🪔 దశలవారీగా పూజ చేయండి
ప్రతి మంత్రం, ఏం చేయాలి, దాని అర్థం, వ్రత కథ సహా
ప్రాముఖ్యత
రథ సప్తమి, మాఘ శుక్ల సప్తమి, సూర్య జయంతిగా జరుపుకుంటారు; ఏడు గుర్రాల రథాన్ని సూర్యభగవానుడు ఉత్తర దిశకు మళ్ళించిన రోజు. ఈ రోజు ఏడు జిల్లేడు (అర్క) ఆకులతో చేసే స్నానం ఏడు జన్మల పాపాలను పోగొట్టి ఆరోగ్యాన్ని ఇస్తుందని శాస్త్రాలు చెబుతాయి. ఎండలో పరమాన్నం వండి చిక్కుడు ఆకులపై నివేదిస్తారు, రథం ముగ్గు వేస్తారు. తిరుమలలో రథ సప్తమి వాహన సేవలు జరుగుతాయి, అరసవల్లి సూర్య దేవాలయంలో ఘనంగా జరుపుకుంటారు.
ఎప్పుడు చేయాలి
మాఘ శుక్ల సప్తమి నాడు, అరుణోదయంలో (సూర్యోదయానికి ముందు, వేకువజామున) స్నానం, సూర్యోదయ సమయంలో సూర్య పూజ. మీ ప్రాంతానికి తేదీ, సూర్యోదయ సమయం యాప్ క్యాలెండర్లో కనిపిస్తాయి.
- 25, జనవరి 2026, ఆదివారం
- 13, ఫిబ్రవరి 2027, శనివారం
ఉపవాసం
కొందరు ఉపవాసం ఉంటారు లేదా సూర్య పూజ తర్వాత ఒక పూట మాత్రమే భోజనం చేస్తారు. కొందరు ఉప్పు, నూనె మానేస్తారు. ఆరోగ్య సూచన: వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, గర్భిణీ స్త్రీలు, పాలిచ్చే తల్లులు, పిల్లలు కఠినంగా ఉపవాసం ఉండనవసరం లేదు; పండ్లు, పాలు లేదా ఒక పూట సాదా భోజనంతో భక్తిగా చేసే తేలికపాటి ఉపవాసాన్ని సంప్రదాయం పూర్తిగా అంగీకరిస్తుంది.
పూజా సామగ్రి
- ఒక్కొక్కరికి 7 జిల్లేడు (అర్క) ఆకులు
- ఆకులతో పాటు పెట్టడానికి రేగి పళ్ళు, అక్షింతలు
- పసుపు, కుంకుమ, గంధం
- నెయ్యి దీపం, వత్తులు
- అగరుబత్తి, కర్పూరం
- ఎర్రని పువ్వులు
- నివేదనకు చిక్కుడు ఆకులు
- పరమాన్నానికి పాలు, బియ్యం, బెల్లం
- ఎండలో వండటానికి పిడకలు లేదా చిన్న పొయ్యి
- రథం ముగ్గుకు బియ్యప్పిండి
- అర్ఘ్యానికి నీళ్ళతో రాగి పాత్ర
దశలవారీ విధానం
- ఇంటి ముందు రథం ముగ్గు వేయండి.
- వేకువజామున స్నానం చేయండి: తలపై (ఆచారం ప్రకారం భుజాలపై కూడా) ఏడు జిల్లేడు ఆకులు, ఒక రేగి పండు, కొంచెం అక్షింతలు పెట్టుకుని, సూర్యుని ప్రార్థిస్తూ వాటిపై నీళ్ళు పోసుకోండి.
- శుభ్రమైన దుస్తులు ధరించి ఉదయిస్తున్న సూర్యుని వైపు తిరగండి.
- సూర్యుని నామాలు జపిస్తూ రాగి పాత్రలోని నీటితో అర్ఘ్యం ఇవ్వండి.
- దీప ప్రజ్వలన: నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనె దీపం, అగరుబత్తి వెలిగించి, దీపానికి నమస్కరించండి.
- గణపతి ప్రార్థన: గణపతికి (పసుపు ముద్దతో చేసిన పసుపు గణపతి అయినా సరే) ఒక పువ్వు, అక్షింతలు సమర్పించి, పూజ నిర్విఘ్నంగా జరగాలని కోరుతూ "శుక్లాంబరధరం" శ్లోకం చెప్పండి.
- సంకల్పం: కుడి అరచేతిలో కొంచెం నీళ్ళు, అక్షింతలు, ఒక పువ్వు తీసుకుని, మీ సంకల్పాన్ని ఏ భాషలోనైనా సరళమైన మాటల్లో చెప్పండి: ఈ రోజు తేదీ, మీ పేరు, గోత్రం, పూజ పేరు, మీ ప్రార్థన (ఉదాహరణకు కుటుంబ క్షేమం). తర్వాత ఆ నీటిని ఒక పళ్ళెంలో వదలండి.
- ఆరుబయట ఎండలో పిడకలపై లేదా చిన్న పొయ్యిపై పరమాన్నం (బెల్లంతో పాలన్నం) వండండి.
- ఎర్రని పువ్వులు, అక్షింతలు, హారతితో సూర్యుని పూజించి; పరమాన్నాన్ని చిక్కుడు ఆకులపై నివేదించండి.
- ఆదిత్య హృదయం పఠించండి లేదా సూర్యుని 12 నామాలతో నమస్కారాలు చేయండి.
- ప్రసాదాన్ని కుటుంబ సభ్యులకు, ఇరుగుపొరుగు వారికి, అతిథులకు పంచి, మీరు కూడా భక్తితో స్వీకరించండి.
మంత్రాలు
జపాకుసుమసంకాశం కాశ్యపేయం మహాద్యుతిమ్ । తమోఽరిం సర్వపాపఘ్నం ప్రణతోఽస్మి దివాకరమ్ ॥
మందార పువ్వు వంటి ఎర్రని కాంతి గలవాడు, కశ్యపుని కుమారుడు, మహా తేజస్సు గలవాడు, చీకటికి శత్రువు, అన్ని పాపాలను పోగొట్టేవాడు అయిన సూర్యునికి నమస్కరిస్తున్నాను. (నవగ్రహ స్తోత్రం.)
ఓం సూర్యాయ నమః
సూర్యభగవానునికి నమస్కారం.
యద్యజ్జన్మకృతం పాపం మయా సప్తసు జన్మసు । తన్మే రోగం చ శోకం చ మాకరీ హంతు సప్తమీ ॥
ఏడు జన్మలలో నేను చేసిన పాపాలను, వాటి వల్ల కలిగే రోగాన్ని, శోకాన్ని ఈ సప్తమి పోగొట్టుగాక. (జిల్లేడు ఆకుల స్నానం సమయంలో చెప్పే శ్లోకం.)
చేయవలసినవి
- వేకువజామున ఏడు జిల్లేడు ఆకులతో స్నానం చేయండి
- ఉదయిస్తున్న సూర్యునికి అర్ఘ్యం ఇవ్వండి
- ఎండలో పరమాన్నం వండండి
- ఆదిత్య హృదయం పఠించండి
చేయకూడనివి
- జిల్లేడు పాలు కళ్ళకు తగలకుండా చూసుకోండి; ముట్టుకున్న తర్వాత చేతులు కడుక్కోండి
- సూర్యోదయం దాటే వరకు నిద్రపోకండి
- మాంసాహారం మానండి
ఆచారాలు కుటుంబాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి.