🪔 దశలవారీగా పూజ చేయండి
ప్రతి మంత్రం, ఏం చేయాలి, దాని అర్థం, వ్రత కథ సహా
ప్రాముఖ్యత
శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి (కృష్ణాష్టమి, గోకులాష్టమి), భాగవత పురాణం చెప్పినట్లు, విష్ణువు యొక్క ఎనిమిదవ అవతారమైన శ్రీకృష్ణుడు శ్రావణ బహుళ అష్టమి నాడు రోహిణీ నక్షత్రంలో అర్ధరాత్రి మథురలో కంసుని చెరసాలలో దేవకీ వసుదేవులకు జన్మించిన రోజు. వసుదేవుడు శిశువును యమునా నది దాటించి గోకులానికి తీసుకెళ్ళాడు, అక్కడ ఆయన యశోదా నందులతో పెరిగాడు. ఇళ్ళను కృష్ణుని చిన్ని పాదాలతో అలంకరిస్తారు, వెన్న, పాల మిఠాయిలు నివేదిస్తారు. మరుసటి రోజు ఉట్టి కొట్టడం (ఉట్ల పండుగ) జరుపుకుంటారు.
ఎప్పుడు చేయాలి
శ్రావణ బహుళ అష్టమి నాడు; ముఖ్య పూజ కృష్ణుడు జన్మించిన నిశీథ కాలంలో (అర్ధరాత్రి సమయంలో). అష్టమి, రోహిణి కలవనప్పుడు స్మార్తులు, వైష్ణవులు వేర్వేరు రోజుల్లో జరుపుకోవచ్చు. మీ ప్రాంతానికి తేదీ యాప్ క్యాలెండర్లో కనిపిస్తుంది.
- 4, సెప్టెంబర్ 2026, శుక్రవారం
- 24, ఆగస్టు 2027, మంగళవారం
ఉపవాసం
చాలామంది అర్ధరాత్రి పూజ వరకు రోజంతా (నీళ్ళు, పండ్లు, పాలతో) ఉపవాసం ఉండి, తర్వాత ప్రసాదం తీసుకుంటారు; కొందరు మరుసటి ఉదయం సూర్యోదయం తర్వాత ఉపవాసం విరమిస్తారు. కఠిన ఉపవాసం ఉండేవారు ధాన్యాలు మానేస్తారు. ఆరోగ్య సూచన: వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు, పాలిచ్చే తల్లులు, పిల్లలు కఠినంగా ఉపవాసం ఉండనవసరం లేదు; పండ్లు, పాలు లేదా ఒక పూట సాదా భోజనంతో భక్తిగా చేసే తేలికపాటి ఉపవాసాన్ని సంప్రదాయం పూర్తిగా అంగీకరిస్తుంది.
పూజా సామగ్రి
- బాలకృష్ణుని పటం లేదా విగ్రహం, చిన్న ఊయల
- చిన్ని పాదాలు వేయడానికి బియ్యప్పిండి ముద్ద
- తులసి దళాలు, తులసి మాల
- నెమలి పింఛం, పిల్లనగ్రోవి (అలంకరణకు)
- పసుపు, కుంకుమ, గంధం
- అక్షింతలు
- నెయ్యి దీపం, వత్తులు
- అగరుబత్తి, కర్పూరం
- పువ్వులు
- అభిషేకానికి పంచామృతం
- వెన్న, పెరుగు, పాలు, పండ్లు
- నైవేద్యం: వెన్న, బెల్లం కలిపిన అటుకులు, లడ్డూలు, చక్కిలాలు, పాయసం
దశలవారీ విధానం
- ఇల్లు శుభ్రం చేసి అలంకరించండి; బాలకృష్ణుడు నడిచి వస్తున్నట్లు గుమ్మం నుండి పూజ గది వరకు బియ్యప్పిండితో చిన్ని పాదాలు వేయండి.
- స్నానం చేసి, వ్రతం ఆచరించాలని సంకల్పించుకుని, ఉదయం ప్రార్థనలు చేయండి.
- పగటి పూట నైవేద్యాలు సిద్ధం చేయండి; ఊయలను పువ్వులతో అలంకరించి ఉంచండి.
- రాత్రి, అర్ధరాత్రికి ముందు, స్నానం చేసి లేదా కాళ్ళు చేతులు కడుక్కుని కుటుంబ సభ్యులను పిలవండి.
- దీప ప్రజ్వలన: నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనె దీపం, అగరుబత్తి వెలిగించి, దీపానికి నమస్కరించండి.
- గణపతి ప్రార్థన: గణపతికి (పసుపు ముద్దతో చేసిన పసుపు గణపతి అయినా సరే) ఒక పువ్వు, అక్షింతలు సమర్పించి, పూజ నిర్విఘ్నంగా జరగాలని కోరుతూ "శుక్లాంబరధరం" శ్లోకం చెప్పండి.
- సంకల్పం: కుడి అరచేతిలో కొంచెం నీళ్ళు, అక్షింతలు, ఒక పువ్వు తీసుకుని, మీ సంకల్పాన్ని ఏ భాషలోనైనా సరళమైన మాటల్లో చెప్పండి: ఈ రోజు తేదీ, మీ పేరు, గోత్రం, పూజ పేరు, మీ ప్రార్థన (ఉదాహరణకు కుటుంబ క్షేమం). తర్వాత ఆ నీటిని ఒక పళ్ళెంలో వదలండి.
- అర్ధరాత్రి బాలకృష్ణునికి పంచామృతంతో అభిషేకం చేసి, వస్త్రాలు, అలంకారాలు చేసి, ఊయలలో ఉంచండి.
- తులసితో షోడశోపచార పూజ; కృష్ణ అష్టోత్తరం పఠించండి.
- వెన్న, నైవేద్యాలు సమర్పించండి; భాగవతం (దశమ స్కంధం) నుండి జనన కథ చదివి, ఊయల ఊపుతూ భజనలు పాడండి.
- మంగళ హారతి, ప్రదక్షిణ నమస్కారాలు.
- ప్రసాదం స్వీకరించి ఉపవాసం విరమించండి (లేదా మరుసటి ఉదయం సూర్యోదయం తర్వాత).
- మరుసటి రోజు ఉట్టి కొట్టడం, పిల్లలతో సంబరాలు.
మంత్రాలు
కృష్ణాయ వాసుదేవాయ హరయే పరమాత్మనే । ప్రణతక్లేశనాశాయ గోవిందాయ నమో నమః ॥
వసుదేవుని కుమారుడు, హరి, పరమాత్మ, నమస్కరించేవారి కష్టాలను పోగొట్టే గోవిందుడు అయిన శ్రీకృష్ణునికి మళ్ళీ మళ్ళీ నమస్కారం.
వసుదేవసుతం దేవం కంసచాణూరమర్దనమ్ । దేవకీపరమానందం కృష్ణం వందే జగద్గురుమ్ ॥
వసుదేవుని కుమారుడు, కంస చాణూరులను సంహరించినవాడు, దేవకీదేవికి పరమానందం కలిగించినవాడు, జగద్గురువు అయిన శ్రీకృష్ణునికి నమస్కరిస్తున్నాను.
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ
అన్ని జీవులలో నివసించే భగవంతుడు వాసుదేవునికి (విష్ణువు / కృష్ణుడు) నమస్కారం.
చేయవలసినవి
- గుమ్మం దగ్గర కృష్ణుని పాదాలు వేయండి
- వెన్న, పాలు, తులసి సమర్పించండి
- భజనలు పాడండి, భాగవతం చదవండి
- పిల్లలకు కృష్ణుడు, రాధ వేషాలు వేసి పాల్గొనేలా చేయండి
చేయకూడనివి
- ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసం మానండి
- కఠిన ఉపవాసం ఉంటే ధాన్యాలు మానండి
- ఉట్టి కొట్టేటప్పుడు ప్రమాదకరమైన ఎత్తులు, తొక్కిసలాటలు నివారించండి
ఆచారాలు కుటుంబాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి.