🪔 దశలవారీగా పూజ చేయండి
ప్రతి మంత్రం, ఏం చేయాలి, దాని అర్థం, వ్రత కథ సహా
ప్రాముఖ్యత
శ్రీరామ నవమి, విష్ణువు యొక్క ఏడవ అవతారమైన శ్రీరాముడు అయోధ్యలో దశరథ మహారాజు, కౌసల్యా దేవికి జన్మించిన రోజు. చైత్ర శుక్ల నవమి నాడు పునర్వసు నక్షత్రంలో మధ్యాహ్నం ఆయన జన్మించినట్లు వాల్మీకి రామాయణం చెబుతుంది. తెలుగు నేలపై ఈ రోజు సీతారామ కళ్యాణం జరుపుకుంటారు, అందులో భద్రాచలం కళ్యాణం అత్యంత ప్రసిద్ధం. పానకం, వడపప్పు సంప్రదాయ ప్రసాదాలు.
ఎప్పుడు చేయాలి
చైత్ర శుక్ల నవమి నాడు, శ్రీరాముడు జన్మించిన మధ్యాహ్న సమయంలో నవమి ఉండే రోజు. ముఖ్య పూజ మధ్యాహ్నం చేస్తారు. మీ ప్రాంతానికి తేదీ యాప్ క్యాలెండర్లో కనిపిస్తుంది.
- 26, మార్చి 2026, గురువారం
- 15, ఏప్రిల్ 2027, గురువారం
ఉపవాసం
చాలామంది మధ్యాహ్న పూజ వరకు ఉపవాసం ఉండి తర్వాత ప్రసాదం తీసుకుంటారు; కొందరు రోజంతా ఫలాహారం తీసుకుంటారు లేదా ఒక పూట భోజనం చేస్తారు. ఉల్లి, వెల్లుల్లి మానేస్తారు. ఆరోగ్య సూచన: వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు, పాలిచ్చే తల్లులు, పిల్లలు కఠినంగా ఉపవాసం ఉండనవసరం లేదు; పండ్లు, పాలు లేదా ఒక పూట సాదా భోజనంతో భక్తిగా చేసే తేలికపాటి ఉపవాసాన్ని సంప్రదాయం పూర్తిగా అంగీకరిస్తుంది.
పూజా సామగ్రి
- సీతా రామ లక్ష్మణ హనుమంతుల పటం లేదా విగ్రహాలు
- పసుపు, కుంకుమ, గంధం
- అక్షింతలు (కళ్యాణం చేస్తుంటే తలంబ్రాలు కూడా)
- నెయ్యి దీపం, వత్తులు
- అగరుబత్తి, కర్పూరం
- పువ్వులు, తులసి, పూలమాలలు
- తమలపాకులు, వక్కలు
- పండ్లు, కొబ్బరికాయ
- పానకం: శొంఠి, మిరియాలు, యాలకులు కలిపిన బెల్లం నీళ్ళు
- వడపప్పు: ఉప్పు, కొబ్బరి కలిపిన నానబెట్టిన పెసరపప్పు
- నీర్ మజ్జిగ (మసాలా మజ్జిగ)
దశలవారీ విధానం
- తెల్లవారుజామునే లేచి, స్నానం చేసి, శుభ్రమైన (వీలైతే సంప్రదాయ) దుస్తులు ధరించి, పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి, గుమ్మం ముందు, పూజా పీఠం ముందు ముగ్గు వేయండి.
- సీతారాముల పటాన్ని పువ్వులు, తులసితో అలంకరించండి.
- దీప ప్రజ్వలన: నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనె దీపం, అగరుబత్తి వెలిగించి, దీపానికి నమస్కరించండి.
- గణపతి ప్రార్థన: గణపతికి (పసుపు ముద్దతో చేసిన పసుపు గణపతి అయినా సరే) ఒక పువ్వు, అక్షింతలు సమర్పించి, పూజ నిర్విఘ్నంగా జరగాలని కోరుతూ "శుక్లాంబరధరం" శ్లోకం చెప్పండి.
- సంకల్పం: కుడి అరచేతిలో కొంచెం నీళ్ళు, అక్షింతలు, ఒక పువ్వు తీసుకుని, మీ సంకల్పాన్ని ఏ భాషలోనైనా సరళమైన మాటల్లో చెప్పండి: ఈ రోజు తేదీ, మీ పేరు, గోత్రం, పూజ పేరు, మీ ప్రార్థన (ఉదాహరణకు కుటుంబ క్షేమం). తర్వాత ఆ నీటిని ఒక పళ్ళెంలో వదలండి.
- మధ్యాహ్న సమయంలో రామ అష్టోత్తరంతో తులసి సమర్పిస్తూ శ్రీరామునికి షోడశోపచార పూజ చేయండి.
- చాలా కుటుంబాలు ఇంట్లో సాదాగా సీతారామ కళ్యాణం చేస్తారు లేదా భద్రాచలం కళ్యాణం చూస్తారు.
- బాలకాండలోని జనన ఘట్టం చదవండి లేదా వినండి, లేదా రామరక్షా స్తోత్రం లేదా "శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామ" జపించండి.
- పానకం, వడపప్పు, నీర్ మజ్జిగ నైవేద్యంగా సమర్పించండి.
- మంగళ హారతి, ప్రదక్షిణ నమస్కారాలు.
- పానకం, వడపప్పు పంచండి; వేసవిలో దారిన వెళ్ళేవారికి వీటిని ఇవ్వడం ఎంతో ఆదరణ పొందిన ఆచారం.
మంత్రాలు
శ్రీ రామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే । సహస్రనామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే ॥
శివుడు పార్వతితో చెబుతాడు: ఆనందంతో "రామ రామ రామ" అని జపించడం విష్ణు సహస్రనామ పారాయణంతో సమానం.
రామాయ రామభద్రాయ రామచంద్రాయ వేధసే । రఘునాథాయ నాథాయ సీతాయాః పతయే నమః ॥
రామునికి, మంగళకరుడైన రామభద్రునికి, రామచంద్రునికి, సృష్టికర్తకు, రఘువంశ నాథునికి, సర్వలోక నాథునికి, సీతాపతికి నమస్కారం.
ఓం శ్రీ రామాయ నమః
శ్రీరామునికి నమస్కారం.
చేయవలసినవి
- ముఖ్య పూజ మధ్యాహ్నం చేయండి
- పానకం, వడపప్పు నివేదించి, పంచండి
- రామనామం జపించండి
- రామాలయానికి వెళ్ళండి లేదా కళ్యాణం చూడండి
చేయకూడనివి
- ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసం మానండి
- గొడవలు, కఠినమైన మాటలు మానండి
ఆచారాలు కుటుంబాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి.