విజయదశమి (దసరా)
దేవత: శ్రీ దుర్గాదేవి (అపరాజిత), శ్రీరాముడు; జమ్మి చెట్టు
🪔 దశలవారీగా పూజ చేయండి
ప్రతి మంత్రం, ఏం చేయాలి, దాని అర్థం, వ్రత కథ సహా
ప్రాముఖ్యత
విజయదశమి (దసరా) చెడుపై మంచి సాధించిన విజయాన్ని జరుపుకునే పండుగ: మహిషాసురునిపై అమ్మవారి విజయం, రావణునిపై శ్రీరాముని విజయం. మహాభారతంలో పాండవులు అజ్ఞాతవాసం ముగిశాక జమ్మి (శమీ) చెట్టుపై దాచిన తమ ఆయుధాలను తిరిగి తీసుకున్నారు. తెలుగు నేలపై కుటుంబాలు జమ్మి చెట్టును పూజించి, దాని ఆకులను "బంగారం"గా ఇచ్చిపుచ్చుకుంటూ ఒకరికొకరు విజయం కలగాలని కోరుకుంటారు; తెలంగాణలో పాలపిట్టను చూడటం శుభప్రదం. అక్షరాభ్యాసానికి, కొత్త ప్రారంభాలకు ఇది ఇష్టమైన రోజు.
ఎప్పుడు చేయాలి
ఆశ్వయుజ శుక్ల దశమి నాడు; శమీ, అపరాజిత పూజ అపరాహ్ణంలో (మధ్యాహ్నం తర్వాత) చేస్తారు, విజయ ముహూర్తం కూడా మధ్యాహ్నమే. మీ ప్రాంతానికి తేదీ యాప్ క్యాలెండర్లో కనిపిస్తుంది.
- 20, అక్టోబర్ 2026, మంగళవారం
- 9, అక్టోబర్ 2027, శనివారం
ఉపవాసం
ఇది ఉపవాస దినం కాదు. నవరాత్రి ఉపవాసం ఉన్నవారు ఈ రోజు పూజ తర్వాత విరమిస్తారు.
పూజా సామగ్రి
- దుర్గాదేవి, శ్రీరాముని పటం
- పసుపు, కుంకుమ, గంధం
- అక్షింతలు
- నెయ్యి దీపం, వత్తులు
- అగరుబత్తి, కర్పూరం
- పువ్వులు, పూలమాలలు
- తమలపాకులు, వక్కలు, పండ్లు
- కొబ్బరికాయ
- జమ్మి ఆకులు (లేదా జమ్మి చెట్టు దగ్గరకు వెళ్ళండి)
- అక్షరాభ్యాసానికి పలక లేదా బియ్యం (చేస్తుంటే)
- నైవేద్యం: పాయసం, పులిహోర, మిఠాయిలు
దశలవారీ విధానం
- తెల్లవారుజామునే లేచి, స్నానం చేసి, శుభ్రమైన (వీలైతే సంప్రదాయ) దుస్తులు ధరించి, పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి, గుమ్మం ముందు, పూజా పీఠం ముందు ముగ్గు వేయండి.
- పంచోపచార లేదా షోడశోపచార పూజతో అమ్మవారిని, శ్రీరాముని పూజించండి.
- నవరాత్రి కలశానికి లేదా బొమ్మల కొలువుకు ముగింపు (ఉద్వాసన) పూజ చేయండి.
- చిన్న పూజ తర్వాత ఆయుధ పూజ వస్తువులను తిరిగి వాడుకోవచ్చు.
- మధ్యాహ్నం తర్వాత జమ్మి చెట్టు దగ్గరకు వెళ్ళి, పసుపు, కుంకుమ, పువ్వులతో పూజించి, ప్రదక్షిణ చేసి, శమీ శ్లోకం చెప్పండి.
- చెట్టుకు హాని చేయకుండా కొన్ని జమ్మి ఆకులు తీసుకుని, కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో ఇచ్చిపుచ్చుకుంటూ వారికి విజయం కలగాలని కోరుకోండి.
- పిల్లలు బియ్యంపై లేదా పలకపై "ఓం" లేదా "శ్రీ" రాసి అక్షరాభ్యాసం చేయవచ్చు.
- పెద్దల ఆశీర్వాదం తీసుకోండి.
- ప్రసాదాన్ని కుటుంబ సభ్యులకు, ఇరుగుపొరుగు వారికి, అతిథులకు పంచి, మీరు కూడా భక్తితో స్వీకరించండి.
మంత్రాలు
శమీ శమయతే పాపం శమీ శత్రువినాశినీ । అర్జునస్య ధనుర్ధారీ రామస్య ప్రియదర్శినీ ॥
జమ్మి చెట్టు పాపాన్ని పోగొడుతుంది, శత్రువులను జయిస్తుంది; అది అర్జునుని ధనుస్సును ధరించింది, శ్రీరామునికి ప్రియమైనది.
సర్వమంగళమాంగళ్యే శివే సర్వార్థసాధికే । శరణ్యే త్ర్యంబకే గౌరి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥
సర్వ మంగళాలకు మూలమైన మంగళ స్వరూపిణీ, అన్ని మంచి కోరికలను నెరవేర్చేదానా, శరణు ఇచ్చేదానా, ముక్కంటి గౌరీ, నారాయణీ, నీకు నమస్కారం.
శ్రీ రామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే । సహస్రనామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే ॥
శివుడు పార్వతితో చెబుతాడు: ఆనందంతో "రామ రామ రామ" అని జపించడం విష్ణు సహస్రనామ పారాయణంతో సమానం.
చేయవలసినవి
- జమ్మి చెట్టును పూజించి, దాని ఆకులు ఇచ్చిపుచ్చుకోండి
- విద్య లేదా కొత్త పని మొదలుపెట్టండి
- పెద్దల ఆశీర్వాదం తీసుకోండి
చేయకూడనివి
- జమ్మి చెట్టు ఆకులన్నీ దూసేయకండి, చెట్టును పాడు చేయకండి
- గొడవలు మానండి; ఇది సద్భావనల రోజు
ఆచారాలు కుటుంబాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి.