హోమ్ › పూజా విధానాలు › మహర్నవమి

మహర్నవమి

దేవత: శ్రీ దుర్గాదేవి (మహిషాసుర మర్దిని), శ్రీ సరస్వతీ దేవి

🪔 దశలవారీగా పూజ చేయండి

ప్రతి మంత్రం, ఏం చేయాలి, దాని అర్థం, వ్రత కథ సహా

ప్రాముఖ్యత

మహా నవమి, నవరాత్రులలో తొమ్మిదవ రోజు, మహిషాసుర మర్దినిగా అమ్మవారి అంతిమ విజయాన్ని జరుపుకునే రోజు. ఇది ఆయుధ పూజ రోజు కూడా; మనం చేసే పనిలో సహాయపడే పనిముట్లు, వాహనాలు, వాయిద్యాలు, పుస్తకాలను శుభ్రం చేసి కృతజ్ఞతతో పూజిస్తారు. చాలా దక్షిణ భారత ఇళ్ళలో పుస్తకాలు, విద్య కోసం సరస్వతీ పూజ ఈ రోజు కూడా కొనసాగుతుంది.

ఎప్పుడు చేయాలి

ఆశ్వయుజ శుక్ల నవమి నాడు, ఉదయం. మీ ప్రాంతానికి తేదీ యాప్ క్యాలెండర్‌లో కనిపిస్తుంది.

రాబోయే తేదీలు
  • 20, అక్టోబర్ 2026, మంగళవారం
  • 9, అక్టోబర్ 2027, శనివారం
📍 హైదరాబాద్ కి తేదీలు, సమయాలు (స్థానిక కాలమానం). వేరే ఊరిలో తేదీ ఒక రోజు మారవచ్చు: మీ ఊరి పండుగల క్యాలెండర్ చూడండి →

ఉపవాసం

నవరాత్రి ఉపవాసం ఉన్నవారు దాన్ని కొనసాగిస్తారు, చాలామంది నవమి పూజ తర్వాత లేదా విజయదశమి నాడు విరమిస్తారు. ఆరోగ్య సూచన: వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు, పాలిచ్చే తల్లులు, పిల్లలు కఠినంగా ఉపవాసం ఉండనవసరం లేదు; పండ్లు, పాలు లేదా ఒక పూట సాదా భోజనంతో భక్తిగా చేసే తేలికపాటి ఉపవాసాన్ని సంప్రదాయం పూర్తిగా అంగీకరిస్తుంది.

పూజా సామగ్రి

  • దుర్గాదేవి, సరస్వతీ దేవి పటం
  • పసుపు, కుంకుమ, గంధం
  • అక్షింతలు
  • నెయ్యి దీపం, వత్తులు
  • అగరుబత్తి, కర్పూరం
  • పువ్వులు, పూలమాలలు
  • తమలపాకులు, వక్కలు, పండ్లు
  • కొబ్బరికాయ
  • ఆయుధ పూజకు పుస్తకాలు, పనిముట్లు, వాయిద్యాలు, వాహనాలు
  • నిమ్మకాయలు, గుమ్మడికాయ (వాహనాలకు, ఆచారం ప్రకారం)
  • నైవేద్యం: పులిహోర, పాయసం, శనగల గుగ్గిళ్ళు

