సన్నాహాలు
నాగ పూజకు సిద్ధం కావడం
ఏం చేయాలి: తెల్లవారుజామునే స్నానం చేయండి. తర్వాత (అ) గుడి దగ్గర గానీ చెట్టు దగ్గర గానీ ఉన్న పుట్ట (నాగుల పుట్ట) వద్దకు వెళ్లి, దాని చుట్టూ కొద్దిగా శుభ్రం చేసి ఎదురుగా ముగ్గు వేయండి, లేదా (ఆ) ఇంట్లో వెండి లేదా రాతి నాగ ప్రతిమను పీటపై ఉంచండి, లేదా ఒక చెక్కపై గానీ గుమ్మం దగ్గర గానీ పసుపుతో లేదా గంధంతో పడగ విప్పిన నాగును గీయండి. వెంట తీసుకువెళ్లవలసినవి: చిన్న పాత్రలో పాలు, నీళ్లు, పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలు, పువ్వులు, దూది దారం, దీపం, అగరుబత్తి, కర్పూరం, ఫలాలు, నైవేద్యం. పుట్టను గానీ ఏ ప్రాణిని గానీ ఎప్పుడూ కదిలించవద్దు.
నైవేద్యం తయారీ
ఏం చేయాలి: చలిమిడి (బియ్యప్పిండి, బెల్లం, కొద్దిగా నెయ్యి), చిమ్మిలి (వేయించిన నువ్వులు బెల్లంతో దంచినది), నానబెట్టిన లేదా మొలకెత్తిన పెసలు (వడపప్పు) సిద్ధం చేయండి. కొన్ని కుటుంబాలు అరటిపండ్లు, కొట్టిన కొబ్బరికాయ కూడా సమర్పిస్తారు. చాలామంది ఈ రోజు వేపుళ్లు చేయరు, కూరగాయలు తరగరు.
ప్రారంభం – గణపతి ప్రార్థన
గణపతి ప్రార్థన
ఏం చేయాలి: చేతులు జోడించి, పూజకు ఏ విఘ్నాలూ రాకుండా చూడమని వినాయకుని ప్రార్థించండి.
శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః ॥ శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ । ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥ అగజానన పద్మార్కం గజాననమహర్నిశమ్ । అనేకదం తం భక్తానాం ఏకదంతముపాస్మహే ॥
అర్థం: తెల్లని వస్త్రాలు ధరించినవాడు, సర్వవ్యాపి, చంద్రుని వంటి కాంతి గలవాడు, నాలుగు భుజాలవాడు, ప్రసన్న వదనుడు అయిన స్వామిని సర్వ విఘ్నాలు తొలగడానికి ధ్యానిస్తున్నాను. భక్తులకు అనేక వరాలిచ్చే ఏకదంతుడు, పార్వతీ పుత్రుడు అయిన గణపతిని ఉపాసిస్తున్నాము.
పవిత్రీకరణం
ఏం చేయాలి: ఎడమ చేతిలో ఉద్ధరిణెతో నీళ్లు తీసుకుని, కుడి బొటనవేలితో (లేదా పువ్వుతో) శ్లోకం చెబుతూ మూడుసార్లు తలపై చల్లుకోండి. తర్వాత చేతులు జోడించి గురువుకు నమస్కరించండి.
అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం గతోఽపి వా । యః స్మరేత్పుండరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యంతరః శుచిః ॥ పుండరీకాక్ష పుండరీకాక్ష పుండరీకాక్షాయ నమః ॥ శ్రీ గురుభ్యో నమః ॥
అర్థం: పవిత్రంగా ఉన్నా, అపవిత్రంగా ఉన్నా, ఏ స్థితిలో ఉన్నా పుండరీకాక్షుడైన శ్రీహరిని స్మరించినవారు లోపలా బయటా శుద్ధులవుతారు. గురువుకు నమస్కారం.
దీపారాధన
ఏం చేయాలి: రెండు వత్తులతో నేతి దీపం, అగరుబత్తి వెలిగించండి. దీపానికి నమస్కారం చేయండి.
