కనుమ

దేవత: పశువులు (గోమాత), శ్రీకృష్ణుడు (గోవర్ధనధారి)

🪔 దశలవారీగా పూజ చేయండి

ప్రతి మంత్రం, ఏం చేయాలి, దాని అర్థం, వ్రత కథ సహా

ప్రాముఖ్యత

కనుమ, మకర సంక్రాంతి మరుసటి రోజు, సంవత్సరమంతా రైతులకు సహాయపడే పశువులను గౌరవించే రోజు. గోవులను కాపాడేవాడై, గొల్లలకు ఆశ్రయం ఇవ్వడానికి గోవర్ధన గిరిని ఎత్తిన శ్రీకృష్ణుని స్మరిస్తూ ఆవులకు, ఎద్దులకు స్నానం చేయించి, అలంకరించి, పూజిస్తారు. పక్షులకు ధాన్యం కూడా వేస్తారు. కుటుంబాలు పండుగ భోజనానికి కలుస్తాయి; ఆచారాలు వర్గాలను బట్టి మారుతుంటాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో మరుసటి రోజు ముక్కనుమ జరుపుకుంటారు.

ఎప్పుడు చేయాలి

మకర సంక్రాంతి మరుసటి రోజు (సాధారణంగా జనవరి 15 లేదా 16), ఉదయం. మీ ప్రాంతానికి తేదీ యాప్ క్యాలెండర్‌లో కనిపిస్తుంది.

రాబోయే తేదీలు
  • 15, జనవరి 2026, గురువారం
  • 16, జనవరి 2027, శనివారం
📍 హైదరాబాద్ కి తేదీలు, సమయాలు (స్థానిక కాలమానం). వేరే ఊరిలో తేదీ ఒక రోజు మారవచ్చు: మీ ఊరి పండుగల క్యాలెండర్ చూడండి →

పూజా సామగ్రి

  • పశువుల స్నానానికి నీళ్ళు, పసుపు
  • పసుపు, కుంకుమ
  • పశువులకు పూలమాలలు
  • గంటలు, కొమ్ములకు (సహజ) రంగులు, కొత్త వస్త్రం
  • అక్షింతలు
  • నెయ్యి దీపం, హారతి పళ్ళెం
  • అగరుబత్తి
  • పశువులకు పొంగలి, బెల్లం, అరటిపండ్లు
  • పక్షులకు ధాన్యం (బియ్యం)
  • రథం ముగ్గుకు బియ్యప్పిండి

దశలవారీ విధానం

  1. ఆవులకు, ఎద్దులకు స్నానం చేయించి, వాటి పాకను శుభ్రం చేయండి.
  2. వాటి నుదుటిపై పసుపు, కుంకుమ పెట్టి, కొమ్ములకు సురక్షితమైన సహజ రంగులు వేసి, పూలమాలలు, గంటలతో అలంకరించండి.
  3. సంక్రాంతి ముగుస్తున్నందున గుమ్మం ముందు రథం ముగ్గు వేయండి.
  4. దీప ప్రజ్వలన: నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనె దీపం, అగరుబత్తి వెలిగించి, దీపానికి నమస్కరించండి.
  5. అక్షింతలు, పువ్వులు, హారతితో పశువులను పూజించి; పొంగలి, బెల్లం, అరటిపండ్లు తినిపించండి.
  6. పశువుల, రైతుల సంక్షేమం కోసం గోవర్ధనధారి అయిన శ్రీకృష్ణుని ప్రార్థించండి.
  7. పక్షులకు ధాన్యం చల్లండి.
  8. పశువులు లేనివారు గోశాలకు వెళ్ళి ఆవులకు మేత పెట్టవచ్చు.
  9. కుటుంబంతో కలిసి భోజనం చేయండి; ఆచారం ప్రకారం చాలా కుటుంబాలు కనుమ నాడు ప్రయాణం చేయరు.

మంత్రాలు

గావో మమాగ్రతః సంతు గావో మే సంతు పృష్ఠతః । గావో మే హృదయే సంతు గవాం మధ్యే వసామ్యహమ్ ॥

ఆవులు నా ముందు ఉండుగాక, ఆవులు నా వెనుక ఉండుగాక, ఆవులు నా హృదయంలో ఉండుగాక; నేను ఆవుల మధ్య నివసిస్తాను.

కృష్ణాయ వాసుదేవాయ హరయే పరమాత్మనే । ప్రణతక్లేశనాశాయ గోవిందాయ నమో నమః ॥

వసుదేవుని కుమారుడు, హరి, పరమాత్మ, నమస్కరించేవారి కష్టాలను పోగొట్టే గోవిందుడు అయిన శ్రీకృష్ణునికి మళ్ళీ మళ్ళీ నమస్కారం.

ఓం సూర్యాయ నమః

సూర్యభగవానునికి నమస్కారం.

చేయవలసినవి

  • పశువులను గౌరవించి, మేత పెట్టండి
  • పక్షులకు ధాన్యం వేయండి
  • పశువులు లేకపోతే గోశాలకు వెళ్ళండి

చేయకూడనివి

  • జంతువులపై రసాయన రంగులు వాడకండి
  • సంబరాల్లో జంతువులను బెదిరించకండి, హాని చేయకండి
  • చాలా కుటుంబాలు ఈ రోజు ప్రయాణం చేయరు (ఆచారం)

ఇవి కూడా చదవండి: మకర సంక్రాంతి

ఆచారాలు కుటుంబాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి.

మీ అభిప్రాయం పంపండి

ఏమి మెరుగుపరచాలో, ఏది తప్పుగా ఉందో, లేదా మీకు ఏది నచ్చిందో చెప్పండి. ప్రతి సందేశాన్నీ మేము చదువుతాం.

దేని గురించి
శంఖ్ మీకు ఎంత ఉపయోగపడుతోంది? (ఐచ్ఛికం)