దశలవారీ విధానం

  1. తెల్లవారుజామునే లేచి, స్నానం చేసి, శుభ్రమైన (వీలైతే సంప్రదాయ) దుస్తులు ధరించి, పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి, గుమ్మం ముందు, పూజా పీఠం ముందు ముగ్గు వేయండి.
  2. పనిముట్లు, పుస్తకాలు, వాయిద్యాలు, వాహనాలను శుభ్రం చేసి; వాటికి పసుపు, కుంకుమ పెట్టండి.
  3. దీప ప్రజ్వలన: నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనె దీపం, అగరుబత్తి వెలిగించి, దీపానికి నమస్కరించండి.
  4. గణపతి ప్రార్థన: గణపతికి (పసుపు ముద్దతో చేసిన పసుపు గణపతి అయినా సరే) ఒక పువ్వు, అక్షింతలు సమర్పించి, పూజ నిర్విఘ్నంగా జరగాలని కోరుతూ "శుక్లాంబరధరం" శ్లోకం చెప్పండి.
  5. సంకల్పం: కుడి అరచేతిలో కొంచెం నీళ్ళు, అక్షింతలు, ఒక పువ్వు తీసుకుని, మీ సంకల్పాన్ని ఏ భాషలోనైనా సరళమైన మాటల్లో చెప్పండి: ఈ రోజు తేదీ, మీ పేరు, గోత్రం, పూజ పేరు, మీ ప్రార్థన (ఉదాహరణకు కుటుంబ క్షేమం). తర్వాత ఆ నీటిని ఒక పళ్ళెంలో వదలండి.
  6. షోడశోపచారాలు, కుంకుమార్చనతో అమ్మవారిని పూజించండి.
  7. ఆయుధ పూజ: పుస్తకాలు, పనిముట్లు, వాయిద్యాలను అమ్మవారి ముందు అమర్చి, పువ్వులు, అక్షింతలతో పూజించండి.
  8. దేవీ మాహాత్మ్యం 13వ అధ్యాయం చదవండి లేదా లలితా సహస్రనామం పఠించండి.
  9. నైవేద్యం సమర్పించి, మంగళ హారతి ఇవ్వండి.
  10. కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం వాహనాలను కుంకుమ, పువ్వులు, నిమ్మకాయ లేదా గుమ్మడికాయతో పూజిస్తారు.
  11. ప్రసాదాన్ని కుటుంబ సభ్యులకు, ఇరుగుపొరుగు వారికి, అతిథులకు పంచి, మీరు కూడా భక్తితో స్వీకరించండి.

మంత్రాలు

యా దేవీ సర్వభూతేషు శక్తిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥

అన్ని జీవులలో శక్తి రూపంలో నెలకొన్న దేవికి మళ్ళీ మళ్ళీ నమస్కారం. (దేవీ మాహాత్మ్యం.)

సర్వమంగళమాంగళ్యే శివే సర్వార్థసాధికే । శరణ్యే త్ర్యంబకే గౌరి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥

సర్వ మంగళాలకు మూలమైన మంగళ స్వరూపిణీ, అన్ని మంచి కోరికలను నెరవేర్చేదానా, శరణు ఇచ్చేదానా, ముక్కంటి గౌరీ, నారాయణీ, నీకు నమస్కారం.

సరస్వతి నమస్తుభ్యం వరదే కామరూపిణి । విద్యారంభం కరిష్యామి సిద్ధిర్భవతు మే సదా ॥

వరాలనిచ్చే సరస్వతీ దేవీ, నీకు నమస్కారం. నేను విద్యను ప్రారంభిస్తున్నాను, నాకు ఎల్లప్పుడూ సిద్ధి కలుగుగాక.

చేయవలసినవి

  • మీ పనిముట్లు, పుస్తకాలు శుభ్రం చేసి పూజించండి
  • మీకు అండగా పనిచేసేవారికి కృతజ్ఞతలు చెప్పండి
  • అమ్మవారికి కుంకుమార్చన చేయండి

చేయకూడనివి

  • పూజించిన పనిముట్లు, పుస్తకాలను మరుసటి రోజు వరకు వాడకండి
  • ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసం మానండి

ఆచారాలు కుటుంబాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి.

మీ అభిప్రాయం పంపండి

ఏమి మెరుగుపరచాలో, ఏది తప్పుగా ఉందో, లేదా మీకు ఏది నచ్చిందో చెప్పండి. ప్రతి సందేశాన్నీ మేము చదువుతాం.

దేని గురించి
శంఖ్ మీకు ఎంత ఉపయోగపడుతోంది? (ఐచ్ఛికం)