దీపజ్యోతిః పరబ్రహ్మ దీపజ్యోతిర్జనార్దనః । దీపో హరతు మే పాపం దీపజ్యోతిర్నమోఽస్తు తే ॥
అర్థం: దీపజ్యోతి పరబ్రహ్మ స్వరూపం, ఆ జ్యోతియే జనార్దనుడు. ఈ దీపం నా పాపాలను పోగొట్టుగాక; ఓ దీపజ్యోతీ, నీకు నమస్కారం.
శుద్ధి
ఆచమనం
ఏం చేయాలి: కుడి అరచేతిని దోసిలిలా పట్టి, ఉద్ధరిణెతో ఒక చెంచా నీళ్లు తీసుకుని "కేశవాయ స్వాహా" అంటూ తాగండి. అలాగే "నారాయణాయ స్వాహా", "మాధవాయ స్వాహా" అని (మూడుసార్లు) ఆచమనం చేయండి. "గోవిందాయ నమః" అంటూ కుడి చేతిపై, "విష్ణవే నమః" అంటూ ఎడమ చేతిపై కొద్దిగా నీళ్లు వదలండి. తర్వాత చేతులు జోడించి మిగిలిన నామాలు చెప్పండి.
ఓం కేశవాయ స్వాహా । ఓం నారాయణాయ స్వాహా । ఓం మాధవాయ స్వాహా । ఓం గోవిందాయ నమః । ఓం విష్ణవే నమః । ఓం మధుసూదనాయ నమః । ఓం త్రివిక్రమాయ నమః । ఓం వామనాయ నమః । ఓం శ్రీధరాయ నమః । ఓం హృషీకేశాయ నమః । ఓం పద్మనాభాయ నమః । ఓం దామోదరాయ నమః । ఓం సంకర్షణాయ నమః । ఓం వాసుదేవాయ నమః । ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః । ఓం అనిరుద్ధాయ నమః । ఓం పురుషోత్తమాయ నమః । ఓం అధోక్షజాయ నమః । ఓం నారసింహాయ నమః । ఓం అచ్యుతాయ నమః । ఓం జనార్దనాయ నమః । ఓం ఉపేంద్రాయ నమః । ఓం హరయే నమః । ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః ॥
అర్థం: శ్రీమహావిష్ణువు ఇరవై నాలుగు నామాలను స్మరిస్తూ నీటితో లోపలా బయటా శుద్ధి చేసుకోవడం.
భూతోచ్చాటనం
ఏం చేయాలి: కొన్ని అక్షతలు తీసుకుని, వెనక్కి చూడకుండా ఎడమ భుజం మీదుగా వెనుకకు వేయండి.
ఉత్తిష్ఠంతు భూతపిశాచాః య ఏతే భూమిభారకాః । ఏతేషామవిరోధేన బ్రహ్మకర్మ సమారభే ॥
అర్థం: భూమికి భారమైన భూతాలు, పిశాచాలు లేచి వెళ్లిపోవుగాక; వారి అనుమతితో ఈ శుభకార్యాన్ని ప్రారంభిస్తున్నాను.
ప్రాణాయామం
ఏం చేయాలి: కుడి బొటనవేలితో కుడి ముక్కు రంధ్రం మూసి ఎడమ దానితో గాలి పీల్చండి; రెండూ మూసి మంత్రాన్ని మనసులో చెబుతూ గాలి నిలపండి; కుడి దానితో గాలి వదలండి. ఉపదేశం లేనివారు "ఓం" అనుకుంటూ మూడుసార్లు నెమ్మదిగా శ్వాస తీసుకుని వదిలితే చాలు.
ఓం భూః । ఓం భువః । ఓం సువః । ఓం మహః । ఓం జనః । ఓం తపః । ఓం సత్యమ్ । ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహి । ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ॥ ఓమాపో జ్యోతీ రసోఽమృతం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోమ్ ॥
అర్థం: సప్త లోకాలను, గాయత్రిని ధ్యానిస్తూ శ్వాసను నియమించి, పూజకు మనసును స్థిరపరచుకోవడం.
సంకల్పం
సంకల్పం
ఏం చేయాలి: కుడి చేతిలో అక్షతలు, పువ్వు తీసుకుని, దాని కింద ఎడమ అరచేయి ఉంచి, గుండెకు దగ్గరగా పట్టుకోండి. ఈనాటి పంచాంగం, మీ గోత్రం, పేరుతో యాప్ నింపిన కింది సంకల్పాన్ని చెప్పండి. చివరలో ఉద్ధరిణెతో అక్షతలపై కొద్దిగా నీళ్లు వదిలి, వాటిని పళ్లెంలో విడవండి.
…
అర్థం: కాలం, ప్రదేశం, నేనెవరిని, ఈ పూజ ఎందుకు చేస్తున్నాను అనేది ప్రకటించడం: మా కుటుంబ క్షేమం, ధైర్యం, ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాల కోసం, స్వామి ప్రీతి కోసం.
గణపతి పూజ
గణపతి పూజ
ఏం చేయాలి: తమలపాకుపై పసుపుతో చిన్న గణపతిని (పసుపు గణపతి) చేసి కలశానికి కుడి వైపున ఉంచండి. పదహారు నామాలకు ఒక్కొక్క పువ్వు లేదా అక్షతలు వేయండి. అరటిపండు లేదా బెల్లం నైవేద్యం పెట్టి, వ్రతం నిర్విఘ్నంగా పూర్తి కావాలని ప్రార్థించండి.
ఓం సుముఖాయ నమః । ఓం ఏకదంతాయ నమః । ఓం కపిలాయ నమః । ఓం గజకర్ణకాయ నమః । ఓం లంబోదరాయ నమః । ఓం వికటాయ నమః । ఓం విఘ్నరాజాయ నమః । ఓం గణాధిపాయ నమః । ఓం ధూమకేతవే నమః । ఓం గణాధ్యక్షాయ నమః । ఓం ఫాలచంద్రాయ నమః । ఓం గజాననాయ నమః । ఓం వక్రతుండాయ నమః । ఓం శూర్పకర్ణాయ నమః । ఓం హేరంబాయ నమః । ఓం స్కందపూర్వజాయ నమః ॥ ఓం మహాగణాధిపతయే నమః, షోడశనామభిః పుష్పాణి సమర్పయామి ॥ వక్రతుండ మహాకాయ సూర్యకోటి సమప్రభ । నిర్విఘ్నం కురు మే దేవ సర్వకార్యేషు సర్వదా ॥
అర్థం: షోడశ నామాలతో గణేశునికి నమస్కారం. వక్రతుండా, మహాకాయా, కోటి సూర్యుల కాంతి గలవాడా, నా పనులన్నింటిలో ఎల్లప్పుడూ విఘ్నాలను తొలగించు.
నాగ పూజ
ధ్యానం
ఏం చేయాలి: పుట్ట లేదా నాగ ప్రతిమ ఎదుట కూర్చుని (లేదా నిలబడి), చేతులు జోడించి నాగదేవతలను ధ్యానించండి.
సర్వే నాగాః ప్రీయంతాం మే యే కేచిత్ పృథివీతలే । యే చ హేలిమరీచిస్థా యేఽంతరే దివి సంస్థితాః ॥ యే నదీషు మహానాగా యే సరస్వతిగామినః । యే చ వాపీతడాగేషు తేషు సర్వేషు వై నమః ॥ ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । ధ్యాయామి ॥
అర్థం: భూమిపై ఉన్న నాగులందరూ, సూర్యకిరణాలలో ఉన్నవారు, ఆకాశంలో, స్వర్గంలో ఉన్నవారు, నదులలో ఉండే మహానాగులు, సరస్వతి వైపు వెళ్లేవారు, బావులలో, చెరువులలో ఉన్నవారు అందరూ నాపై ప్రసన్నులగుగాక: వారందరికీ నమస్కారం.
ఆవాహనం
ఏం చేయాలి: తొమ్మిది నామాలలో ఒక్కొక్కదానికి పుట్ట వద్ద గానీ ప్రతిమ వద్ద గానీ చిటికెడు అక్షతలు వేస్తూ నాగులను కొలువై ఉండమని ఆహ్వానించండి, ఆసనంగా అక్షతలు సమర్పించండి.
ఓం అనంతాయ నమః । ఓం వాసుకయే నమః । ఓం శేషాయ నమః । ఓం పద్మనాభాయ నమః । ఓం కంబలాయ నమః । ఓం శంఖపాలాయ నమః । ఓం ధార్తరాష్ట్రాయ నమః । ఓం తక్షకాయ నమః । ఓం కాలియాయ నమః ॥ అనంతాదినాగదేవతాః ఆవాహయామి । ఆసనం సమర్పయామి ॥
అర్థం: అనంతుడు, వాసుకి, శేషుడు, పద్మనాభుడు, కంబలుడు, శంఖపాలుడు, ధృతరాష్ట్రుడు, తక్షకుడు, కాళీయుడు అనే నాగులకు నమస్కారం. అనంతాది నాగదేవతలను ఆహ్వానించి ఆసనం సమర్పిస్తున్నాను.
పుట్టలో పాలు
ఏం చేయాలి: మంత్రం చెబుతూ పుట్ట రంధ్రం వద్ద గానీ నాగ ప్రతిమపై గానీ నెమ్మదిగా కొద్దిగా పాలు (చిన్న గిన్నెడు చాలు) పోయండి. తర్వాత కొద్దిగా శుద్ధ జలం పోయండి. ఎక్కువ మొత్తంలో పోయవద్దు; బతికున్న పాముకు ఎప్పుడూ పాలు పోయవద్దు.
ఆప్యాయస్వ సమేతు తే విశ్వతః సోమ వృష్ణియమ్ । భవా వాజస్య సంగథే ॥ ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । క్షీరాభిషేకం సమర్పయామి । శుద్ధోదకేన సంస్నాపయామి ॥
అర్థం: ఓ సోమా, నీ బలం వృద్ధి చెంది అన్ని వైపుల నుండి చేరుగాక; బల సంగ్రహంలో మాతో ఉండు. నాగదేవతకు క్షీర స్నానం, తర్వాత శుద్ధోదక స్నానం సమర్పిస్తున్నాను.
పసుపు, కుంకుమ, గంధం, అక్షతలు
ఏం చేయాలి: పుట్టపై పసుపు, కుంకుమ చల్లండి (లేదా ప్రతిమకు పెట్టండి), తర్వాత గంధం, అక్షతలు సమర్పించండి. కుటుంబాచారంగా చాలామంది స్త్రీలు చిటికెడు పుట్టమన్ను తీసుకుని చెవులకు తాకించుకుంటారు.
ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । హరిద్రాచూర్ణం సమర్పయామి । కుంకుమం సమర్పయామి । శ్రీగంధం సమర్పయామి । అక్షతాన్ సమర్పయామి ॥
అర్థం: నాగదేవతకు నమస్కారం; పసుపు, కుంకుమ, గంధం, అక్షతలు సమర్పిస్తున్నాను.
దారం (వస్త్రం)
ఏం చేయాలి: పసుపులో ముంచిన దూది దారాన్ని (లేదా పసుపు రంగు దూది మాలను) వస్త్రంగా పుట్టపై ఉంచండి లేదా ప్రతిమ చుట్టూ వేయండి.
ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । వస్త్రార్థం కార్పాసతంతుం సమర్పయామి ॥
అర్థం: నాగదేవతకు నమస్కారం; వస్త్రానికి బదులుగా దూది దారం సమర్పిస్తున్నాను.
పుష్పాలు
ఏం చేయాలి: పుట్ట వద్ద గానీ ప్రతిమ వద్ద గానీ పువ్వులు (ముఖ్యంగా తెల్లని లేదా పసుపు పువ్వులు, దొరికితే మొగలి పువ్వు) సమర్పించండి.
ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । పుష్పైః పూజయామి ॥
అర్థం: నాగదేవతకు నమస్కారం; పుష్పాలతో పూజిస్తున్నాను.
జపం (108 సార్లు)108 సార్లు చెప్పండి
ఏం చేయాలి: మంత్రాన్ని 108 సార్లు (లేదా 11 లేదా 21 సార్లు) జపిస్తూ, మధ్య మధ్యలో చిటికెడు అక్షతలు గానీ ఒక పువ్వు గానీ సమర్పించండి. ప్రతిసారీ లెక్కింపు బటన్ నొక్కండి.
ఓం నాగదేవతాభ్యో నమః ॥
అర్థం: నాగదేవతలకు నమస్కారం.
స్తోత్రం & జపం
నవనాగ స్తోత్రం
ఏం చేయాలి: చేతులు జోడించి స్తోత్రం చెప్పండి; పిల్లలు కూడా నేర్చుకుని చెప్పవచ్చు.
అనంతం వాసుకిం శేషం పద్మనాభం చ కంబలమ్ । శంఖపాలం ధార్తరాష్ట్రం తక్షకం కాలియం తథా ॥ ఏతాని నవ నామాని నాగానాం చ మహాత్మనామ్ । సాయంకాలే పఠేన్నిత్యం ప్రాతఃకాలే విశేషతః । తస్మై విషభయం నాస్తి సర్వత్ర విజయీ భవేత్ ॥
అర్థం: అనంతుడు, వాసుకి, శేషుడు, పద్మనాభుడు, కంబలుడు, శంఖపాలుడు, ధృతరాష్ట్రుడు, తక్షకుడు, కాళీయుడు: ఈ తొమ్మిది మహానాగుల పేర్లను ప్రతి సాయంత్రం, ముఖ్యంగా ఉదయం పఠించేవారికి విషభయం ఉండదు, అన్నిచోట్లా విజయం కలుగుతుంది.
వ్రత కథ
కద్రువ శాపం, ఆస్తీకుడు
కశ్యప మహర్షికి కద్రువ, వినత అనే ఇద్దరు భార్యలు ఉండేవారు. కద్రువ వేయి మంది నాగులకు తల్లి అయింది, వినత గరుత్మంతునికి తల్లి అయింది. ఒకసారి ఆ అక్కచెల్లెళ్లు దివ్యాశ్వమైన ఉచ్చైఃశ్రవస్సు తోక రంగు గురించి పందెం వేసుకున్నారు. గెలవడం కోసం కద్రువ తన కుమారులను గుర్రపు తోకకు వేలాడి అది నల్లగా కనిపించేలా చేయమని కోరింది. అందుకు నిరాకరించినవారు ఏదో ఒక రోజు యజ్ఞాగ్నిలో పడి నశిస్తారని ఆమె శపించింది.
చాలాకాలం తరువాత, తన తండ్రి పరీక్షిత్తు తక్షకుని కాటుతో మరణించినందున, జనమేజయ మహారాజు సర్పాలన్నింటినీ దహించడానికి మహా సర్పయాగాన్ని ప్రారంభించాడు. వేలకొద్దీ పాములు అగ్నిలో పడిపోయాయి. అప్పుడు నాగకన్య అయిన జరత్కారువు కుమారుడు, యువ మహర్షి ఆస్తీకుడు ఆ యాగానికి వచ్చాడు; తన జ్ఞానంతో రాజును సంతోషపెట్టి, బహుమానంగా యాగాన్ని ఆపమని కోరాడు. రాజు అంగీకరించాడు; నాగులు రక్షించబడ్డాయి. ఇది శ్రావణ శుక్ల పంచమి నాడు జరిగిందని సంప్రదాయం; అందుకే ఈ రోజు నాగులను పూజిస్తారు. ఆస్తీకుని స్మరించేవారికి సర్పభయం ఉండదు.
అధ్యాయం పూర్తి కాగానే చేతిలోని అక్షతలు స్వామిపై వేయండి.
రైతు కుమార్తె
ఈ రోజు ఒక ప్రసిద్ధ కథ చెప్పుకుంటారు. ఒక రైతు తన పొలం దున్నుతుండగా, అతని నాగలి తగిలి అక్కడ నివసిస్తున్న ఒక ఆడపాము పిల్లలు చనిపోయాయి. దుఃఖంతో, కోపంతో ఆ తల్లిపాము రైతును, అతని భార్యను, కుమారులను కాటు వేసింది; వారందరూ మరణించారు. ఆ తరువాత అది రైతు యొక్క వివాహిత కుమార్తె నివసిస్తున్న గ్రామానికి వెళ్లింది.
అది నాగపంచమి. ఆ కుమార్తె నాగప్రతిమను చిత్రించి, భక్తితో పూజించి, పాలు, చలిమిడి నివేదించి, తన కుటుంబం కోసం ప్రార్థిస్తోంది. అది చూసి ఆ తల్లిపాము సంతోషించింది; దాని కోపం చల్లారింది. ఆ కుమార్తె తన కుటుంబం ప్రాణాల కోసం వేడుకుంది. ఆ పాము ఆమెకు అమృతాన్ని ఇచ్చింది; దానితో ఆమె తన తల్లిదండ్రులను, సోదరులను తిరిగి బ్రతికించుకుంది.
అప్పటి నుండి స్త్రీలు తమ సోదరుల, పిల్లల క్షేమం కోసం ఈ రోజు నాగులను పూజిస్తారు; చాలామంది ఈ రోజు దున్నడం, తవ్వడం, కోయడం మానుకుంటారు. మనతో పాటు ఈ భూమిని పంచుకునే సర్వప్రాణుల పట్ల గౌరవం, దయ చూపాలని ఈ పండుగ బోధిస్తుంది.
అధ్యాయం పూర్తి కాగానే చేతిలోని అక్షతలు స్వామిపై వేయండి.
ఉపచారాలు & హారతి
ధూపం, దీపం
ఏం చేయాలి: వెలిగించిన అగరుబత్తిని, తర్వాత దీపాన్ని పుట్టకు గానీ ప్రతిమకు గానీ సవ్యదిశలో గుండ్రంగా తిప్పుతూ చూపించండి.
ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । ధూపమాఘ్రాపయామి । ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । దీపం దర్శయామి ॥
అర్థం: నాగదేవతకు నమస్కారం; ధూపం సమర్పించి దీపం చూపిస్తున్నాను.
నైవేద్యం
ఏం చేయాలి: చలిమిడి, చిమ్మిలి, పెసలు, ఫలాలను ఒక ఆకుపై ఎదుట ఉంచండి. వాటి చుట్టూ నీళ్లు చల్లి, "ప్రాణాయ స్వాహా" మొదలైనవి చెబుతూ కుడి చేతితో ఐదుసార్లు నివేదించి, చివరలో కొద్దిగా నీళ్లు సమర్పించండి. కొన్ని కుటుంబాలు కొద్దిగా చలిమిడిని పుట్ట దగ్గర ఉంచుతారు.
ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । గుడపిష్టకఫలసహితం నైవేద్యం సమర్పయామి । ఓం ప్రాణాయ స్వాహా । ఓం అపానాయ స్వాహా । ఓం వ్యానాయ స్వాహా । ఓం ఉదానాయ స్వాహా । ఓం సమానాయ స్వాహా । మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి । ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి ॥
అర్థం: బెల్లం, బియ్యప్పిండి తీపి పదార్థాలు, ఫలాలతో నాగదేవతకు నైవేద్యం సమర్పిస్తున్నాను; దాన్ని పంచప్రాణాలకు అర్పిస్తూ, మధ్యలో, చివరలో జలం సమర్పిస్తున్నాను.
తాంబూలం, హారతి
ఏం చేయాలి: వక్కతో రెండు తమలపాకులు సమర్పించండి. కర్పూరం వెలిగించి, మంగళ శ్లోకం పాడుతూ నాగుల ఎదుట హారతి తిప్పండి.
ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । తాంబూలం సమర్పయామి । ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । కర్పూర నీరాజనం దర్శయామి ॥ మంగళం భగవాన్ విష్ణుః మంగళం గరుడధ్వజః । మంగళం పుండరీకాక్షః మంగళాయతనం హరిః ॥
అర్థం: తాంబూలం సమర్పించి కర్పూర హారతి చూపిస్తున్నాను. గరుడధ్వజుడైన శ్రీమహావిష్ణువు మంగళప్రదుడగుగాక; సమస్త మంగళాలకు నిలయమైన పుండరీకాక్షుడు హరి మాకు శుభం కలిగించుగాక.
మంత్రపుష్పం
ఏం చేయాలి: రెండు చేతుల్లో పువ్వులు, అక్షతలు తీసుకుని, మంత్రం చెప్పి సమర్పించండి.
నమోఽస్తు సర్పేభ్యో యే కే చ పృథివీమను । యే అంతరిక్షే యే దివి తేభ్యః సర్పేభ్యో నమః ॥ ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । మంత్రపుష్పం సమర్పయామి ॥
అర్థం: భూమిపై, అంతరిక్షంలో, స్వర్గంలో ఎక్కడ ఉన్న సర్పాలకైనా నమస్కారం: ఆ సర్పాలన్నింటికీ నమస్కారం.
ప్రదక్షిణ నమస్కారాలు3 సార్లు చెప్పండి
ఏం చేయాలి: పుట్ట చుట్టూ (లేదా ఉన్నచోటే) సవ్యదిశలో మూడుసార్లు ప్రదక్షిణ చేసి, నమస్కారం చేయండి.
యాని కాని చ పాపాని జన్మాంతరకృతాని చ । తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే ॥ ఓం శ్రీ నాగదేవతాయై నమః । ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ॥
అర్థం: పూర్వజన్మల పాపాలన్నీ ప్రదక్షిణలో ప్రతి అడుగుకూ నశిస్తాయి.
సమాప్తి
కుటుంబం కోసం ప్రార్థన
ఏం చేయాలి: చేతులు జోడించి కుటుంబం క్షేమం, ఆరోగ్యం కోసం ప్రార్థించండి. అక్కచెల్లెళ్లు ముఖ్యంగా తమ సోదరుల కోసం, తల్లులు తమ పిల్లల కోసం ప్రార్థిస్తారు.
నాగదేవతే నమస్తుభ్యం సర్వరక్షాకరీ భవ । పుత్రపౌత్రాన్ భ్రాతౄంశ్చ మే రక్ష రక్ష సదా శుభే ॥
అర్థం: ఓ నాగదేవతా, నీకు నమస్కారం; అందరికీ రక్షకుడవై ఉండు. ఓ శుభప్రదా, నా పిల్లలను, మనుమలను, సోదరులను ఎల్లప్పుడూ కాపాడు.
క్షమా ప్రార్థన
ఏం చేయాలి: చేతులు జోడించి, ఏవైనా పొరపాట్లు జరిగితే క్షమించమని వేడుకోండి. చివరి వాక్యం చెబుతూ అక్షతలపై కొద్దిగా నీళ్లు వదలండి.
మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం సురేశ్వరి । యత్పూజితం మయా దేవి పరిపూర్ణం తదస్తు తే ॥ అపరాధసహస్రాణి క్రియంతేఽహర్నిశం మయా । దాసోఽయమితి మాం మత్వా క్షమస్వ నాగదేవతే ॥ అనేన మయా కృత పూజయా భగవతీ సర్వాత్మకా శ్రీ నాగదేవతా సుప్రీతా సుప్రసన్నా వరదా భవతు ॥
అర్థం: మంత్రహీనంగా, క్రియాహీనంగా, భక్తిహీనంగా నేను చేసిన పూజ ఏదైనా అది పరిపూర్ణమగుగాక. ఓ నాగదేవతా, నా వేలాది అపరాధాలను క్షమించు. నాగదేవత ప్రీతి చెంది వరాలను ప్రసాదించుగాక.
ప్రసాదం
ఏం చేయాలి: తీర్థం, నైవేద్యాన్ని ప్రసాదంగా తీసుకుని కుటుంబంతో పంచుకోండి. ఉపవాసం ఉన్నవారు ప్రసాదంతో ఉపవాసం విరమిస్తారు. కుటుంబాచారంగా చాలామంది ఈ రోజు భూమిని తవ్వరు, వేపుళ్లు చేయరు.
🙏 పూజ సంపూర్ణం
స్వామి మిమ్మల్ని, మీ కుటుంబాన్ని ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాలతో, శాంతితో అనుగ్రహించుగాక. ప్రసాదాన్ని అందరికీ పంచండి.