పూజ చేయండి
ప్రతి మంత్రం, ఏం చేయాలి, దాని అర్థం, వ్రత కథ సహా
ప్రాముఖ్యత
అక్షయ తృతీయ, వైశాఖ శుక్ల తృతీయ, సంవత్సరంలో అత్యంత శుభప్రదమైన రోజులలో ఒకటి: "అక్షయ" అంటే తరగనిది; ఈ రోజు చేసే సత్కార్యాలు, జపం, దానం శాశ్వత పుణ్యాన్ని ఇస్తాయని నమ్మకం. ఇది పరశురాముని జయంతి; త్రేతాయుగ ప్రారంభం, శ్రీకృష్ణుడు పాండవులకు అక్షయ పాత్ర ఇవ్వడం కూడా ఈ రోజుతో ముడిపడి ఉన్నాయని సంప్రదాయం. సింహాచలంలో శ్రీ వరాహ లక్ష్మీ నృసింహ స్వామి నిజరూప దర్శనం (చందనోత్సవం) ఈ రోజే జరుగుతుంది. బంగారం కొనడం ఈ కాలంలో ప్రాచుర్యం పొందిన ఆచారం, కానీ దానమే ఈ రోజు యొక్క సంప్రదాయ సారం.
ఎప్పుడు చేయాలి
వైశాఖ శుక్ల తృతీయ నాడు, వీలైతే పూర్వాహ్ణంలో (మధ్యాహ్నానికి ముందు). కొత్త పనుల ప్రారంభానికి రోజంతా శుభప్రదమే. మీ ప్రాంతానికి తేదీ యాప్ క్యాలెండర్లో కనిపిస్తుంది.
- 19, ఏప్రిల్ 2026, ఆదివారం
- 9, మే 2027, ఆదివారం
ఉపవాసం
ఉపవాసం తప్పనిసరి కాదు. కొందరు పూజ వరకు తేలికపాటి ఉపవాసం ఉంటారు లేదా ఒక పూట సాత్విక భోజనం చేస్తారు.
పూజా సామగ్రి
- లక్ష్మీనారాయణుల పటం
- పసుపు, కుంకుమ, గంధం
- అక్షింతలు (విరగని బియ్యం)
- నెయ్యి దీపం, వత్తులు
- అగరుబత్తి, కర్పూరం
- పువ్వులు, తులసి
- తమలపాకులు, వక్కలు
- పండ్లు, కొబ్బరికాయ
- నైవేద్యం: పాయసం, పెరుగన్నం, పానకం
- దానానికి: నీళ్ళ కుండ, విసనకర్ర, గొడుగు, బియ్యం, బట్టలు లేదా చెప్పులు
దశలవారీ విధానం
- తెల్లవారుజామునే లేచి, స్నానం చేసి, శుభ్రమైన (వీలైతే సంప్రదాయ) దుస్తులు ధరించి, పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి, గుమ్మం ముందు, పూజా పీఠం ముందు ముగ్గు వేయండి.
- లక్ష్మీనారాయణుల పటాన్ని ఉంచి, పువ్వులతో అలంకరించండి.
- దీప ప్రజ్వలన: నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనె దీపం, అగరుబత్తి వెలిగించి, దీపానికి నమస్కరించండి.
- గణపతి ప్రార్థన: గణపతికి (పసుపు ముద్దతో చేసిన పసుపు గణపతి అయినా సరే) ఒక పువ్వు, అక్షింతలు సమర్పించి, పూజ నిర్విఘ్నంగా జరగాలని కోరుతూ "శుక్లాంబరధరం" శ్లోకం చెప్పండి.
- సంకల్పం: కుడి అరచేతిలో కొంచెం నీళ్ళు, అక్షింతలు, ఒక పువ్వు తీసుకుని, మీ సంకల్పాన్ని ఏ భాషలోనైనా సరళమైన మాటల్లో చెప్పండి: ఈ రోజు తేదీ, మీ పేరు, గోత్రం, పూజ పేరు, మీ ప్రార్థన (ఉదాహరణకు కుటుంబ క్షేమం). తర్వాత ఆ నీటిని ఒక పళ్ళెంలో వదలండి.
- అక్షింతలు, తులసి సమర్పిస్తూ షోడశోపచారాలతో విష్ణువును, లక్ష్మిని పూజించండి.
- విష్ణు సహస్రనామం లేదా కనకధారా స్తోత్రం పఠించండి.
- నైవేద్యం సమర్పించి, మంగళ హారతి ఇవ్వండి.
- మీ శక్తి మేరకు దానం చేయండి: వేసవి కాలం కాబట్టి నీళ్ళ కుండలు, విసనకర్రలు, గొడుగులు, అన్నం లేదా బట్టలు ఇవ్వడం సంప్రదాయం.
- చాలామంది ఈ రోజు కొత్త వ్యాపారాలు, చదువులు లేదా కొనుగోళ్ళు మొదలుపెడతారు.
- ప్రసాదాన్ని కుటుంబ సభ్యులకు, ఇరుగుపొరుగు వారికి, అతిథులకు పంచి, మీరు కూడా భక్తితో స్వీకరించండి.
మంత్రాలు
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మ్యై నమః
శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవికి నమస్కారం.
నమస్తేఽస్తు మహామాయే శ్రీపీఠే సురపూజితే । శంఖచక్రగదాహస్తే మహాలక్ష్మి నమోఽస్తు తే ॥
శ్రీపీఠంపై కొలువైనదానా, దేవతలచే పూజింపబడేదానా, శంఖ చక్ర గదలు ధరించినదానా, ఓ మహామాయా, నీకు నమస్కారం; ఓ మహాలక్ష్మీ, నీకు ప్రణామం. (మహాలక్ష్మ్యష్టకం.)
ఓం నమో నారాయణాయ
శ్రీమన్నారాయణునికి నమస్కారం.
చేయవలసినవి
- దానం చేయండి, ముఖ్యంగా నీళ్ళు, అన్నం, వేసవి ఉపశమన వస్తువులు
- మంచి కొత్త పనులు మొదలుపెట్టండి
- విష్ణు లేదా లక్ష్మీ స్తోత్రాలు పఠించండి
చేయకూడనివి
- బంగారం కొనడానికి అనవసర అప్పులు, ఆడంబరం మానండి
- పూజ వంటల్లో ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసం వాడకండి
- కఠినమైన మాటలు, గొడవలు మానండి
ఆచారాలు కుటుంబాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి.